O PROJEKCIE

Celem projektu jest opracownanie i udostępnienie on-line słownika hierarchicznego pojęć, służącego opisowi dzieł sztuk plastycznych, oraz narzędzi umożliwiających jego dalszą rozbudowę w oparciu o współpracę instytucji związanych z dokumentacją dziedzictwa kulturowego.

Zakłada się, że słownik będzie obejmował około 10 000 haseł (bez definicji) i będzie dotyczył m.in. takich dziedzin jak: klasyfikacja rzeczowa i formalna oraz materiał i technika wykonania dzieła.

Słowniki hierarchiczne z zakresu dziedzictwa kulturowego powstają od lat w różnych wersjach językowych. Specyfika poszczególnych języków powoduje jednak, że tezurusy hierarchiczne nie są wprost przekładalne z języka na język i konieczne jest indywidualne opracowanie ich poszczególnych wersji językowych. Jednocześnie zawsze podejmowane są starania o ujednolicenie ich struktury w różnych językach, w celu zabezpieczenia możliwości przeszukiwania wielojęzycznych zasobów danych. Przykłady tego typu rozwiązań to: Słownik kostiumu - ICOM International Committee for the Museums and Collections of Costume, baza danych architektury w Belgii, tworzona przy The Royal Institute for the Study and Conservation of Belgium's Artistic Heritage czy klasyfikacja Iconclass.

Obecnie w Polsce powstaje wiele słowników, które - tworzone bez konsultacji międzyinstytucjonalnych - często pozostają wzajemnie niespójne. Prowadzi to do powstawania zasobów danych, które nie mogą być pomiędzy sobą wymieniane lub uzupełniane. Wpływa to negatywnie na efektywność tworzenia cyfrowej dokumentacji dziedzictwa kulturowego i budowę kompletnego systemu informacji o dziełach sztuki w Polsce. Systemy takie, oparte o słowniki hierarchiczne i standardy struktury danych, z powodzeniem funkcjonują od lat w Europie (np. we Francji - Base Joconde) i na świecie (np. w Kanadzie - Canadian Heritage Information Network .

Wiodącą tendencją wydają się być obecnie słowniki polihierarchiczne, które pozwalają na odzwierciedlenie różnorodnych, złożonych zależności semantycznych pomiędzy stosowanymi w opisie kultury i sztuki pojęciami, a tym samym wpływają na optymalizację przeszukiwań prowadzonych w zasobach danych dotyczących tych dziedzin. Taką strukturę zakłada także projekt polskiego tezaursa .

Istotnym efektem projektu powinno być stworzenie i popularyzacja standardów w zakresie merytorycznego opracowania dóbr kultury przy pomocy narzędzi cyfrowych. Powstanie i upowszechnienie takich standardów:

  • sprzyja efektywizacji pracy w zakresie działań, które mają charakter powtarzalny (mechanizm zastosowany np. programie DISKUS - Digitales Informationssystem für Kunst und Sozialgeschichte oraz w Bildindex der Kunst und Architektur des Bildarchivs Foto Marburg);
  • umożliwia tworzenie obszernych banków danych dostępnych on-line, gromadzących informacje o zbiorach różnych instytucji (np.dziedzictwo Kanady czy baza zbiorów muzealnych Francji;
  • dzięki dostępności pliku źródłowego on-line stwarza możliwość optymlizacji słownika do indywidualnych potrzeb różnych instytucji, pozostawiając równoczesnie szansę dalszej rozbudowy ogólnodostępnego tezaurusa o pojęcia specjalistyczne (analogicznie do systemu bibliotecznego NUKat);
  • otwiera i rozszerza możliwości współpracy pomiędzy instytucjami zajmującymi się dokumentacją i ochroną dziedzictwa kulturowego (muzea, ośrodki naukowe, urzędy konserwatorskie, archiwa itp.) oraz różnego rodzaju służbami publicznymi, do których zadań również należy opieka i promocja dóbr kultury, takimi jak np. policja, służby celne, instytucje państwowe i samorządow), a także antykwariaty, galerie, salony aukcyjne i wystawiennicze itp.
  • służy upowszechnieniu wiedzy o kulturze na poziomie popularno-naukowym - narzędzie może być wykorzystywane zarówno w profesjonalnych badaniach, jak i w popularyzacji wiedzy wśród indywidualnych odbiorców.

Narzędzie powinno być pomocne wszelkim instytucjom, które prowadzą dokumentację dziedzictwa kulturowego w formie cyfrowej: muzeom, służbom ochrony zabytków, ośrodkom badań i dokumentacji dziedzictwa kulturowego, archiwom, instytucjom państwowym i samorządowym, fundacjom, stowarzyszeniom, salonom aukcyjnym i wystawienniczym oraz antykwariatom, itp. Możliwość korzystania ze słownika powinna przyczynić się do efektywizacji współpracy pomiędzy tymi jednostkami, podobnie jak to miało miejsce w przypadku bibliotek. W zakresie bezpieczeństwa publicznego projekt ułatwi korzystanie z danych o kulturze służbom publicznym (np. policji, służbom celnym, instytucjom państwowym i samorządowym).

Copyright © 2009-2010 Słownik Hierarchiczny Pojęć dla Dziedzistwa Kulturowego