Uniwersytet WrocławskiInstytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego
konferencje  I archiwum konferencji 






studia historia sztuki stacjonarne, niestacjonarne, podyplomowe






Archiwum - Konferencje 2003

PO OBU STRONACH BAŁTYKU.
Wzajemne relacje między Skandynawią a Europą Środkową

Międzynarodowa konferencja naukowa
PO OBU STRONACH BAŁTYKU. Wzajemne relacje między Skandynawią a Europą Środkową

Wrocław - Jelenia Góra - Karpacz, 25-30 listopada 2003

Po obu stronach Bałtyku. Wzajemne relacje między Skandynawią a Europą Środkową; materiały promocyjne

O konferencji

Do wydarzeń historycznych, które określają dzisiejszą tożsamość Europy należy niewątpliwie trwała obecność wzajemnych relacji między Skandynawią a krajami środkowej i wschodniej części kontynentu. Znajdujący się pomiędzy nimi Bałtyk, o który wielokrotnie toczono boje, nie był nigdy wyłącznie granicą, lecz także pomostem łączącym narody - drogą przenikania ich dorobku duchowego i materialnego. Intensywność tych relacji, obecnych już w okresie wczesnego średniowiecza, potwierdzały konkretne przejawy powiązań dynastycznych, dialogu wyznań i współpracy w dziedzinie sztuki. W ostatnich latach podejmowane są na nowo próby odtworzenia wspomnianych relacji, intensyfikuje się badania nad dawnymi i współczesnymi powiązaniami w dziedzinie polityki, gospodarki i kultury. Płaszczyzną wymiany doświadczeń naukowych stają się coraz częstsze spotkania, na których prezentowane są wyniki tych badań. Celem zorganizowanej konferencji stało się podjęcie w możliwie jak najszerszym zakresie i przy uwzględnieniu jak największej ilości dyscyplin naukowych, problematyki wzajemnych relacji między krajami skandynawskimi a Europą Środkową.

Zaawansowane już badania nad interesującym nas typem kontaktów w okresie średniowiecza skłoniły kierownictwo naukowe i organizatorów konferencji do zaproponowania jako głównego tematu jej obrad problematyki relacji między Skandynawią a Europą Środkową w epoce nowożytnej, a także sięgających po dzień dzisiejszy. Ponieważ ambicją organizatorów było stworzenie szerokiego interdyscyplinarnego forum, zaproszenie do wzięcia udziału w konferencji skierowano do historyków sztuki, kulturoznawców, badaczy historii religii, literatury, muzyki, nauki i wojskowości. Głównymi zagadnieniami prezentowanymi podczas konferencji stały się kwestie wzajemnych relacji politycznych, konfesyjnych i kulturowych, widziane z perspektywy ogólnych procesów i jednostkowych faktów. Wśród zagadnień znalazła się problematyka wojny trzydziestoletniej i roli, jaką odegrała w niej Szwecja, szeroki wachlarz zagadnień związanych z osobą Gustawa Adolfa jako gwaranta swobód wyznaniowych w Europie, a także dorobek artystyczny wybitnych twórców pochodzących ze Skandynawii i działających na terenie Europy Środkowej oraz artystów z Polski, Czech i Niemiec, którzy w poszukiwaniu pracy udali się do Szwecji, Danii lub Norwegii.

Jako miejsce planowanego przedsięwzięcia wybrany został Wrocław - stolica regionu, w którym interesujące nas związki zauważalne są w sposób wyraźny i różnorodny. Na przykład okres wojny trzydziestoletniej to nie tylko czas obecności wojsk szwedzkich na terenie Śląska i Wrocławia, ale także ważne dla tożsamości konfesyjnej mieszkańców tych ziem postrzeganie osoby Gustawa Adolfa jako bohaterskiego obrońcy ewangelickiej wiary. Również w następnym stuleciu osobie szwedzkiego króla Karola XII, promotora konwencji w Altranstädt w 1707 r., przypisywano na Śląsku podobne zasługi. O śląskiej fascynacji dawną kulturą i sztuką skandynawską dobitnie świadczy przeniesienie w 1851 r. do Górnego Karpacza kościoła znad jeziora Wang w Norwegii, a o trwałości wzajemnych duchowych relacji - podtrzymywana do dziś we Wrocławiu działalność Fundacji Bratniej Pomocy imienia Króla Gustawa Adolfa.

Organizatorami konferencji, zorganizowanej w dniach 25-30 listopada 2003 r., były: Uniwersytet Wrocławski, Polskie Towarzystwo Badań Reformacji, Komitet Nauk o Sztuce Polskiej Akademii Nauk i Towarzystwo Polsko-Szwedzkie. Kierownictwo naukowe konferencji spoczywało w rękach prof. dr hab. Jana Harasimowicza, prezesa Polskiego Towarzystwa Badań Reformacji. W przedsięwzięciu udział wzięli wybitni specjaliści ze wszystkich ośrodków akademickich w kraju, podejmujących badania nad problematyką skandynawską, a także uczeni ze Szwecji, Norwegii, Danii, Finlandii, Estonii, Czech, Niemiec i Stanów Zjednoczonych Ameryki.

W ramach planowanej konferencji zorganizowana została wystawa Agresorzy-Obrońcy. Obecność szwedzka w Europie Środkowej XVII-XVIII wieku, zorganizowana w Ratuszu Wrocławskim (26 listopada 2003 - 11 stycznia 2004) i poświęcona znaczeniu Szwecji oraz jej władców w politycznej, militarnej i wyznaniowej historii Rzeczpospolitej, Śląska i krajów ościennych. Podstawę dla tego przedsięwzięcia stanowiły zbiory wrocławskie (Oddział Starych Druków Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu oraz Zakład Narodowy im. Ossolińskich). Wystawie towarzyszył katalog, opublikowany pod redakcją dr Agnieszki Seidel-Grzesińskiej i mgr. Arkadiusza Dobrzynieckiego.

Przewidywane jest wydanie materiałów konferencyjnych drukiem.

Materiały konferencji

Materiały międzynarodowej konferencji naukowej
PO OBU STRONACH BAŁTYKU. Wzajemne relacje między Skandynawią a Europą Środkową

Pod red. Jana Harasimowicza, Piotra Oszczanowskiego i Marcina Wisłockiego


Autorzy w układzie alfabetycznym:

1. Uwe Albrecht [Kilonia], Das Zwerchhaus. Zur Genese, Entwicklung und Verbreitung eines architektonischen Leitmotivs im mitteldeutschen Profanbau der frühen Neuzeit

2. Inga Lena Angström Grandien [Falun], In the Name of God. Religious works of art taken as war booty by Swedish troops in the Thirty Year's War

3. Robert Bartczak [Tybinga], Religion und Krieg in der polnisch-litauischen Adelsrepublik Kriegserfahrungen der Jahre 1656 - 1667 im Lichte der Tagebücher von Jan Antoni Chrapowicki und Bazyli Rudomicz

4. Maria Bogucka [Warszawa], Some Aspects of the Polish-Swedish relations in the Second Half of the XVI th - First Half of the XVII th Centuries

5. Urszula Bończuk [Wrocław], Kościół Wang w Karpaczu Górnym - perła norweskiej architektury wczesnego średniowiecza w Karkonoszach w oczach malarzy i grafików XIX wieku

6. Urszula Borkowska OSU [Lublin], The Swedish Marriage of Catherine Jagiellon

7. Bogusław Czechowicz [Wrocław], Wrocławskie przesłanie do Szwedów. Barokowy ołtarz główny kolegiaty Św. Krzyża we Wrocławiu i jego polityczno-ideowy kontekst

8. Thomas DaCosta Kaufmann [Princeton, NJ], The Baltic Area as an Artistic Region. Historiography, State of Research, Perspectives for Further Study

9. Jörg Deventer [Lipsk], Protestant self-assertion in Silesia after the Peace of Westphalia: The journey of Christian Czepko from Świdnica to Stockholm (1654/55)

10. Heiko Droste [Hamburg], Schwedische Korrespondenz über Polen am Beispiel Heinrichs von Schöllen, Kommissar in Breslau von 1664-1666

11. Bogusław Dybaś [Toruń], Inflanty polskie, Inflanty szwedzkie, Inflanty rosyjskie. Uwagi o dziejach Inflant w epoce nowożytnej

12. Tine Fröysaker [Oslo], The Seventeenth Century Silesian Artist Gottfried Hendtzschel and His Church Paintings in Norway

13. Simone Giese [Tybinga], Swedish Students in Europe in the Decades leading up to the Swedish Stormaktstid

14. Wacław Gojniczek [Katowice], Okupacja szwedzka księstwa cieszyńskiego w czasie wojny trzydziestoletniej i stosunek do niej miejscowego społeczeństwa

15. Jan Harasimowicz [Wrocław], Trzy korony, trzy orły, trzy drogi do nieba. Tożsamość kulturowa "młodszej Europy" w dobie nowożytnej

16. Lucyna Harc [Wrocław], Szwedzi w oczach Ślązaków w okresie nowożytnym

17. Peter Claus Hartmann [Moguncja], Katholische, lutherische und reformierte Kultur im Heiligen Römischen Reich 1648 bis 1806

18. Arno Herzig [Hamburg], Die Rezeption Gustav Adolfs in Schlesien

19. Stanisław Horoszko [Szczecin], Szwedzka obecność wojskowa w Europie Środkowej a arsenały na Pomorzu Zachodnim. 1630-1715

20. Birgitte Boggild Johannsen [Kopenhaga], On the Heraldic Funeral of King Frederick II of Denmark and its European Context

21. Hugo Johannsen [Kopenhaga], The Saxon connection. On the architectural genesis of Christian IV's Palace Chapel (1606-1617) at Frederiksborg Castle

22. Klara Kaczmarek-Patralska [Wrocław], Wędrówka form renesansowych do pobrzeży Bałtyku. Architektura i rzeźba architektoniczna Parrów na Śląsku i w Meklemburgii

23. Mateusz Kapustka [Wrocław], Szwed-heretyk i święte obrazy. Z historii recepcji nowożytnego mitu

24. Mariusz Karpowicz [Warszawa], Św. Bartłomiej Tomasza Weissfelda. Pochodzenie niezwykłej formuły ikonograficznej

25. Szymon Kazusek [Kielce], Handel Krakowa ze Śląskiem w dobie potopu szwedzkiego (1655-1660)

26. Edmund Kizik [Gdańsk], Zaopatrzenie gdańskiej twierdzy Wisłoujście w okresie wojen szwedzkich 1625-1629 (1635) i 1655-1660

27. Krista Kodres [Tallinn], "Lutheran Internationalism" of Estonian Religious Art Production in the 16th-18th Centuries: The Pulpit

28. Andrzej Kozieł [Wrocław], Szwed i Jezuici. Karl Dankwart i jego nieznane prace malarskie dla nyskich i kłodzkich Jezuitów

29. Lidia Kwiatkowska-Frejlich [Lublin], Święta Brygida Szwedzka w sztuce polskiej

30. Andrea Langer [Lipsk], Die Hirschberger Gnadenkirche "Zum Kreuze Christi" im künstlerischen Spannungsfeld von nordeuropäisch geprägtem Protoklassizismus und römisch geprägtem Barock

31. Agnieszka Lenczewska [Wrocław], Johann Gunn - Szkot w służbie Szwecji

32. Sven Lilja [Sztokholm], Peoples, Towns and States. Structural Power Resources and State Power in the Scando-Baltic Region c. 1500-1800

33. Aleksandra Lipińska [Wrocław], Adaptacje importów południowo-niderlandzkiej plastyki alabastrowej na obszarze bałtyckim

34. Gabriela Majewska [Gdańsk], Oświeceniowy wizerunek Szweda w Polsce drugiej połowy XVIII wieku

35. Janusz Małłek [Toruń], Z dziejów stosunków naukowych polsko-szwedzkich w XVII-XX wieku

36. Angelika Marsch [Hamburg], Der Ostseeraum in den illustrierten Werken des 17. Jahrhunderts

37. Krzysztof Migoń [Wrocław], Lekarz-arabista Petrus Kirstenius (1577-1640) między Wrocławiem a Uppsalą

38. Sabine Mödersheim [Madison, Wi], Die Augsburger Kunstschränke für König Gustav Adolf von Schweden und Carl Gustaf Wrangel. Zur Rolle des Kunstagenten Philipp Hainhofer im kulturellen Austausch zwischen Deutschland und Schweden

39. Arkadiusz Muła [Wrocław], Carl Dankwart - szwedzki malarz i jego związki z dworem biskupa Franza Ludwika von Pfalz-Neuburg

40. Kristoffer Neville [Princeton, NJ], Towards an International Gothicism in Early-Modern Europe

41. Michael North [Greifswald], Cultural Relations between the Netherlands and the Baltic Region

42. Romuald Nowak [Wrocław], Działalność artystyczna norweskiego rzeźbiarza Tomasza Weissfeldta na Śląsku w 1 poł. XVIII wieku

43. Adam Organisty [Kraków], W drodze z Norwegii na Dolny Śląsk. Problem genezy artystycznej rzeźbiarza Thomasa Weissfeldta (1671-1721)

44. Piotr Oszczanowski [Wrocław], Szwedzka Sień we Wrocławiu, czyli "dyskretna" apoteoza Gustawa II Adolfa

45. Zbigniew Pasek [Kraków], Bracia Norwescy w Wiśle na Śląsku Cieszyńskim

46. Anna Ptak [Wrocław], Sygnowany obraz ze sceną śmierci św. Barbary Karla Dankwarta w kościele św. Michała w Znojmie

47. Rainer Sachs [Wrocław], Skandinavische Künstler und Kunsthandwerker in schlesischen Quellen und Zeitschriften

48. Stefan Samerski [Lipsk], Schweden in Danzig - der erfolglose Kulturtransfer in das Danziger Brigittenkloster (1596-1625)

49. Henryk Samsonowicz [Warszawa], Hat es einst eine einheitliche Zone an "den beiden Ostseeseiten" gegeben?

50. Agnieszka Seidel-Grzesińska [Wrocław], Szwecja i jej władcy w kompozycjach okolicznościowych XVIII wieku na Śląsku

51. Jakub Sito [Warszawa], Dahlberg i inni. O szwedzkich rysownikach-weducistach doby wojennej w Polsce i ich dziele

52. Tomasz Torbus [Lipsk], Od Brzegu przez Güstrow do Szwecji. Komaskowie z rodziny Parrów i ich wpływ na rozwój architektury renesansowej w środkowej i północnej Europie

53. Jerzy Trzoska [Gdańsk], Z problematyki kontaktów żeglugowych pomiędzy Sztokholmem a Gdańskiem w drugiej połowie XVII wieku

54. Zygmunt Waźbiński [Toruń], Udział Krystyny szwedzkiej w editio princeps Traktatu o malarstwie Leonarda da Vinci (1651)

55. Jacek Wijaczka [Kielce], Prusy Książęce a Dania i Szwecja w okresie panowania księcia Albrechta pruskiego (1525-1568)

56. Marcin Wisłocki [Wrocław], Generał Jacob Mack Duwal i jego kaplica grobowa w kościele św. Mikołaja w Stralsundzie

57. Jan Wrabec [Wrocław], "Natione Svecus, sed incolatu Lignicensis" - czyli o stanie i perspektywach badań nad działalnością Marcina i Karola Marcina Frantzów na Śląsku oraz w Polsce