wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
91. Tarnów - rozwój przestrzenny i architektoniczny około 1900 roku oraz Nowa Synagoga i znaczenia społeczności żydowskiej.. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Niniejszą pracę rozpoczęto od historii miasta w XIX wieku. Następnie przedstawione zostaną czynniki, które w największym stopniu wpłynęły na przemiany przestrzenne Tarnowa. W tej części dokonano opisu rozszerzenia terytorialnego miasta, budowę kolei, powstanie nowego centrum, pozytywne wpływy stacjonowania wojska oraz budowli przemysłowych. Wymienione zostały nowoczesne inwestycje zaplanowane perspektywicznie przez radę miejską oraz burmistrzów, np. wodociąg, gazownia, elektrownia i linie tramwajowe. Następnie scharakteryzowano galicyjską ustawę budowlaną zastosowaną w Tarnowie oraz głównych architektów miasta, którzy decydowali o stylu wznoszonych budowli. Kolejną kwestią będzie niezrealizowany plan regulacyjny miasta. Większym wyzwaniem dla urbanistów było powiązanie komunikacyjne dzielnic. W pierwszym rozdziale znajdzie się charakterystyka topograficzna zróżnicowanego terenu, wytyczającego granice poprzez rzeki czy obniżenia gruntu. Układ topograficzny warunkuje kształt starego miasta. Osobny wątek został poświęcony głównej arterii miasta, czyli ulicy Krakowskiej, oś dróg wytyczona była już w średniowieczu i tworzyły ją szlaki handlowe. Charakterystyczne rozwidlenie dróg oplatających stare miasto zachowało się do XIX wieku i nie straciło na znaczeniu. Ulica Krakowska znajdowała się w południowej dzielnicy Strusina, a elementem krystalizacyjnym dla jej rozwoju był główny dworzec kolejowego. W kolejnym podpunkcie znajdzie się analizą rejonów miasta zróżnicowanych pod względem społecznym. Jedną z nich jest Zawale - dzielnica, która stała się nową, lepszą częścią miasta zamieszkaną przez elitę i obywateli wojskowych z reprezentacyjnym osiedlem willowym i parkiem miejskim. Pogwizdów zamieszkany był przez Żydów, a jego najważniejszą ulicą była ulica Lwowska. Dzielnica żydowska powstała od wschodniej strony starego miasta, znajdowały się tam synagogi, bożnice, szpitale, szkoły żydowskie i mykwa (łaźnia żydowska). Kolejny sektor to Zabłocie utworzone na terenach zalewowych. Dzielnica ta była najmniej zabudowana, zamieszkała w większości przez rolników i robotników. Dominantą tej części miasta stał się ogromny nowoczesny gmach więzienia i sądu. Największy obszar miasta zajmowała dzielnica Strusina, dzieląca się na południową i zachodnia, południowa część ze wspomnianą już ulicą Krakowską, natomiast część zachodnia była wynikiem przyłączeń do miasta okolicznych wsi i nie wyróżniała się znacząco. W pierwszej części pracy zamiarem autorki było udowodnić, że rozwój Tarnowa w latach około 1900 zawdzięcza się głównie radzie miasta i odważnym inwestycjom władz komunalnych. W drugiej części ukazano czynniki miastotwórcze, które ulepszyły tarnowską gospodarkę i sprawiły, że miasto zaczęło prężniej się rozwijać z uwzględnieniem ingerencji społeczności żydowskiej.Podjęto próby zbadania jak wielkie wpływy mieli Żydzi na rozwój miasta i w jaki sposób chcieli zaznaczyć swoją pozycję, a także odrębność w mieście budując mn. monumentalne założenie Nowej Sy
92. Lublin – rozwój przestrzenny i architektoniczny około 1900 roku oraz sobór Podwyższenia Krzyża Świętego. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Przedmiotem pracy jest architektura i urbanistyka Lublina około 1900 roku. Analiza opiera się na przekształceniach urbanistycznych przeprowadzonych w okresie, kiedy miasto było częścią zaboru austriackiego, a następnie Królestwa Polskiego. Celem jest pokazanie istotnych zmian zachodzących w tym czasie w mieście i wyróżnienie głównych ośrodków, w których skupiało się życie mieszkańców. W pierwszej części pracy zajmuję się czysto historycznymi aspektami kształtowania przestrzeni miejskiej. Postaram się odpowiedzieć na pytanie, jak około roku 1900 wyglądał podział miasta, jakie wyodrębniały się dzielnice, oraz przeprowadzę analizę urbanistyczną przestrzeni miejskiej. W drugiej części pracy chciałabym zająć się soborem znajdującym się niegdyś na placu Litewskim. W latach 1876-1915 był on główną świątynią prawosławną w Lublinie, a jednocześnie pełnił funkcję dominanty architektonicznej
93. Bielsko i Biała - rozwój przestrzenny i architektoniczny około 1900 roku i plan rozwoju Bielska Maksa Fabianiego dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Bielsko i Biała około 1900 roku były wyjątkowymi miejscowościami leżącymi na pograniczu dwóch prowincji ówczesnych Austro-Węgier: Śląska Austriackiego i Galicji. Mimo swoich niewielkich rozmiarów zaskakiwały wielkomiejskimi aspiracjami i wysokim poziomem architektury. Przejawiało się to nie tylko w powstających w owym czasie budowlach, lecz także w próbie sporządzenia przemyślanego planu rozwoju urbanistycznego. Pierwszy rozdział pracy poświęcony zostały przedstawieniu Bielska przełomu XIX i XX wieku. Opisana została historia miasta ze szczególnym uwzględnieniem zróżnicowania społecznego oraz innych czynników decydujących o jego rozwoju, takich jak przemysł i kolej. Rozdział drugi zawiera właściwą analizę urbanistyczną miasta wraz z krótkim opisem najważniejszych obiektów architektonicznych, uwzględniając warunki topograficzne, historyczne i społeczne. Pokazuje również związki architektury Bielska z Wiedniem. Podobnie przedstawiona została historia i urbanistyka Białej. Ostatni rozdział poświęcony został planowi regulacyjnemu Bielska autorstwa Maksa Fabianiego. Po krótkim scharakteryzowaniu środowiska architektów i urbanistów wiedeńskich (m.in. Camilla Sitte i Otto Wagnera) zostaje przedstawiona sylwetka Fabianiego i jego wcześniejszego planu regulacji urbanistycznej Lublany, po których następuje dokładna analiza planu Bielska oraz próba jego odczytania.
94. Częstochowa – rozwój przestrzenny i architektoniczny około 1900 roku i budowa kościoła pw. św. Rodziny. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Około 1800 roku Częstochowa była małym miastem, w którym wyróżniał się klasztor Paulinów na Jasnej Górze i odległe od niego o około półtora kilometra Stare Miasto. W ciągu XIX wieku Częstochowa nie tylko rozbudowała się jako ośrodek pielgrzymkowy, ale także, co jest mniej znane, jako prężny zespół przemysłowy. W pracy prezentuję obraz urbanistyczny i architektoniczny Częstochowy z przełomu XIX i XX wieku z odniesieniem do wcześniejszych przemian. Zmiany urbanistyczne i administracyjne dokonane w latach 20. XIX wieku – to jest wytyczenie Alei Najświętszej Maryi Panny, budowa ratusza oraz poprowadzenie przez Częstochowę kolei warszawsko-wiedeńskiej – zapoczątkowały proces rozwojowy miasta oraz zdefiniowały główne elementy krystalizujące jego obraz, widoczne do czasów współczesnych. Praca składa się z trzech zasadniczych rozdziałów, z których każdy podzielony jest na kilka podrozdziałów. Na początku przedstawiam istotne fakty historyczne dla przybliżenia ogólnego obrazu miasta. Pokrótce opisuję najważniejsze elementy struktury przestrzennej miasta utworzone w pierwszej połowie XIX wieku, które stanowią bazę dla dalszych procesów rozwojowych Częstochowy. Szczególną uwagę zwracam na połączenie Starej i Nowej Częstochowy, co będzie miało kluczowe znaczenie dla moich późniejszych rozważań i analizy tematu pracy. W kolejnym rozdziale prezentuję analizę czterech dzielnic, jakie wytworzyły się w strukturze miasta na początku XX wieku, których odrębność wynika z pełnionych przez nie funkcji oraz ze zróżnicowania urbanistyczno-architektonicznego. Jest to dzielnica staromiejska, jasnogórska, fabryczna oraz reprezentacyjna. Zwracam także uwagę na tak zwany „wielki plan regulacyjny” z 1901 roku oraz na Wystawę Przemysłu i Rolnictwa z 1909 roku. W ostatnim rozdziale skupiam się na bliższym przedstawieniu kościoła Świętej Rodziny projektu Konstantego Wojciechowskiego – opisuję historię jego budowy, plan, wygląd oraz znaczenie dla Częstochowy w kontekście zaborów i rozwoju „stylu narodowego”. Częstochowa przed rokiem 1914 prezentuje się jako duże i prężne miasto, które dzięki wielu czynnikom zmieniło się z końcem XIX wieku, w porównaniu do lat początkowych tego stulecia. Dogodne warunki dla rozwoju przemysłu pomogły przeobrazić ten mały ośrodek miejski w znaczący punkt gospodarczy i miejski na mapie Królestwa Polskiego.
95. Między religiami i narodowościami - architektura i urbanistyka Białegostoku około1900 roku. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Praca licencjacka poświęcona jest rozwojowi architektonicznemu i urbanistycznemu Białegostoku około 1900 roku. Rozdział otwierający właściwą część pracy zawiera tło historyczne, ze szczególnym uwzględnieniem czasu, kiedy Białystok wcielony został do Imperium Rosyjskiego. Okres staropolski w historii Białegostoku zostaje jednak zasygnalizowany, bowiem inicjatywy architektoniczne i urbanistyczne w XIX i na początku XX w. wchodziły w szczególnego rodzaju dialog z historycznymi osiami urbanistycznymi i architekturą ufundowaną przez ród Branickich. Bez uzmysłowienia sobie, jak wyglądał staropolski Białystok, trudno jest w sposób dogłębny zrozumieć, w jakiej relacji do spuścizny czasów przedrozbiorowych rozwijał się ten nowoczesny ośrodek przemysłowy. Kolejny rozdział pracy zawiera opis i charakterystykę rozwoju architektonicznego i urbanistycznego Białegostoku około 1900 roku. Punktem wyjścia do omawiania sytuacji w wyżej wspomnianym czasie stają się mapy i plany, tworzone w XIX wieku. Omówieniu poddane zostają dwa plany: z 1880 r. i 1887 r. oraz skontrastowana z nimi mapa wojskowa z 1886 roku. Próba scharakteryzowania przestrzeni miejskiej dokonana została na podstawie planu z początku XX wieku. Dalsza część pracy koncentruje się na opisie i analizie poszczególnych rejonów miasta. Punktem wyjścia staje się historyczne centrum Białegostoku - Rynek Kościuszki wraz z ulicą Lipową, z którymi skontrastowana zostaje ulica Warszawska – rdzeń dzielnicy urzędniczej. Po nich opisana zostaje ulica Sienkiewicza, ulica wylotowa i prowadząca do Grodna, stolicy guberni oraz dzielnica żydowska, rozciągająca się na południe od Rynku Kościuszki. Scharakteryzowana zostaje także rola dawnego pałacu Branickich w kształtowaniu przestrzeni miejskiej na przełomie wieków oraz wpływ, powstałego w 1896 r., Ogrodu Miejskiego na inicjatywy architektoniczne. Opis przestrzeni miejskiej wieńczy część poświęcona obrzeżom miasta, zdominowanym przez przemysł. Kolejna część pracy koncentruje się na architekturze sakralnej w Białymstoku przełomu wieków. Stała się ona sposobem na wyrażenie napięć politycznych i społecznych, typowych dla Ziem Zabranych i zaboru rosyjskiego w tamtym czasie. Konflikt pomiędzy Polakami a władzą carską wyraził się poprzez wzniesienie dwóch monumentalnych cerkwi i fundację nowej fary. Do tego wątku w architekturze powrócono w dwudziestoleciu międzywojennym, kiedy na wzgórzu św. Rocha wzniesiono Gwiazdę Zaranną – kościół projektu Oskara Sosnowskiego. Powiązanie kościoła św. Rocha z kontekstem historycznym XIX w. sprawia, że świątynia ta zasługuje na wspomnienie w dalszej części pracy. Obok wątku reprezentowanego przez świątynie prawosławne i katolickie rozwijał się wątek budownictwa synagogalnego. W pracy zanalizowane zostają dwie z wielu białostockich synagog, Bejt Szmuel i Wielka Synagoga.
96. "Zamość Narodowi przywrócony". Kreacja Zamościa jako miasta-zabytku w okresie II Rzeczypospolitej. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Zamość zajmuje w polskiej historii sztuki i świadomości szczególne miejsce. Jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych zabytkowych miast w Polsce, ale to jak je dzisiaj postrzegamy, zostało wykreowane w latach międzywojnia, gdy miasto miało stać się przyczółkiem polskości na granicy Kresów i ziem spornych. Tym z czego wyrastał w dwudziestoleciu międzywojennym mit miasta, była jego historia militarna, nierozerwalnie związana z historią Rzeczypospolitej i okresem jej największych sukcesów. Praca oscyluje wokół zagadnienia repolonizacji miasta, prób stworzenia z niego urbanistycznego pomnika, pamiątki po czasach I Rzeczypospolitej. Ważne są prowadzone w mieście w dwudziestoleciu międzywojennym prace rewitalizacyjne, którymi kieruje Jan Zachwatowicz - przywracanie renesansowego wyglądu kamienicom, ratuszowi, odtwarzanie bram miejskich pamiętających czasy Jana Zamoyskiego. Nie bez znaczenia dla międzywojennego Zamościa, jest to, że był miastem-twierdzą i pozostał nim w świadomości ówczesnego społeczeństwa, dlatego wielką rolę w mieście po 1918 roku odgrywały mury miejskie i pamięć o militarnej przeszłości. Wśród ważnych międzywojennych dokonań zamościan są poszukiwania polskich bohaterów, kultywowanie tradycji hejnału, czy poszukiwanie historycznego herbu miejskiego. Do ich swoistej sakralizacji przyczynił się Henryk Sienkiewicz, który na kartach „Trylogii” opisał oblężenie miasta w 1649 i w 1656 roku. Omawiany okres jest jednak ważny także ze względu na to, że Zamość przeżywał ówcześnie swój drugi renesans. Po czasach, gdy był twierdzą uwiezioną w pierścieniu murów, należało miasto uporządkować i rozbudować Na czas międzywojnia przypada więc szereg ważnych inwestycji, jak stworzenie parku miejskiego, ogrodu zoologicznego, budowa gmachów Ubezpieczalni, Banku Polskiego, szkół, domu czynszowego i reprezentacyjnych miejskich arterii. W swojej pracy opierałam się na materiałach z Archiwum Miejskiego w Zamościu, dokumentach, czasopismach, publikacjach historycznych oraz na wspomnieniach zamojskiej inteligencji tamtego okresu.
97. Ikonografia króla Bolesława Śmiałego. dr Jacek Witkowski Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
98. Ikonografia Mieszka I i Dobrawy. dr Jacek Witkowski Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Na temat pierwszego historycznego władcy Polski powstało wiele materiałów natury stricte historycznej, w przeciwieństwie do opracowań dotyczących ikonografii. Celem pracy było zgromadzenie istniejących wyobrażeń Mieszka I i Dobrawy Przemyślidki oraz analiza zmian, jakie w nich zachodziły na przestrzeni wieków, tego, jakie sceny najczęściej ukazywano oraz jakie typy przedstawień się wykształciły, którzy artyści mieli na to największy wpływ. Rozdział pierwszy pracy składa się z przybliżenia życiorysu Mieszka I i Dobrawy w oparciu o istniejące źródła historyczne, od kronik po współczesne opracowania. Drugi rozdział stanowi zbiór graficznych, malarskich i rysunkowych przestawień Mieszka I i Dobrawy tak samodzielnie, jak w i w scenach narracyjnych, wraz z analizą i komentarzem. Kolejny rozdział zawiera wyobrażenia w rzeźbie, w pierwszej kolejności Mieszka samodzielnie, następnie z Bolesławem Chrobrym, na końcu Dobrawą, z analizą i komentarzem. W następnym rozdziale przedstawione zostały podobizny na banknotach i monetach. Ostatni rozdział dotyczy wyobrażeń Mieszka i Dobrawy w kulturze popularnej. Pracę zamyka zakończenie zawierające podsumowanie i skrótową analizę zgromadzonych dzieł, ich różnic i cech wspólnych.
99. Ikonografia legendarnych władców kruszwickich: Popiela III i Piasta. dr Jacek Witkowski Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Praca zawiera zbiór przedstawień Popiela II i Piasta, omówienie ich pod kątem ikonografii oraz wskazanie dzieł, które wpływały na formę późniejszych przedstawień w kontekście tych właśnie władców. Dotyczy również zmian zachodzących w narracji legend tych dwóch kruszwickich władców.
100. Ikonografia Piotra Włostowica i jego rodziny. dr Jacek Witkowski Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Tematem niniejszej pracy jest ikonografia Piotra Włostowica i jego rodziny. Jest to pierwsza próba zebrania wizerunków Piotra i jego najbliższych krewnych, powstających od wieku XII (niektóre przedstawienia zostały stworzone jeszcze za życia członków rodziny) aż po czasy współczesne. Praca zawiera życiorys każdej z postaci, poczynając od Piotra Włostowica, poprzez jego żonę Marię, dzieci: Świętosława i Agatę, a na zięciu Jaksie kończąc. Po nocie biograficznej danego bohatera opisałam zebrane przedstawienia z nim związane. Rodzina Włostowiców, a szczególnie Piotr (który zdobył sławę dzięki chętnie opowiadanym legendom o jego podstępach, skandalach i tragediach), wymieniani byli w licznych dokumentach, kronikach i historiach Polski, a nawet trafili do literatury pięknej. Pamięć o Włostowicach trwa nadal na Śląsku, w Małopolsce (głównie Miechów), a także w Niemczech (okolice Brandenburga) - czyli miejscach związanych z ich działalnością. Piotr i Jaksa, których zachowało się najwięcej wizerunków, uwieczniani byli jako wielcy fundatorzy i rycerze, czasem ukazywani zgodnie z modą XII wieku, a kiedy indziej odziani w stroje charakterystyczne dla epoki powstawania przedstawień. Ikonografia rodziny Włostowiców może zostać przyrównana do zbioru wizerunków któregoś z XII-wiecznych władców Polski. Dorównuje ona zarówno ilością zachowanych przedstawień, ich różnorodnością jak i jakością oraz wartością historyczną zestawieniom wizerunków najważniejszych postaci średniowiecznej Polski. Świadczy to o wielkiej wadze i znaczeniu możnowładczej rodziny Włostowiców, która osiągnęła niezwykle wysoką pozycję w państwie i zapisała się na kartach naszej historii.
101. Figury Matki Boskiej z Dzieciątkiem i Chrystusa jako Vir Dolorum z kościoła św. Doroty we Wrocławiu. dr hab. Romuald Kaczmarek prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Celem niniejszej pracy jest stworzenie pełnej monografii dwóch gotyckich figur, przedstawiających Matkę Boską z Dzieciątkiem oraz Chrystusa jako Vir Dolorum. Rzeźby te pierwotne pochodziły z kościoła pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiu, obecnie zaś znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Figury te stanowiły dotychczas temat kilku jedynie artykułów, które nie wyjaśniły jednak wszystkich związanych z nimi problemów. Obie wrocławskie rzeźby datuje się najczęściej na ok. 1430 rok i uznaje za dzieło jednego artysty. Pełnoplastyczne figury Madonny i Chrystusa wykonano z piaskowca, a następnie polichromowano i złocono. Rzeźby aż do 1937 roku stały w niszach filarów kościoła św. Doroty. Około 1940 roku zostały zabrane z kościoła, najpewniej wskutek działań mających na celu uchronienie ich przed zniszczeniem w czasie II wojny światowej. W 1946 roku obie rzeźby, w wyniku tzw. akcji rewindykacyjnej, zostały przywiezione do Muzeum Narodowego w Warszawie. Figury do czasów obecnych przetrwały w dobrym stanie. Potwierdzone są ich konserwacje w XIX wieku (miała ona na celu usunięcie wcześniejszej barokizacji) oraz w 1937 roku. Figura Chrystusa konserwowana była również w 2014 roku. Zarówno figura Madonny jak i Chrystusa jest bardzo interesująca pod względem ikonografii. Atrybut Matki Boskiej ma formę krzewu–drzewka, mięsistej łodygi o wydłużonej koronie. Najczęściej uznawany jest on za przedstawienie Drzewa Życia pod postacią pędu winnej latorośli, rzadziej zaś za Drzewo Jessego lub Drzewo Krzyża Świętego. Niekiedy na podstawie analogii z dziełami grupy tzw. Madonn Winnego Krzewu uznaje się, iż na atrybucie Madonny umieszczony był krucyfiks. Brak jednak dowodów, które ostatecznie potwierdziłyby lub zaprzeczyły tej teorii. Równie interesującym symbolem są bestie znajdujące się zarówno pod stopami Madonny jak i Jezusa. Chrystus z tej pary figur przedstawiony został jako Vir Dolorum, który to typ ikonograficzny wywieść można z XII wiecznej sztuki wschodniej. Motyw ten szybko spopularyzował się w sztuce zachodu, a sam wizerunek Jezusa często łączony był z przedstawieniem Matki Boskiej. Świadczyć o tym mogą m.in. liczne zachowane na Śląsku rewersy skrzydeł ołtarzowych. Na figury Madonny i Chrystusa z kościoła św. Doroty oddziaływały wpływy sztuki niemieckiej, austriackiej i czeskiej. Doskonale widoczne jest to w postaci Vir Dolorum, bardzo często porównywanej do Chrystusa z katedry z Ulm, autorstwa Hana Multschera. Przedstawienie Matki Boskiej natomiast, niejednokrotnie łączone z grupą nadreńskich Madonn Winnego Krzewu, bez wątpienia nosi w sobie również echo przedstawień czeskich Pięknych Madonn. Obie figury związane są też z tradycją rzeźby dewocyjnej, której celem było bezpośrednie zwrócenie się ku wiernemu oraz wezwanie do współodczuwania w modlitwie. Uwidacznia się to nie tylko w pasyjnej symbolice obu dzieł, lecz również w czysto formalnym zwróceniu się figur w kierunku wiernego. Badania nad rzeźbami Chrystusa i Mad
102. Między femme fatale a femme fragile. Podwójna natura kobiety oczami wyobraźni Zdzisława Beksińskiego na wybranych przykładach malarstwa z lat 1969 — 2005. dr Sylwia Świsłocka-Karwot Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Celem niniejszej pracy jest zbadanie twórczości Zdzisława Beksińskiego z okresu fantastycznego (koniec lat 60. do pocz. lat 80.) jak i z lat 90., 2000 – 2005. Przedmiotem moich badań będą dzieła ukazujące postać kobiecą, której podwójna i czasem ukryta natura objawia się w poszczególnych obrazach malarza. Chciałabym zastanowić się czy są to kobiety łagodne, kruche (femme fragile) czy przebiegłe, bezwstydne (femme fatale). Kobiety na wybranych obrazach jawią się jako fantazje senne, dlatego chciałabym poszukać w obrazach artysty elementów marzenia sennego. Jakie ślady sen pozostawił w przestrzeni obrazu? Mając w pamięci, że sen jest projekcją duszy, nie chciałabym doszukiwać się symbolicznych treści obrazów i analizować psychiki malarza. Analizując obrazy pragnę skupić się na ich wyglądzie zewnętrznym, który często jawi się jako przedstawienie snu śniącego. Następnie chciałabym zwrócić uwagę na temat śmierci poruszony w twórczości artysty i zauważony przez wielu badaczy. Temat śmierci zamknięty został w cielesności przedstawionych kobiet. Pragnę więc, zastanowić się jaką rolę odgrywa w twórczości artysty ciało kobiety i jakie ślady pozostawiły dwa popędy – życia i śmierci – sformułowane przez Freuda. W końcu chciałabym poruszyć kwestię odbioru dzieł artysty. Czy faktycznie postacie z obrazów straszą? Czy może ukazują widzowi smutną opowieść o życiu i śmierci? Czy poruszają jedynie temat tabu jakim jest śmierć, chcąc przypomnieć o jej istnieniu? Pomocną w moim badaniu będzie psychoanaliza Zygmunta Freuda, szczególnie jej aspekty teorii snów, teorii popędów – mówiącej o dwóch koegzystujących na świecie siłach – Eros i Tanatos. W zanalizowaniu cielesności pomocną mi jest publikacja Izabeli Kowalczyk "Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90". Ostatnim aspektem będzie teoria „Niesamowitości”, w której „Niesamowite” jest czynnikiem wywołującym uczucia niepokoju i strachu poprzez jednoczesne posiadanie cech obcości i tajemniczości oraz cech zjawiska dobrze znanego.
103. Puste jest pełne. Twórczość Jana Berdyszaka ok. 1970 r. dr Sylwia Świsłocka-Karwot Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
104. Między malarstwem a instalacją: analiza problemu na przykładzie wybranych prac Piotra Łakomego. dr Sylwia Świsłocka-Karwot Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Tematem pracy dyplomowej pod tytułem "Między malarstwem a instalacją: analiza problemu na przykładzie wybranych prac Piotra Łakomego" jest analiza wybranych dzieł Piotra Łakomego (ur. 1985), ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki gatunkowej. Celem pracy jest odpowiedź na pytanie, czy prace Łakomego są dziełami malarstwa, czy instalacjami. W związku z zagadnieniem kategorii gatunkowych i formalnych, autorka pracy przywołuje kontekst sztuki amerykańskiej lat 60. ubiegłego wieku i polskiej neoawangardy (Tadeusz Kantor, Henryk Stażewski, Andrzej Pawłowski i inni). Amerykański nurt minimal art dał zdaniem badaczy początek instalacji jako nowej dyscyplinie sztuki; minimal art, ale również postminimalizm, stał się istotnym punktem odniesienia do porównań formalnych i gatunkowych w kontekście twórczości Piotra Łakomego. Na drugim biegunie sytuują się malarskie eksperymenty polskiej neoawangardy: przywołując jej kontekst, autorka dokonuje analizy podobieństw formalnych między pracami Piotra Łakomego a dziełami reprezentującymi eksperymentalne nurty polskiego malarstwa powojennego. Osobne miejsce zostało poświęcone porównaniu twórczości Piotra Łakomego z pracami Bartosza Kokosińskiego, innego przedstawiciela pokolenia artystów urodzonych w latach 80.
105. Teoria formy otwartej Oskara Hansena. dr Sylwia Świsłocka-Karwot Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
106. Koncepcja działania neutralnego Jerzego Rosołowicza. dr Sylwia Świsłocka-Karwot Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
W pracach i działaniach artysty Jerzego Rosołowicza interesuje mnie koncepcja działania neutralnego, która zaczęła się kształtować w jego twórczości od 1964 roku, jak wynika z jego życiorysu. Należy zauważyć, że pierwsze powstały dzieła plastyczne, dopiero później wykształciła się teoria działania neutralnego. Chcę zbadać, czy teoria ta miała realny wpływ na działalność twórczą artysty. Jeśli tak, to w czym się to objawiało. Jakie relacje zachodziły między teorią, a dziełami plastycznymi. Jeśli nie, to w których momentach następują od niej odstępstwa i dlaczego tak się dzieje. Celem uchwycenia tych zależności posłużę się w pracy klasycznymi metodami badawczymi, takimi jak opracowanie stanu badań, opisy i analiza wybranych dzieł z uwzględnieniem tekstów artysty i stanu badań oraz próba sformułowania wniosków uwzględniających tezy zawarte w tekstach artysty oraz wiedzy zgromadzonej w literaturze dotyczącej twórczości Jerzego Rosołowicza. W pierwszej części pracy zawarłam stan badań ograniczony do publikacji zawierających informacje bezpośrednio dotyczące tematu mojej pracy. Mam jednak świadomość, że literatura związana z osobą Jerzego Rosołowicza jest bardzo obszerna, a temat jego twórczości pełen jest wątków jeszcze nieodkrytych i wciąż pozostających do zbadania. W kolejnym rozdziale umieściłam analizę twórczości Rosołowicza z okresu po 1964 roku. Podzieliłam ten czas na cztery większe etapy odpowiadające seriom prac. Nie biorę pod uwagę dzieł z ostatnich lat jego twórczości, czyli Radiografów i Telehydrografów, ze względu na całkowicie już odmienny ich charakter. Jego twórczość dotyczącą koncepcji neutralnej ograniczyłam do dzieł z czterech serii: Neutrony (1964–1966) , Reliefy dwustronne (sferyczne) (1967–1968), Neutronikony (1969–1977) i Fotoneutronikony (1971–1974). W tekście umieściłam ilustracje wybranych prac artysty, które opisuję i poddaję analizie. Podjęłam próbę ustalenia, czy tezy zawarte w publikacjach Rosołowicza odnajdą paralelę w jego twórczości. W rozdziale końcowym przedstawiłam wnioski wyciągnięte z przeprowadzonego badania, analizy dzieł i opinii zgromadzonych w literaturze dotyczącej osoby artysty. Pracę wzbogaciłam o stenopis wywiadu przeprowadzonego przeze mnie z synem artysty – Aleksandrem Rosołowiczem.
107. Metaweryzm Piotra Szmitke. dr Sylwia Świsłocka-Karwot Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Temat mojej pracy licencjackiej dotyczy osoby śląskiego artysty, Piotra Szmitke, który pod koniec lat 80 zaistniał w obszarze sztuk wizualnych wprowadzając nowy nurt w sztuce jakim jest metaweryzm. Główna myśl metaweryzmu uznaję, że tworem artystycznym jest recepcja rzeczywistości. Definicja metaweryzmu neguje przyjęte dotąd postrzeganie sztuki, głosząc iż to nie sztuka naśladuje rzeczywistość lecz na odwrót, rzeczywistość naśladuje sztukę. W swojej pracy opisałam życiorys oraz postawę jaką przejawiał artysta od wczesnych prób malarskich, aż po tą w duchu dojrzałego metaweryzmu, którą artysta wyrażał licznymi manifestami. Głównym celem mojej pracy było wyjaśnić na czym polega termin „metaweryzm” i czym objawia się on w pracach artysty. Mimo, iż doktrynę metawerystyczną sformułowano dość dawno temu, nie jest ona jednak szeroko pojęta na gruncie sztuki współczesnej. Literatura dosyć oszczędnie opisuje zjawisko jakim jest metaweryzm, stąd moje podjęcie się tego tematu było również po to by wiedza i twórczość artysty nie uległy zapomnieniu.
108. Dekoracja kaplicy pw. św. Jerzego w pałacu w Gorzanowie. dr hab. Andrzej Kozieł prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Praca jest próbą stworzenia pierwszego monograficznego opracowania kaplicy pw. św. Jerzego, mieszczącej się w pałacu w Gorzanowie. Porusza zagadnienie historii powstania arystokratycznej rezydencji, opisuje jej przebudowę, jak i okoliczności fundacji kaplicy przez Johanna Friedricha von Herbersteina. Zawiera opis dekoracji sztukatorsko-malarskich znajdujących się w kaplicy, próbuje odtworzyć ich pierwotny wygląd, wskazać źródła inspiracji i artystyczne analogie, a także odczytać program ikonograficzny. Porusza również problem autorstwa i datowania przedstawiając nową koncepcję opartą na powiązaniu z dekoracjami w kościele parafialnym pw. św. Marii Magdaleny w Gorzanowie. Praca stanowi zbiór materiałów, które mogą posłużyć do zrekonstruowania opisywanego obiektu. Dopełnieniem opracowania są ilustracje przedstawiające między innymi archiwalne fotografie, a także współczesne zdjęcia obrazujące aktualny stan kaplicy pałacowej.
109. Budynek dawnej strzelnicy w parku w Gorzanowie. dr hab. Andrzej Kozieł prof. nadzw. UWr Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Niniejsza praca jest pierwszym monograficznym opracowaniem budynku dawnej strzelnicy w parku pałacowym w Gorzanowie. Składa się ona z kilku części, a więc ze stanu badań dotyczącego strzelnicy, opisu obecnego wyglądu budynku oraz dwóch rozdziałów poświęconych historii zarówno Gorzanowa, jak i samego założenia pałacowo – parkowego. Następnie autorka próbowała zrekonstruować wygląd strzelnicy podczas kolejnych przebudów oraz przybliżyć prawdopodobne wzorce dla tych przemian. Ostatni, czwarty rozdział, poświęcono rewitalizacji dawnego budynku strzelnicy w Gorzanowie i jego przeobrażeniu w pijalnię wody źródlanej.
110. Recepcja motywów staroegipskich w sztuce polskiej od końca XVIII do połowy XX wieku. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Zainteresowanie kulturą Egiptu istotnie wpływało na sztukę europejską już od czasów starożytnych. Na terenie Polski natomiast recepcja motywów staroegipskich zaznaczyła się w ograniczonym stopniu, przede wszystkim od końca XVIII do połowy XX wieku. Praca poświęcona została prześledzeniu etapów tej recepcji i ich charakterystyce, co umożliwiła analiza poszczególnych obiektów egiptyzujących powstałych w ramach polskiej kultury artystycznej. Celem pracy jest próba wyodrębnienia zmian, jakie zachodziły w ramach tego zjawiska oraz próba kompleksowego podjęcia tematu poprzez zbadanie przyczyn, efektów i stopnia zainteresowania kulturą staroegipską w sztuce polskiej w podanym zakresie czasowym. Rozdział wprowadzający zarysowuje etapy recepcji sztuki staroegipskiej w Zachodniej Europie. Cztery główne rozdziały pracy poświęcone są sztuce egiptyzującej na terenie Polski w podziale tematycznym oraz w dalszej kolejności chronologicznym. Poszczególne obiekty, będące zarówno istniejącymi zabytkami, jak i projektami, podzielone zostały ze względu na obszar i kontekst ich występowania. W pierwszym z głównych rozdziałów omówione zostały obiekty występujące w założeniach pałacowo-ogrodowych, w dalszych kolejno: egiptyzujące obiekty w sztuce pomnikowej, funeralnej i miejskiej. We wszystkich tych przestrzeniach semantycznych kopiowano i adaptowano pojedyncze motywy staroegipskie a także łączono je w kompilacje mające wywoływać wrażenie starożytnych. Egipska ikonografia z biegiem czasu straciła swoją komunikatywność i pierwotną wieloznaczność semantyczną, będąc efektem błędnych interpretacji, nieporozumień oraz efektem inwencji wyobraźni. Jej adaptacja w sztuce polskiej stanowiła dalekie echo egiptomanii europejskiej, brak jest tu bowiem wyraźnej linii rozwojowej zjawiska, które można by nazwać nurtem egiptyzującym. Motywy inspirowane Egiptem to jedynie sporadycznie występujące akcenty, które wpisywały się w modę na orientalizmy i fascynację egzotycznymi krajami. O ich wyborze decydowały najczęściej: indywidualna inicjatywa i chęć podkreślenia kosmopolityczności fundatora, poszukiwania nowych wzorów przez architektów a także utrwalone w tradycji ikonograficznej archetypy. Obiekty inspirowane sztuką staroegipską na terenie Polski cechują się, z uwagi na małą skalę występowania zjawiska, zróżnicowanym poziomem artystycznym a wiele obiektów pozostało w fazie projektowej i nie zostało zrealizowanych. Praca zwiera omówienie kilkunastu obiektów, które do tej pory nie zostały zauważone i opracowane w tym kontekście oraz stanowi syntezę i uzupełnienie wyników istniejących do tej pory, skromnych badań na temat recepcji sztuki egipskiej w Polsce.
111. Rzymska architektura ogrodowa. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Przedmiotem niniejszej pracy dyplomowej jest rzymska architektura ogrodowa. Temat ten nie był dotąd poruszany w monograficznym opracowaniu. Ogrody miały ogromne znaczenie w życiu codziennym Rzymian. Z przydomowych ogródków o charakterze ściśle użytkowym ewoluowały w eleganckie miejsca poświęcone zadumie i rekreacji, a ich wygląd i rozmiar świadczyły o statusie społecznym właścicieli. Ogrody aranżowane były tak, by płynnie przenikały się z architekturą pomieszczeń mieszkalnych i wzajemnie na siebie oddziaływały. W pierwszej części pracy autorka omawia zagadnienie genezy architektury ogrodowej charakteryzując architekturę i sztukę ogrodów w starożytnym Egipcie, Mezopotamii i Grecji. Następnie opisuje rozwój ogrodów rzymskich, a także rolę, jaką pełniła w nich architektura. W głównej części wskazuje poszczególne elementy architektoniczne i dekoracyjne składające się na całość założeń ogrodowych, takie jak świątynie, pawilony, nimfea, kolumnady, baseny czy rzeźby i fontanny oraz przedstawia klasyfikację typów ogrodów rzymskich, zakładanych zarówno na terenach wiejskich, jak i miejskich, przez zwykłych obywateli, dostojników i władców. Autorka nie tylko wskazuje ogólne cechy charakterystyczne dla poszczególnych założeń, ale i ilustruje je szczegółowo opisanymi przykładami, które pozwalają w pełni nakreślić obraz rzymskich założeń ogrodowych pod kątem tworzącej je architektury. W ostatniej części pracy prezentuje ogrody, które powstawały w prowincjach Państwa Rzymskiego oraz sposób, w jaki dostosowano architekturę ogrodów do zastałych warunków terenowych i atmosferycznych. Omówiony został również wpływ, jaki wywarła rzymska architektura ogrodowa na rozwój dziedziny w późniejszych epokach, od średniowiecza po współczesność. Treść pracy wzbogacona jest o kolorowe ilustracje obrazujące zachowane ogrody i elementy dekoracyjne.
112. Architektura Palmyry w okresie rzymskim. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
113. Portrety fajumskie z polskich kolekcji muzealnych. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
114. Motywy erotyczne w malarstwie pompejańskim. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
115. Grób II (tzw. Grób Filipa) na nekropoli w Werginie. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Praca dotyczy problematyki związanej ze znaleziskiem Grobu II na obszarze Wielkiego Tumulusa w Werginie. Analizie zostały poddane elementy architektoniczne, malarskie i wyposażenie grobowca. Została także podjęta próba datowania i atrybucji znalezionych dóbr.
116. Minojska architektura pałacowa na podstawie zachowanych pozostałości w Knossos, Malia i Fajstos. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Celem pracy jest przedstawienie architektury pałacowej jednej najstarszych cywilizacji, czyli kultury minojskiej w oparciu o trzy najbardziej znane i najlepiej zachowane kompleksy, zlokalizowane w Knossos, Malia, Fajstos. Dla tematu pracy ważny jest okres pałacowo- miejski, tak zwany średniominojski. Kształtowanie tego stylu rozpoczyna się w III tysiącleciu p.n.e. Rozkwit kultury minojskiej nastąpił w około 2000- 1600 lat p.n.e., w wyniku sprzyjającej sytuacji ekonomicznej. W kolejnych rozdziałach, na podstawie wybranych trzech przykładów ukazany zostanie główny plan pałaców, cechy charakterystyczne budowli oraz różnice pomiędzy nimi. Przedstawione będą również dekoracje malarskie tych budowli. Zachowane fragmenty tych dzieł pozwalają poznać życie codzienne Minojczyków. Stanowią pewien rodzaj dowodów na wiele tworzonych teorii archeologicznych, historycznych. W Knossos znajduje się pałac, który był przebudowywany wielokrotnie, ze względu na liczne zniszczenia. Pierwotny plan tej budowli dzisiaj jest praktycznie nie do uchwycenia. Dla ostatniej fazy prac budowlanych charakterystyczny jest labiryntowy układ pomieszczeń, który zostanie opisany w głównym rozdziale szerzej. Stanowi on jeden z najlepiej zachowanych przykładów budowli pałacowych okresu minojskiego. Pałac w Knossos był pierwowzorem dla pałaców w Malia i Fajstos, mimo wielu dzielących ich różnic architektonicznych. Pałac w Malia jest trzecim z opisywanych obiektów, co do wielkości. Bardzo ważnym elementem będzie opis położenia pałacu dla zrozumienia całokształtu jego rozplanowania. Pałac w Fajstos, tak jak pałac w Knossos został zbudowany według tych samych zasad, podobnie rozplanowany, jest jednak mniejszy. Pałace to budowle, których parterowe pomieszczenia są ułożone wokół obszernego, wydłużonego dziedzińca, okolonego częściowo portykiem filarowo- kolumnowym. W kompleksie pałacowym występowały też inne, mniejsze dziedzińce, na przykład o układzie perystylowym jak ten w Fajstos. W pałacach minojskich powtarzalne są małe izby, o pięknych wnętrzach, często ze ścianami ażurowo- filarowymi oraz komnaty kolumnowe z widokiem na ogród wewnętrzny. Ściany dekorowano alabastrem, często też barwiono, ozdabiano. Występowały w tych kompleksach takie pomieszczenia, jak łaźnie z basenami wodnymi. Bardzo charakterystyczny i oryginalny dla pałaców minojskich był brak murów obronnych. Malarstwo ścienne jest bardzo ważnym przykładem sztuki dworskiej Minojczyków. Tematyka fresków jest różnorodna, na ogół na ścianach pałaców odtwarzano otaczający krajobraz, sceny z życia codziennego oraz uroczystości religijne. Należy zwrócić uwagę na nazewnictwo miejscowości, w których znajdują się pałace. Nazwy Malia i Knossos w literaturze polsko- i obcojęzycznej pisane są zazwyczaj tak samo, Malia pojawia się też, jako Mallia. Natomiast nazwę trzeciego pałacu w Fajstos stosuje się odmiennie, w literaturze obcojęzycznej występuje jako Phaistos lub Faistos. W niniejszej pracy wykorzystywane będ
117. Sceny z życia codziennego w malarstwie grobowym starożytnego Egiptu. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Tematem pracy jest malarstwo grobowego w starożytnym Egipcie, którego tematyka dotyczy scen z życia codziennego. W pracy zostały opisane typy scen występujące w grobach egipskich dostojników, w czasach Starego, Średniego, oraz Nowego Państwa. w każdym z rozdziałów wymienione zostały najbardziej charakterystyczne dla danego okresu typy przedstawień, wraz z ich charakterystyką i porównaniem. Ponadto zawarte zostały informacje dotyczące genezy malarstwa ściennego, funkcji przedstawień, techniki wykonywania malowideł, oraz stosowanych przez Egipcjan barwników.
118. Odlewy gipsowe rzeźb antycznych ze zbiorów Muzeum Uniwersyteckiego (odlewy rzymskich kopii greckich rzeźb z IV w. p.n.e: Apoksjomenosa oraz Chłopca z dzbankiem . dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Niniejsza praca licencjacka dotyczy dwóch odlewów gipsowych, Apoksjomenosa oraz Chłopca z Dzbankiem z kolekcji Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego. Celem pracy było przede wszystkim zebranie informacji o odlewach i ich pierwowzorach. W kolejnym rozdziale omówiona została historia kolekcji Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego. Następnie przybliżona została historia zaginionego oryginału Apoksjomenosa oraz rzymskiej kopii Apoksjomenosa z Muzeum Watykańskiego. W kolejnych trzech podrozdziałach opisane zostały zachowane do dzisiejszych czasów posągi przedstawiające atletów czyszczących swoje ciało za pomocą skrobaczki, bądź też czyszczących samą skrobaczkę. Rozdział czwarty został poświęcony gipsowemu odlewowi z Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego, a rozdział piąty jego porównaniu z oryginałem. Rozdział siódmy rozpoczął się przywołaniem mitów o Narcyzie, Ganimedesie i Antinousie w celu porównania przedstawienia oraz atrybucji postaci do Chłopca z Dzbankiem, ponieważ badacze wciąż nie potrafią ustalić, kogo tak naprawdę przedstawia. W następnych rozdziałach opisany został kolejno oryginał z Muzeum Watykańskiego, odlew z Muzeum Uniwersyteckiego i w podsumowaniu, tak jak w przypadku Apoksjomenosa, przedstawione zostały podobieństwa i różnice pomiędzy tymi dwiema rzeźbami. Na końcu pracy znalazło się ogólne podsumowanie zebranych wiadomości oraz wnioski.
119. Świątynie greckie w porządku jońskim w świetle zachowanych przykładów. dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
Praca licencjacka jest poświęcona greckim świątyniom w porządku jońskim, powstającym pomiędzy VI a IV wiekiem p.n.e. Autorka omawia budowle w porządku jońskim, zlokalizowane na wyspach jońskich oraz w koloniach greckich w Azji Mniejszej, gdzie ich koncentracja jest największa, a także opisuje wymiary architektoniczne poszczególnych świątyń oraz ich dekorację rzeźbiarską. Świątynie w porządku jońskim są ważne nie tylko ze względu na matematyczną dokładność proporcji oraz bogatą figuralną i ornamentalną dekorację, ale również przez nowe oryginalne tendencje w architekturze.
120. Inspiracje antykiem w twórczości Williama Chambersa (samodzielne realizacje z terenu wielkiej Brytanii). dr Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne I stopnia
W XVIII wieku praktycznie we wszystkich sztukach plastycznych nastąpił wzrot ku klasycznej sztuce starożytnej. Powstawło wówczas wiele teoretycznych dzieł opisujących nie tylko sztukę starożytną, lecz skrupulatnie analizujących poszczególne aspekty dziejów antycznych. Wielu architektów wykorzystywało idee antyczne w swych projektach; zarówno w konstrukcji,układzie wnętrz jak i dekoracji. W owym czasie w Anglii wciąż silnie oddziałujący Palladianizm wykształcił dwa pokolenia artystów,którzy chętnie sięgali do wzorców antycznych. Wśród architektów drugiego pokolenia neopalladiańczyków należy wyszczególnić osobę Sir Williama Chambersa, członka Akademii Królewskiej i Naczelnego Zarządcy Robót Budowlanych. W trakcie swojej długiej i owocnej kariery wydał rzetelną publikację zatytuowaną „Treatise on Civil Architecture“ i liczne reedycje 3, a także szereg publikacji dotyczących planowania ogrodów. O zasługach i dokonaniach Sir Williama możnaby napisać niezliczoną ilość publikacji; praca została poświęcona badaniom nad wzorcami antycznymi w twórczości Chambersa. Założeniem pracy jest analiza wybranych obiektów w celu wskazania bezpośrednich i pośrednich inspiracji sztuką starożytnych. Wśród analizowanych przykładów znajdują się tylko świeckie realizacje na terenie Wielkiej Brytanii, wybór ten należy poprzeć małą ilością obiektów sztuki sakralnej wykonanych przez Sir Williama oraz jego udokumentowanym zamiłowaniem do rzymskiej architektury użyteczności publicznej.