wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
1. Wizerunki gladiatorów w Italii i zachodnich prowincjach Imperium Rzymskiego dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca polega na opisie wybranych wizerunków gladiatorów w przedziale chronologicznym od IV wieku p.n.e. do IV wieku n.e. Typami zabytków zawartymi w pracy są mozaiki, naczynia ceramiczne, naczynia szklane, lampki oliwne, figurki, reliefy, stele grobowe oraz malowidła naścienne. Obszar terytorialny pracy obejmuje tereny obecnych Włoch, Grecji, Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec oraz Cypru. Pierwszy rozdział jest wprowadzeniem historycznym, opisującym historię walk gladiatorskich od ich początków w okresie Republiki do ostatecznego zakazu wystawiania ich w IV wieku n.e. Drugi rozdział dotyczy aspektu społecznego walk gladiatorskich oraz przybliża funkcję szkół gladiatorskich. Trzeci opisuje poszczególne specjalizacje gladiatorów, takie jak murmillo, secutor lub thraex. W czwartym rozdziale dokonano opisu wybranych zabytków z przedstawieniami gladiatorów. W ostatnim rozdziale autorka analizuje dane wizerunki, opierając się na wiedzy z poprzednich rozdziałów. W podsumowaniu pracy pojawią się wnioski, do których autorka dotarła podczas analizy. Następnie w pracy zawarte są katalogi zabytków podzielone na: katalog figurek, lampek oliwnych, naczyń ceramicznych, naczyń szklanych, mozaik i malowideł naściennych oraz reliefów i stel grobowych.
2. Praktyki religijne w starożytnym Rzymie w świetle źródeł archeologicznych dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca ma na celu ukazanie praktyk religijnych w starożytnym Rzymie od okresu królewskiego aż po czasy Cesarstwa. Na przykładzie zabytków archeologicznych takich jak ruiny świątyń, rzeźby, zachowane grobowce, inskrypcje, monety, mozaiki, ołtarze oraz inne przedmioty codziennego użytku, będące wyrazem wiary w liczne bóstwa. Opisane zostały miejsca kultu i misteriów. W pracy została zawarta również charakterystyka panteonu bogów i bogiń starożytnego Rzymu. Uwzględniono również kulty obce praktykowane w stolicy Imperium, oraz kult prywatny i cesarski. Na podstawie analizy kalendarza rzymskiego przedstawiono porządek najważniejszych świąt. Wykorzystano zarówno źródła archeologiczne, religioznawcze, historyczne oraz językoznawcze.
3. Fałszerstwa zabytków archeologicznych dr hab. Maciej Trzciński prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Przedmiotem analizy niniejszej pracy są fałszerstwa zabytków archeologicznych. Praca rozpoczyna się od zdefiniowanie fałszerstwa oraz terminów pokrewnych tj. kopii, repliki, imitacji, pseudofalsyfikatu, rekonstrukcji, kontaminacji oraz reprodukcji. Zarysuje to tło dla podstaw prawnych związanych z przestępstwem fałszowania zabytków. W dalszej części opisana jest rola archeologa jako biegłego sądowego i kontekst jego współpracy z Policją. Na podstawie narzędzi wykorzystywanych w kryminalistyce przeanalizowano możliwe przypadki fałszerstw zabytków archeologicznych. Jednocześnie wymienione zostały podmioty przeciwdziałające i wykrywające fałszerstwa, jak również metody, którymi owe podmioty się posługują. Rynek zagraniczny został porównany z polskim w celu uwidocznienia różnic m.in. związanych z ograniczonym prawnie handlem zabytkami archeologicznymi na terenie Polski. W celu nakreślenie szerszego kontekstu powstawania falsyfikatów opisane zostały historie niektórych z nich. Uwidocznia to również motywacje, którymi kierował się fałszerz oraz prezentuje szerokie spektrum rodzajów fałszerstw archeologicznych. Istotna część pracy opisuje metody badań autentyczności. Podzielone zostały na badania wstępne (analiza historyczno – stylistyczna) oraz zaawansowane (badania fizykochemiczne). Badania fizykochemiczne sklasyfikowane zostały pod katem materiału, z którego wykonany jest badany zabytek. Jako główne materiały wybrano następujące tworzywa: ceramika, pigmenty, metal, kamień, drewno, szkło, tkanina, papier, pergamin, papirus, kość oraz inne, pochodzenia organicznego. By dopełnić obrazu stanu badań podsumowany został potencjał oraz ograniczenia współczesnych metod fizykochemicznych oraz opisano metody zapobiegania fałszowania zabytków.
4. Wybrane aspekty ochrony dziedzictwa archeologicznego dr hab. Maciej Trzciński prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Definicja dziedzictwa archeologicznego została uregulowana przez europejską konwencję o ochronie dziedzictwa archeologicznego. Zgodnie z tą konwencją za przedmiot dziedzictwa archeologicznego należy uznać wszelkie pozostałości, obiekty i jakiekolwiek inne ślady ludzkości z minionych epok, których zachowanie i analiza pomogą prześledzić historię ludzkości i jej stosunek do środowiska naturalnego; dla których wykopaliska i odkrycia oraz inne metody badań nad dziejami ludzkości i jej środowiskiem są podstawowym źródłem informacji i które są usytuowane w jakimkolwiek miejscu podlegającym jurysdykcji stron. Wśród struktur, które obejmują dziedzictwo archeologiczne wyróżnia się konstrukcje, zespoły budowlane, eksploatowane tereny, przedmioty, zabytki innego rodzaju, jak też ich otoczenie znajdujące się na ziemi lub pod wodą. W Polsce dziedzictwo archeologiczne podlega ochronie prawnej. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym tej prewencji jest ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nierzadko zabezpieczenia tego dziedzictwa wywołują dużo problemów, które ciężko rozwiązać. W ostatnim czasie dokonano wielu nowelizacji aktów prawnych związanych z ochroną dziedzictwa archeologicznego, dlatego warto je wskazać i opisać. Dla lepszego wyjaśnienia problemu w pracy omówione zostały prawne unormowania dotyczące działalności archeologów takie jak: definicja zabytku archeologicznego i komparatystyka tego pojęcia w kilku wybranych państwach, sytuacja właściciela zabytku archeologicznego oraz właściciela terenu, na którym znajduje się zabytek archeologiczny, zjawisko przestępczości przeciwko zabytkom archeologicznym. Przedstawiono również pozwolenia wydawane archeologom (na prowadzenie badań archeologicznych, przewóz zwłok i szczątków ludzkich oraz na ekshumację) oraz ukazano połączenie prawa polskiego z europejską konwencją o ochronie dziedzictwa archeologicznego i konwencją w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego.
5. Wytwórczość wiórów w kulturze epigraweckiej na przykładzie materiałów uzyskanych w latach 2012 oraz 2013 na stanowisku 7 w Sowinie, pow. nyski. dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnie
U schyłku maksymalnego ochłodzenia (MIS2) na wyżynach środkowoeuropejskich pojawiły się ugrupowania, będące epigonami tradycji graweckiej. Pozostałości materialne związane z ich aktywnością są określane mianem epigrawetienu. Znaleziska utożsamiane z tą kulturą odkryto na stanowisku otwartym Sowin 7, w powiecie nyskim. W niniejszej pracy zostały zaprezentowane rezultaty badań nad metodą produkcji półsurowca wiórowego w kulturze epigraweckie. Skupiono się na znaleziskach odkrytych w latach 2012-2013 na stanowisku Sowin 7. Opracowanie to oparte było na danych morfologicznych i metrycznych grupy rdzeni i półsurowca wiórowego, które przeanalizowano za pomocą testów statystycznych. Wyniki badań wskazują, że w celu uzyskania półsurowca o preferowanej długości i grubości wykorzystywano głównie rdzeń jednopiętowy. Rzadziej wykorzystywana była metoda dwukierunkowa redukcji rdzenia. Podczas produkcji sięgano przede wszystkim po surowiec lokalnego pochodzenia (krzemień narzutowy). Ta tendencja nie na wszystkich stanowiskach wyraziła się w podobny sposób. Analiza porównawcza pokazuje, że na terenach Polski południowej wykorzystywano głównie surowiec lokalny z widocznym udziałem surowców sprowadzonych z rejonu Karpat, ale np. w Kotlinie Panońskiej większość znalezisk została wykonana z surowców przyniesionych z obszarów znajdujących się na północ, m.in. ze Śląska, Małopolski, czy zachodniej Ukrainy. W trakcie produkcji wiórów wykorzystywano rdzenie z przygotowanymi bokami, podstawami i piętami. Przed właściwą redukcją i podczas jej zaawansowanego stadium stosowano zatępiska. Średnie wymiary uzyskiwanego półsurowca w Sowinie nie odbiegają od wymiarów wiórów znanych z innych stanowisk epigraweckich Europy Środkowej.
6. Kara śmierci w rzymskim prawie karnym w świetle źródeł archeologicznych. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca skupia się na omówieniu poszczególnych rodzajów kary śmierci w starożytnym Rzymie, które zostały poświadczone nie tylko źródłami pisanymi, ale przede wszystkim archeologicznymi. Zawarto w niej szczegółowe informacje na temat Skały Tarpejskiej, z której zrzucano skazańców w przepaść, wymierzania kar na arenie, ukrzyżowań, rzymskiego "potępienia pamięci" oraz Więzienia Mamertyńskiego. Zwrócono uwagę na ramy stosowania danych rodzajów kar, genezę, podmioty wobec których je orzekano czy sposób ich wykonywania.
7. Importy rzymskie na terenie Dalekiego Wschodu. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca porusza kwestię zabytków odnalezionych na terenie Chin, Korei oraz Japonii, które można identyfikować z importami z ternów Starożytnego Rzymu. Pierwszy rozdział wprowadza w problematykę Jedwabnego Szlaku, oraz opisuje dokładniej jego przebieg w II w. n.e. Kolejny rozdział traktuje o źródłach pisanych (chińskich, greckich i rzymskich), które mogą informować o handlu pomiędzy Cesarstwem Rzymskim a Cesarstwem Chińskim. Następny rozdział zawiera analizę źródeł archeologicznych, którym poświęcona jest praca. Praca kończy się katalogiem.
8. Wczesnochrześcijańskie symbole w świecie rzymskim . dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca dotyczy symboliki chrześcijańskiej w oparciu o źródła archeologiczne. Wykazuje jakie życie wiedli pierwsi chrześcijanie w Imperium Rzymskim.
9. Atrybuty bóstw kobiecych w świecie antycznym. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Celem pracy jest próba przedstawienia niektórych, zdaniem autorki najistotniejszych aspektów związanych z atrybutami i związanych z nimi funkcjami bóstw kobiecych w świecie antycznym. Spośród licznych postaci kobiecych autorka wybrała dziewięć jej zdaniem z różnych przyczyn najbardziej charakterystycznych ale również pozwalających stworzyć pewnego rodzaju porównanie nie opierając się na całym wachlarzu bogiń będących bohaterkami greckich i rzymskich mitów. Głównym omawianym zagadnieniem w kontekście bóstw kobiecych będą towarzyszące im atrybuty i wiążąca się z nimi funkcja. Celem pracy będzie natomiast nie tyle sam opis cech charakterystycznych omawianych postaci, co raczej próba dostrzeżenia różnic bądź podobieństw zarówno pomiędzy omawianymi bóstwami jak i pomiędzy różnymi przedstawieniami dotyczących jednego bóstwa.
10. Przedstawienia zwycięstwa i triumfu na reliefie greckim i rzymskim. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca miała na celu przeanalizowanie przedstawień zwycięstwa i triumfu na greckich i rzymskich reliefach. Na podstawie wybranych zabytków ustalono różnice i podobieństwa pomiędzy przedstawianiem ważnych wydarzeń za pomocą dekoracji reliefowej. W starożytnej Grecji za postaciami i wydarzeniami mitologicznymi często ukryte były te prawdziwe. Ukazywane osiągnięcia militarne były osiągnięciami całej polis, a nie tylko jednostki. W Rzymie natomiast przedstawiano rzeczywiste wydarzenia, a najważniejszą postacią był cesarz, wokół którego skupiona była cała narracja.
11. Kult muz w świetle źródeł archeologicznych. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
W pracy została zawarta charakterystyka kultu Muz w świecie starożytnym. Kult ten został opisany w głównej mierze na podstawie analizy zabytków archeologicznych takich jak posągi, ceramika, ozdoby, mozaiki, freski oraz sarkofagi. Ponadto w pracy nakreślono zarys mitologiczny postaci Muz, opisano ich miejsca kultu, a także niektóry źródła historyczne. Zakres chronologiczny pracy obejmuje czasy od IV w p.n.e. do II w p.n.e.
12. Lwy i koty w kulturze i religii starożytnego Egiptu. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca ta ma na celu ukazanie w jaki sposób koty i lwy wpłynęły na egipską kulturę i religię. W Egipcie zwierzęta te były bardzo popularne, na co wskazuje użycie ich wizerunków w wyobrażeniu niektórych egipskich bóstw, których posągi i reliefy zdobią wiele starożytnych świątyń na terenie tego kraju. Istotną kwestią była też symbolika tych zwierząt - lew był ściśle wiązany z symboliką władzy. Koty natomiast były używane jako ofiara dla bogini Bastet, zwierzęta te zabijano, mumifikowano i składano na rozległych cmentarzyskach.
13. Archeologiczne wyznaczniki płci w grobach „książęcych” z okresu wpływów rzymskich w europejskim Barbaricum. dr hab. Artur Błażejewski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Powyższa praca dotyczy archeologicznych wyznaczników płci w grobach "książęcych" występujących przede wszystkim na terenach Europy Środkowej - w Niemczech, Polsce, Czechach, czy na Słowacji, a także w krajach skandynawskich. Kiedy na stanowiskach sepulkralnych zawodzą badania antropologiczne z pomocą przychodzi metoda archeologiczna wypracowana na podstawie porównań archeologicznego materiału grobowego z analizami antropologicznymi. Archeologiczne wyznaczniki płci są przedmiotami należącymi do grobowego inwentarza (m.in. są to przedmioty użytku codziennego, narzędzia, ozdoby), które służą do określania płci zmarłego osobnika, zwykle wtedy kiedy antropologia nie jest w stanie tego stwierdzić. Nigdy nie jest to jeden przedmiot, kryteria oznaczania płci na podstawie wyposażenia opiera się przede wszystkim na ujęciu statystycznym współwystępowania oraz wykluczania się poszczególnych przedmiotów w zespole grobowym oraz stale powtarzających się kombinacji takich przedmiotów. Pod uwagę bierze się także tradycyjne spojrzenie na ubiór, ozdoby i zajęcia kobiet i mężczyzn. Celem pracy jest pokazanie na przykładzie tzw. grobów książęcych - czyli pochówków należących do elit plemion germańskich, wyróżniających się bogactwem wyposażenia i często monumentalną budową komoy grobowej - jak wyglądają próby określenia płci za pomocą darów grobowych złożonych razem ze zmarłym. Metoda ta, jak każda inna, ma oczywiście swoje ograniczenia, stanowi jednak pewien rodzaj analizy, który archeolodzy wykorzystują do badań w szerszym kontekście, tj. badań na temat struktury populacji i stosunków społecznych danego społeczeństwa.
14. Vilcabamba. Ostatni bastion Inków. Charakterystyka osadnictwa na terenie stanowiska archeologicznego Espiritu Pampa w Peru. prof. dr hab. Józef Szykulski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnie
Vilcabamba (Wilkapampa w języku aymara i quechua) to, położone w górzystym rejonie Montani, miasto pełniące funkcje ostatniej stolicy imperium Inków w czasie hiszpańskiej konkwisty w latach 1536-1572. Jako ostatnia enklawa inkaskiego osadnictwa i miejsce związane z indiańską walką o niepodległość jest niezwykle cennym stanowiskiem archeologicznym, na dzień dzisiejszym przebadanym tylko częściowo. W niniejszej pracy autorka przedstawia wyniki ostatnich badań archeologicznych z 2015 roku, prowadzonych terenie Espiritu Pampa, analizując urbanistykę i architekturę miasta oraz przypuszczalną funkcje przebadanych budynków, bazując na szerszych analogiach z terenu Tawantinsuyu oraz charakterystyce zdeponowanych w poszczególnych obiektach zabytków ruchomych.
15. Kwartniki śląskie na rynku antykwarycznym. prof. dr hab. Borys Paszkiewicz Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca jest analizą danych zebranych na podstawie analizy materiału numizmatycznego w postaci kwartników śląskich które pojawiły się na rynku antykwarycznym- internetowym w latach 2004-2017.
16. Osadnictwo wczesnośredniowieczne na obszarze pomiędzy Bystrzycą a Ślęzą. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnie
Celem niniejszej pracy było przedstawienie oraz analiza osadnictwa wczesnośredniowiecznego na obszarze znajdującym się pomiędzy rzekami Bystrzycą i Ślęzą. Przedmiotem analizy były znalezione w literaturze informacje na temat stanowisk archeologicznych takich, jak osady otwarte, grodziska oraz cmentarzyska znajdujące się na wyszczególnionym w pracy terenie. W pracy wydzielone zostały dwie wyraźne strefy zasiedlenia, znajdujące się na omawianym obszarze. Na podstawie analizy źródeł zostały wydzielone formy osadnictwa oraz niektóre typy konstrukcji zarówno zabudowań mieszkalnych, gospodarczych oraz umocnień grodów. W pracy zostały również przedstawione na podstawie źródeł archeologicznych gałęzie gospodarki związane z pozyskiwaniem żywności, jak i wytwórczością, jakie dominowały we wczesnym średniowieczu na wyznaczonym w pracy zasięgu terytorialnym.
17. Wczesnośredniowieczne chordofony i aerofony z Wrocławia i Opola. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnie
Autor w swojej pracy przedstawia instrumenty muzyczne z rodzaju chordofonów i aerofonów odnalezionych podczas badań archeologicznych. Stanowiskami które zostały przedstawione w pracy są wczesnośredniowieczne grody we Wrocławiu i Opolu. W pracy poruszona została problematyka badań nad instrumentami muzycznymi pochodzącymi z wykopalisk. Surowiec z którego instrument został wykonany oraz jego kontekst archeologiczny w znacznym stopniu wpływa na poznanie muzyki wczesnośredniowiecznych grodów. Kontekst pozwala na zweryfikowanie statusu społecznego posiadacza. W pracy zostanie zweryfikowane czy obiekt w którym zabytki te się znajdowały świadczyły o jego elitarności. Następnym problemem z który poruszy autor są chordofony z ziem sąsiednich. Głównym celem pracy jest zebranie chordofonów i aerofonów z Wrocławia i Opola oraz ich analiza. Dokonana przez autora rekonstrukcja jednego z opolskich chordofonów pozwoliła na zbadanie jego cech muzycznych oraz zweryfikowanie zbliżonego czasu produkcji.
18. Rozwój sieci grodowej we wczesnym średniowieczu w dorzeczu dolnej Parsęty. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnie
Niniejsza praca traktuje o osadnictwie grodowym w okresie wczesnego średniowiecza w dorzeczu dolnej Parsęty. Pod uwagę brana jest lokalizacja grodzisk, stan rozpoznania archeologicznego, charakter osadnictwa wraz z zabudową wewnętrzną jeśli takową rozpoznano, jak również pozostałości kultury materialnej. Bazując na odkrytych artefaktach wyróżnia się podstawy działalności gospodarczej prowadzonej przez ówczesną ludność. Analiza stanowisk pozwala zobrazować tendencje oraz wyraźne zmiany w budownictwie grodowym jakie zachodziły na przestrzeni wieków.
19. Grody kasztelańskie na Śląsku w świetle źródeł archeologicznych dr hab. Krzysztof Jaworski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnie
Celem niniejszej pracy dyplomowej było skatalogowanie oraz opis tzw. grodów kasztelańskich w świetle źródeł pisanych w obrębie Śląska. Praca została podzielona na trzy główne fragmenty, są to: przybliżenie źródeł pisanych oraz wzmianki o grodach jak i o kasztelanach w nich zawartych, opis oraz charakterystyka grodów w świetle źródeł archeologicznych, ostatnim etapem pracy było umieszczenie obiektów kasztelańskich w odpowiednio stworzonym katalogu.
20. Figurki antropomorficzne ze stanowiska paleolitycznego Mal`ta: analiza i interpretacja. dr hab. Tomasz Płonka Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca ta skupia się na interpretacji funkcji kulturowej i społecznej figurek antropomorficznych ze stanowiska Mal'ta na Syberii. Interpretacja ta była możliwa dzięki zastosowaniu analizy form, sylwetek, twarzy oraz odzieży osób przedstawionych w formie tych figurek.
21. Stanowisko archeologiczne Bobrowice B w świetle badań inwentarza krzemiennego. dr hab. Tomasz Płonka Archeologia - stacjonarne I stopnie
W ostatnim czasie w pracach naukowych podjęto dyskusję na temat cech charakterystycznych i podobieństw między schyłkowomezolitycznymi jednostkami kulturowymi, takimi jak grupa bobrzańska, przemysł kokrowski i inne. Z tego względu istnieje konieczność ponownej analizy inwentarzy datowanych na ten okres w celu ich krytycznej oceny i porównania z innymi zespołami o podobnej chronologii. Na obszarze Dolnego Śląska jednym z tego typu stanowisk jest zbiór wyrobów krzemiennych z Bobrowic, stanowisko B. W niniejszej pracy przedstawiona została analiza wcześniej wspomnianych zabytków pod względem morfometrycznym, technologicznym i typologicznym. Poruszono także zagadnienie homogeniczności zbioru, zasięgu grupy bobrzańskiej, jej relacji z innymi stanowiskami schyłkowomezolitycznymi, a także poddano krytyce zasadność wydzielania jej jako osobnej jednostki podziału kulturowego.
22. Wpływ średniowiecznego i wczesnonowożytnego górnictwa na formy krajobrazowe Sudetów i Przedgórza Sudeckiego. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne I stopnie
23. Uzbrojenie na kaflach w średniowieczu i wczesnej nowożytności. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca ma na celu analizę uzbrojenia przedstawianego na kaflach płytowych z XIV - XVI w. na terenie Polski, Czech i Moraw. Została podjęta próba interpretacji zarówno symbolicznego aspektu użytkowanej broni jak i jej całkowicie świeckiego charakteru.
24. Topografia sakralna małych i średnich miast Dolnego Śląska w średniowieczu. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne I stopnie
25. Dzieciństwo w okresie średniowiecza w świetle znalezisk archeologicznych o charakterze militarnym z terenów dzisiejszych ziem polskich. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Głównym celem pracy było ukazanie grupy zabytków archeologicznych, które służyły edukacji rycerskiej w średniowieczu na terenie dzisiejszej Polski. Autor zebrał publikowane znaleziska zabawek o charakterze militarnym, figurek koników i jeźdźców oraz strategiczne gry planszowe, które służyły grom i zabawom dziecięcym od wczesnego do końca późnego średniowiecza. Dodatkowo autor pragnął dowiedzieć się, czy były to popularne rekwizyty, jaki miały wpływ na proces wychowawczy, jakie rozwijały cechy oraz w jaki sposób odzwierciedlały wpływ kultury rycerskiej na świat najmłodszych. Swoim zakresem terytorialnym praca objęła ziemie dzisiejszej Polski z uwagi na postawione cele badawcze. Autor poświęcił uwagę okresowi dzieciństwa, pozycji społecznej dzieci w średniowieczu, ich wychowaniu oraz procesowi dorastania od narodzenia, aż do uzyskania pełnoletniości. Główna uwaga została poświęcona chłopcom oraz sposobowi ich wychowania, który w omawianym okresie miał uczynić z nich mężczyzn gotowych do dorosłego życia. Główna część pracy, to analiza dostępnych źródeł archeologicznych, które zostały zgromadzone w katalogu zabytków. W znacznej mierze pogrupowane przedmioty to zabawki służące zabawom ruchowym, rozwijającym cechy takie jak zwinność, siła, zręczność, celność, ale również wyobraźnia oraz myślenie strategiczne. Do głównych kategorii zostały zaliczone miniaturowe imitacje broni białej, drzewcowej, miotającej, uzbrojenia ochronnego, elementów oporządzenia jeździeckiego, a także figurki oraz gry planszowe. W sumie 155 znalezisk będących bogatym zestawem przedmiotów służących rozrywkom dziecięcym, poprzez które zaznajamiały się ze światem dorosłych i pośrednio przygotowywały do przyszłych ról życiowych. Dodatkowo analiza została poparta analogicznymi znaleziskami z terenów zagranicznych oraz ikonografią, które stanowią dodatkowe źródła pomocnicze.
26. Techniki polepszania jakości stali na przykładzie uzbrojenia z terenów Eurazji. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
27. Socjalne zróżnicowanie diety w średniowieczu i nowożytności w Europie na północ od Alp. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Celem pracy było zrekonstruowanie diety mieszkańców miast, wsi, klasztorów i zamków w późnym średniowieczu i nowożytności oraz przedstawienie socjalnego zróżnicowania, które zostało zaobserwowane na podstawie produktów spożywanych przez omawiane społeczności. W celu przedstawienia pełnego obrazu konsumpcji wykorzystano badania różnych dyscyplin naukowych: badania archeobotaniczne, archeozoologiczne oraz analizy stabilnych izotopów 13C i 15N. Na ich podstawie stwierdzono: jakie produkty roślinne były najczęściej jedzone; jakie gatunki zwierząt hodowano w celu konsumpcyjnym oraz jaką część diety stanowiło białko zwierzęce i roślinne. Różnice w diecie zostały zaobserwowane w obrębie jednej społeczności, ale też pomiędzy różnymi rodzajami stanowisk. Oprócz tego, badania te przyczyniły się do wyodrębnienia tzw. produktów luksusowych, zarówno pochodzenia roślinnego jak zwierzęcego, świadczących o wysokiej pozycji społecznej ich konsumentów.
28. Przemiany technik górniczych na Śląsku w średniowieczu i w czasach nowożytnych. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca poświęcona jest technikom jakimi posługiwali się górnicy na terenach Śląska pomiędzy XII a XVII w. przy eksploatacji rud metali nieżelaznych. Głównym celem rozprawy jest przedstawienie zmian, jakie następowały w górnictwie na przestrzeni wieków oraz ich podobieństwa i różnice w zależności od wydobywanego surowca z podziałem na: złoto, srebro i ołów, miedź, cynę. Autor bazował na opublikowanych wynikach badań archeologicznych, źródłach historycznych i ikonograficznych jak również na współczesnych próbach rekonstrukcji urządzeń górniczych
29. Rośliny lecznicze w Polsce od XIII do końca XVIII w. ze szczególnym uwzględnieniem zielnika Szymona Syreniusza. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca podejmuje temat roślin leczniczych stosowanych od XIII do końca XVIII wieku na terenie ziem polskich w jej współczesnych granicach, ze szczególnym uwzględnieniem jednego z powstałych w tym okresie herbariów, a mianowicie zielnika Szymona Syreniusza z 1613 r. Praca pozwoliła na przybliżenie wielu zagadnień związanych z ziołolecznictwem, które rzadko poruszane są w archeologii. Głównym celem było sprawdzenie, jakie rośliny mogły być w tym czasie używane na tym terenie w celach medycznych, w jaki sposób i na jakie dolegliwości. Danych dotyczących gatunków, które były obecne na terenie ziem polskich dostarczyły przede wszystkim wyniki badań archeobotanicznych z sześciu miast – Elbląga, Gdańska, Kołobrzegu, Krakowa, Wolina i Wrocławia, a jako główne źródło wiedzy na temat sposobów ich wykorzystania oraz chorób, na które je stosowano posłużył mi wspomniany zielnik. Informacje te zostały porównane z pochodzącą z opracowań botanicznych wiedzą współczesną na temat konkretnych gatunków, odnośnie możliwości ich rzeczywistego działania na proponowane przez Syreniusza dolegliwości. Aby przedstawić szerszy i pełniejszy obraz ziołolecznictwa w późnym średniowieczu i wczesnej nowożytności w pracy opisane zostały również dzieje wykorzystywania roślinnych surowców leczniczych od pradziejów po czasy współczesne, a także niektóre z licznych źródeł pisanych związanych z roślinami leczniczymi oraz przykłady ikonograficzne. Oprócz tego przedstawione zostały informacje na temat miejsc pozyskiwania surowców roślinnych, w tym dotyczące zbieractwa ze stanu dzikiego i ogrodów – klasztornych, zamkowych, mieszczańskich i renesansowych oraz aptek – przyklasztornych, miejskich, zamkowych i dworskich – w których można było nabyć gotowe medykamenty.
30. Ceramika z okresu rzymskiego ze stanowiska 7 w Kietrzu, pow. głubczycki. dr hab. Artur Błażejewski prof. nadzw. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnie
Niniejsza praca zawiera opracowanie naczyń ceramicznych ze stanowiska 7 w Kietrzu, pow. Głubczyce, które było badane w latach 1933-1934. Zawarto w niej rozpoznanie technologii produkcji, stylów zdobniczych oraz odniesienie do analogicznych znalezisk. Z opracowania wynika, że stanowisko to jest wyjątkowe, gdyż jest nietypowe dla terenu kultury przeworskiej. Odnaleziono tam bardzo dużą ilość naczyń wykonanych na kole, które zapewne są importami. Ich jakość jest bardzo wysoka. Udało się stwierdzić na podstawie tych znalezisk, że jest to cmentarzysko warstwowe lub z grobami warstwowymi, o cechach charakterystycznych dla zachodniej części Barbaricum, w dorzeczu Renu i Wezery.