Praca ma charakter badawczy. Badania wykonano metodą sondażu w celowo dobranych grupach. Analizy statystyczne polegały na porównaniu poziomu inteligencji społecznej oraz cech z nią powiązanych w dwóch próbach: młodzieży z doświadczeniem pobytu w placówce opiekuńczej (55 osób) oraz młodzieży bez tego rodzaju doświadczeń (38 osób). Badania pomiędzy grupami wykazały różnice istotnie statystycznie, do których należą: pozytywna koncepcja własnej osoby, samokontrola, resilience, wspólne doświadczenie z innymi, samokrytyka, poczucie izolacji, nadidentyfikacja, ekstrawersja, ugodowość, otwartość na doświadczenia, fantazja empatyczna, przyjmowanie perspektywy, empatyczna troska, empatia.

Streszczenie

W niniejszej pracy podjęłam problematykę potrzeb emocjonalnych współczesnych nastolatków, ich oczekiwań wobec rodziców, rówieśników oraz najbliższego otoczenia. Interesowało mnie, jakie potrzeby wskażą młodzi ludzie oraz które są dla nich najważniejsze, a które mniej istotne. W odniesieniu do pierwszej grupy społecznej chciałam się dowiedzieć, czy nastolatkowie uważają, że rodzice są w pełni świadomi ich pragnień, co więcej czy potrafią otwarcie o nich rozmawiać. Jaką rolę pełnią w życiu młodzieży rówieśnicy? W jaki sposób kształtują się ich relacje? Te pytania stanowiły równie istotny element pracy. Chciałam również pozyskać wiedzę czym dla młodych ludzi jest akceptacja, czy czują się akceptowani przez poszczególne grupy oraz jak dużą wagę przywiązują do bycia akceptowanym. Prowadząc wywiady narracyjne na kanwie metafory książki dążyłam do tego, by każdy z moich badanych spróbował opowiedzieć o swoim poczuciu akceptacji ze strony rodziców, rówieśników, najbliższego otoczenia. Próbę badawczą stanowią nastolatkowie w wieku 16-19 lat uczęszczający do szkół średnich na terenie Wrocławia. Dzięki przeprowadzonym badaniom udało się uzyskać odpowiedź na to, w jaki sposób młodzież interpretuje termin "akceptacja", jakie są jej potrzeby emocjonalne oraz jakie są powody braku akceptacji.

Praca porusza temat wiedzy rodziców na temat wykorzystywania seksualnego dzieci. Główny cel badań, którym było określenie poziomu tejże wiedzy, udało mi się osiągnąć dzięki analizie przeprowadzonych badań (wywiadów) w zestawieniu z literaturą przedmiotu. Do wyboru tematyki pracy skłoniły mnie nieprzerwanie dochodzące z mediów informacje o kolejnych przypadkach seksualnego krzywdzenia dzieci. Praca ma na celu uświadomienie rodzicom, że problem nadużyć seksualnych wobec dzieci jest aktualny, a co więcej niepokojąco się rozrasta (także w Polsce), i że to właśnie w ich rękach leży zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa w tej kwestii, co nie jest możliwe bez posiadania odpowiedniego poziomu wiedzy na ten temat.

Pierwszy rozdział pracy dyplomowej dotyczy rodziny adopcyjnej w świetle literatury przedmiotu. Zostały opisane podstawowe pojęcia, historia rodziny adopcyjnej, procedura i warunki prawne, rodzaje adopcji w Polsce, motywacje kandydatów na rodziców adopcyjnych, jawność adopcji oraz szanse i ryzyko. Rozdział drugi to metodologia badań własnych. Rozdział trzeci zawiera opracowanie badań własnych na przykładzie trzech rodzin adopcyjnych i jednego dorosłego chłopaka. Całość pracy zamyka się w części wnioski. Literatura pomocna przy napisaniu pracy została umieszczona w bibliografii.

W pracy została poruszana sprawa ojcostwa. W pierwszym rozdziale pracy zostało dokładnie przedstawione czym jest zjawisko ojcostwo, kim jest ojciec w świetle literatury. Zrozumienie tych dwóch bliskich sobie pojęć jest bardzo ważne, a współcześnie bardzo często między jednym i drugim terminem stawia się znak równości. Następne przedstawiłem jak wyglądało ojcostwo w historii. Wracając się do korzeni naszej kultury możemy ponownie wychwycić zapomnienia i zatracane obecnie wzorce. Śledząc jak różne wydarzenia wpłynęły na zmianę funkcji i postrzegania ojca oraz ojcostwa możemy dokonać porównania do obecnych czasów. Pomoże nam to wyciągnąć wnioski. W kolejnym podpunkcie zawarłem rolę ojca w rodzinie i wychowaniu dziecka. Dobitnie podkreśla w nim, że ojciec jest swojej żonie i potomstwu bardzo potrzebny. W ostatnim podpunkcie został przedstawiony autorytet ojcowski, który przez ostatnie dekady został bardzo zmarginalizowany. Ojciec powinien być kimś więcej niż tylko osobom dającą wychowanie, środki do życia czy poczucie bezpieczeństwa. W metodologi badań przedstawiłem przedmiot i cel badań, problemy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawczy oraz teren i organizację badań. Trzeci i ostatni rozdział dotyczy badań własnych. Poruszyłem tutaj kwestie tego jak sprawę ojcostwa i bycia ojcem widzą młodzi mężczyźni. To czy w ogóle chcą zakładać rodziny i mieć dzieci jest fundamentalnym pytaniem mającym wpływ na naszą przyszłość. Aktualnie przecież większość ludzi jest w ciągłej pogoni. Praca i o często niejedna, a po niej to już brak chęci na coś ważnego tylko najlepiej odpoczynek lub rozrywka. Wywiady narracyjne dały mi jasną odpowiedź czy wśród młodych mężczyzn są Ci co stawiają chęć bycia ojcem jako cel życiowy i uzyskałem od nich wiedzę jak sobie to wyobrażają, czego się obawiają, jak chcą wychowywać, a jak nie chcą itd. To wszystko zawierają wnioski jakie z tych badań zostały zamieszczone w tym rozdziale. Ogólnie podsumowanie zawiera moją krótką refleksję na temat pisania pracy magisterskiej.

Praca „Wizerunek ojca w rodzinie ziemiańskiej w świetle dokumentów autobiograficznych przełomu XIX/XX wieku” została podjęta z powodu braku literatury dotyczącej tematu, ze względu na zainteresowanie autorki tematyką ojcostwa na przestrzeni wieków oraz ciekawe źródło analizy, którym są pamiętniki i wspomnienia. Praca składa się z trzech części (Ojcostwo w świetle literatury, Metodologia badań własnych, Analiza przeprowadzonych badań), wstępu, zakończenia oraz streszczenia pracy, na końcu pracy umieszczono bibliografię, w której można znaleźć informacje na temat wykorzystanych pozycji książkowych. Pierwszy rozdział to podjęta przez autorkę analiza ojcostwa przeprowadzona na podstawie przeglądu literatury. Zaprezentowano w nim definicję ojcostwa oraz jego źródło tkwiące w rodzinie. Omówiono za Mierzwińskim trzy główne aspekty ojcostwa (aspekt biologiczny, aspekt prawny i duchowy). Kolejne zagadnienie omówione w tej części pracy to ewaluacja ojcostwa na przestrzeni wieków ( od średniowiecza do omawianego w pracy okresu). Ostatnia część dotyczyła roli ojca w wychowaniu potomstwa. Następna część niniejszej pracy to metodologia badań własnych wyodrębniono w niej cel główny, który brzmi następująco, Jaki jest wizerunek ojca w dokumentach autobiograficznych w rodzinach ziemiańskich przełomu XIX/XX wieku? Od problemu głównego wyprowadzono następujące problemy szczegółowe: W jaki sposób ojciec rodziny ziemiańskiej uczestniczy w wychowaniu swoich dzieci? W jakim stopniu ojciec w rodzinie ziemiańskiej bierze udział w edukacji swoich dzieci? W jaki sposób ojciec w rodzinie ziemiańskiej spędza czas wolny ze swoimi dziećmi? Jak wyglądał udział ojca rodziny ziemiańskiej w życiu publicznym i społecznym badanego okresu? W jaki sposób ojciec rodziny ziemiańskiej realizuje przypisane mu funkcje? Na podstawie pytań problemowych wyodrębniono sześć obszarów, w których poszukiwano sylwetki ojca w dokumentach autobiograficznych (wychowawca, opiekun, nauczyciel, towarzysz, działacz społeczny, żywiciel). Zebrane informacje umieszczono w tabelce, w której każdy omawiany obszar poparto cytatami z pamiętników. W rozdziale drugim omówiono założenia interpretatywnego paradygmatu pracy oraz scharakteryzowano wykorzystaną główną metodę badawczą jaką jest jakościowa analiza treści. Jest to metoda, która pozwoliła udzielić odpowiedzi na postawione problemy badawcze. Analizie poddano piętnaście pozycji pamiętnikarskich z przełomu XIX/XX wieku, wszystkie zostały spisane przez członków rodzin ziemiańskich. W tym rozdziale scharakteryzowano również dokumenty autobiograficzne, które stanowiły źródło analizy. Rozdział trzeci to analiza przeprowadzonych badań, charakterystyka środowiska ziemiańskiego, przegląd analizowanych pozycji pamiętnikarskich, w którym znajdziemy opis piętnastu przeanalizowanych pamiętników (rok wydania pamiętnika, autor, wydawnictwo, liczba stron, język okoliczności powstania pamiętnika), tabelę prezentującą sylwetki omawianych ojców za pomoc

Tematem niniejszej pracy jest: „Funkcjonowanie rodziny w obliczu choroby ojca“. Jest to próba zwrócenia uwagi na często niedostrzegany problem, jakim jest choroba Alzheimera – zaburzenie otępienne, które prowadzi do śmierci pacjenta oraz związana z nim opieka nad chorym przeważnie wyniszczająca całą rodzinę. Za przedmiot badań w pracy uznano rodzinę, w której u ojca zdiagnozowano chorobę Alzheimera. Z kolei celem pracy było opisanie dnia codziennego rodziny oraz jej późniejszego funkcjonowania w kontekście choroby ojca.Praca została podzielona na trzy części: pierwszą – teoretyczną, drugą – metodologiczną oraz trzecią – empiryczną. W części pierwszej przedstawiono charakterystykę rodziny, jej wielość definicji, typów oraz funkcji jakie spełnia w ujęciu różnych autorów literatury przedmiotu. Zaprezentowano również role ojca w życiu rodziny na podstawie wybranych teorii psychologicznych oraz role ojca współcześnie. Kolejno w tej części szczegółowo omówiono specyfikę choroby Alzheimera, podział na stadia, diagnostykę i opiekę nad chorym oraz problemy z pełnieniem roli ojca wynikające z choroby. Natomiast w części drugiej przedstawiono zastosowany w pracy paradygmat badawczy, przedmiot i cel badań oraz sformułowane problemy badawcze. Ponadto zaprezentowano przegląd metod i technik badań, dokonując jednocześnie opisu próby badanej oraz organizacji i przebiegu badań. W trzeciej części dokonano analizy badań własnych w oparciu o wypowiedzi respondentów na podstawie przeprowadzonego wywiadu swobodnego. Udowodniono m.in., że choroba ojca w dużym stopniu oddziaływała na funkcjonowanie rodziny i zaspokajanie jej potrzeb i pragnień. Należy podkreślić, że badania i rozważania podjęte w pracy nie wyczerpują całokształtu problematyki związanej z funkcjonowaniem rodziny w obliczu choroby ojca. Poruszane kwestie bez wątpienia wymagają prowadzenia dalszych badań. Niemniej jednak przeprowadzone badania umożliwiły zaznajomienie się z sytuacją rodziny osób dotkniętych chorobą Alzheimera oraz lepsze zrozumienie nie tylko opiekunów, ale i samych chorych.

Tematyka ojcostwa jest interesująca, ponieważ nie jest tak bardzo odryta jak tematyka macieżynśtwa. Dziś coraz więcej mówi się o znaczeniu ojca w wychowaniu dziecka. Tytułem pracy jest pytanie "Powołanie do ojcostwa jako podstawowe zadanie mężczyzny?". Motywem podjęcia badań nad tematyką ojcostwa była chęć poszerzenie własnej wiedzy o tym, jak mężczyźni podchodzą do postawionego przed nimi zadania oraz w jakim stopniu powołanie do ojcostwa jest ważne w ich życiu. W pierwszej części pracy przestawiam definicje męskości oraz ojcostwa. Są to integralne pojęcia, ponieważ bez męskości nie istnieje ojcostwo. Podczas definiowania męskości rozróżniam jej paradygmaty, główne cechy oraz poszczególne fazy rozwoju. Odnoszę się także do istniejącego w dzisiejszym świecie kryzysu męskości, który w znacznym stopniu wpływa na kryzys ojcostwa. Dla rozwoju młodego mężczycny niebędne są prawidłowe wzroce rodzinne oraz kontakty z ojcem. Głównie na tej podstawie buduje się własne ojcostwo. W dalszej części przedstawiam rolę ojca w ujęciu Zygmunta Freuda oraz Ericha Fromma, a także okresy dorastania do ojcostwa na podstawie Bogusława Mierzwińskiego. Zawiera się w nich: wychowanie chłopca aż do ślubu, okres od ślubu do poczęcia się dziecka, okres ciąży i narodzin oraz okres wychowywania potomstwa. Nie chcąc ograniczać się jedynie do biologicznego punktu widzenia ojcostwa rozważam je także w wielu aspektach: duchowym, prawnym oraz teologicznym. Na koniec pierwszej części opisuję kryzys współczesnego ojcostwa. W części drugiej zawarte są metodologiczne podstawy pracy. Opisuję tam cel i przedmiot badań. Określam problem badawczy wraz z problemami szczegółowymi. Opisuję także paradygmat, w obrębie którego prowadzę badania jakościowe. Wpisuje się w to także stosowana przeze mnie metoda, techniki oraz narzędzia zbierania materiału badawczego. Tu opisuję także sposób przeprowadzenia badań, ich analizy oraz charakterystykę grupy badanej. Ostatnią część pracy poświęcam na analizę zebranych danych z poszczególnych wywiadów z badanymi mężczyznami.

Niniejsza praca podejmuje ważny i aktualny problem, jakim jest nieobecność mężczyzny w życiu dziecka z powodu wykonywanej pracy zarobkowej. Główne zagadnienie pracy stanowi pytanie: Jak realizuje funkcje ojcowskie mężczyzna nadmiernie zaangażowany zawodowo. Praca jest złożona z czterech rozdziałów. W pierwszym rozdziale opisane zostały pojęcia ojca i ojcostwa. Ze względu na zagadnienie należało także wymienić skutki nieobecności ojca. Drugi rozdział zawiera definicje pojęcia praca oraz charakterystykę jej znaczenia w życiu człowieka. Przegląd pracy na przestrzeni wieków dokonany na podstawie dostępnej literatury oraz zarys funkcji pracy to ważne elementy tego rozdziału. Przedostatni rozdział uwzględnia opis metodologiczny pracy, problemy badawcze, opis metody oraz paradygmatu badań jakościowych. Metoda, która została użyta w gromadzeniu materiału badawczego zwana jest metodą biograficzną. Technika, którą zastosowano w badaniach to wywiad pogłębiony niestandaryzowany. Część ta kończy się charakterystyką przebiegu i organizacji badań. Ostatni rozdział składa się z analizy materiały badawczego. Wyróżnia się w niej analizę pola semantycznego, analizę autokomentarzy oraz szczegółowy opis odpowiedzi na postawione problemy badawcze. Pracę zamyka podsumowanie, które zawiera wnioski wydedukowane z analizy przeprowadzonych badań.

Moja praca magisterska pt. „Postawy ojczyma przyjmowane wobec dziecka partnerki życiowej” składa się z trzech części. W pierwszej części, teoretycznej, opisałam ojca i ojczyma w świetle literatury przedmiotu – streściłam historię ojcostwa, wyjaśniałam pojęcia „ojciec” (mężczyzna mający dzieci), „ojczym” (mężczyzna, wychowujący dzieci partnerki z jej poprzedniego związku), „ojcostwo” (bycie ojcem). Przedstawiłam drogę dorastania ojca do ojcostwa, zaprezentowałam funkcje i role ojca (funkcje to działania wobec dziecka, natomiast role to zadania i zachowania, które społecznie są narzucane ojcu) oraz modele i typy ojców (modele, czyli wzory). Ponieważ słowo „typ” ma bardzo podobne znaczenie jak „model”, tzn. „model, wzór czegoś”, słów „model” i „typ” używam w swojej pracy zamiennie. W drugiej części pracy, metodologicznej, uzasadniłam wybór tematu – w mojej rodzinie są dwaj ojczymowie, którzy stali się dla swoich pasierbów ojcami. W rozdziale tym wymieniłam także cele (zbadanie, jakie postawy przyjmują ojczymowie wobec dziecka partnerki życiowej) oraz przedmiot badań (postawy ojczyma wobec pasierba/pasierbicy, relacja między nimi) i problematykę badań (rozwój relacji między ojczymem a dzieckiem, trudności w tej relacji, wypełnienie roli ojca, funkcje ojczyma, postawy przyjmowane przez ojczym). Scharakteryzowałam także paradygmat, zastosowaną metodę (metodę biograficzną), technikę (wywiad narracyjny) i narzędzie badawcze (zachęta do wypowiedzi) oraz opisałam organizację i przebieg badań. Część trzecia mojej pracy poświęcona została opracowaniu wyników badań własnych. Przeprowadziłam trzy wywiady narracyjne z osobami wychowywanymi przez ojczymów. W przypadku pierwszej badanej, 32-letniej kobiety, ojczym całkowicie zastąpił jej ojca, zawsze miała z nim dobry kontakt i do dziś są sobie bliscy. Relacja z ojczymem drugiego, 22-letniego badanego, układała się poprawnie, jednak nigdy się zbyt do siebie nie zbliżyli. W przypadku tej pary wzajemne relacje są obojętne. Trzecia, 23-letnia badana, miała dobry kontakt ze swoim ojczymem, gdy była mała. Ich wzajemnie relacje znacznie się pogorszyły, gdy badana weszła w wiek nastoletni i przeżywała bunt. Dziś ojczym jest jej obojętny. Moje badania pokazały, że ojciec może przyjąć wobec dziecka partnerki życiowej postawę ojcowską. Jednakże wynik każdego wywiadu przedstawił nieco inne wnioski: pierwszego, że między ojczymem a pasierbica może powstać więź i relacja ojciec-dziecko; drugiego, że mimo prób obu osób więź nie powstaje a trzeciego, że relacja ta, nawet jeśli jest dobra, może się bardzo szybko popsuć i trudno ja naprawić. W kwestii tego, jak ewoluowała relacja pasierba/pasierbicy z ojczymem w poszczególnych okresach życia pasierba można powiedzieć, że relacje te rozwijały się we wszystkich trzech przypadkach dobrze, w przypadku jednej osoby uległy znacznemu pogorszeniu, gdy badana weszła w okres nastoletniego buntu. Nigdy relacji z ojczymem nie naprawiła. Jeśli chodzi o trudności w tej relacji, to zdan

Celem pracy jest próba odpowiedzi na pytanie : Jakie znaczenie dla rozwoju dziecka w wieku wczesnoszkolnym ma obecność ojca. Niniejsza praca składa się z trzech części : teoretycznej, metodologicznej i empirycznej oraz wstępu i wniosków końcowych.Część teoretyczna podzielona jest na dwa rozdziały. Pierwszy zatytułowany ,,Rodzina’’ dzieli się na dziesięć podrozdziałów. Opisują one między innymi definicję rodziny, style i metody wychowawcze, funkcje rodziny oraz rodzaje więzi występującymi między jej członkami. Drugi rozdział pod tytułem ,, Rozważania na temat ojcostwa’’ składa się z siedemnastu podrozdziałów. Opisują one między innymi definicje ojca i ojcostwa, przemiany ojcowskiej roli, kryzysu ojcostwa i jego przyczyn oraz znaczeniu obecności ojca w wychowaniu dzieci. Druga część- Metodologia zawiera dziewięć podrozdziałów dotyczących założeń badawczych podjętych w mojej pracy. Ostatnia część – Empiria zawiera analizę badań jakościowych. Składa się na nią narracja trzech badanych ojców. Każda analiza składa się z siedmiu części. Na samym końcu przedstawiłam refleksje i wnioski końcowe.

Moją pracę poświęcam zagadnieniu eurosieroctwa, gdyż jest to zjawisko coraz częściej spotykane w polskich rodzinach. Mowa tutaj głównie o ojcostwie. Jest to obowiązek rodzica, który, choć diametralnie się różni, to jest tak samo ważny jak macierzyństwo. Ojciec, coraz częściej doceniany przez społeczeństwo, a także ceniony przez pedagogów i psychologów, ma silny wpływ na dziecko. Brak jego obecności może skutkować m.in. negatywnym stanem psychicznym dziecka i rzutować zarówno na jego życie obecne, ale także i przyszłe.

Rodzina, czyli podstawowa komórka wychowawcza jednostek. Jednak, aby proces socjalizacji przebiegał prawidłowo niezbędna jest obecność zarówno matki jak i ojca. To właśnie od nich uczymy się jak prawidłowo funkcjonować w społeczeństwie. Praca ta, poświęcona jest w szczególności roli ojca w procesie wychowania dziecka. Ma na celu przybliżenie znaczenia pełnionej przez niego funkcji wobec swojego potomstwa. Pierwsza część pracy poświęcona jest teorii. Na samym początku, odnosi się do rodziny. Ukazane zostały różne definicje jak i pełnione przez nią funkcje. Po niej zaś, następuje przedstawienie definicji ojcostwa, które zostały zaprezentowane przez różnych autorów. Szczegółowo zostało opisana rola ojca, jaką pełni wobec swoich dzieci. Zwrócono uwagę, na jego niezwykle ważną obecność w procesie wychowania potomstwa. Na zakończenie przedstawiony został rys historyczny odnoszący się do zmieniającej się jego pozycji.Druga część odnosi się do metodologii badań. Opisany został przedmiot i cel badań. Przedstawione zostały problemy badawcze, metody, techniki i narzędzia , które posłużyły do prawidłowego przeprowadzenia części trzeciej. Ostatnia części, ma na celu ukazanie wyników przeprowadzonych badań wśród ojców. Jak również, odpowiedzieć na problemy badawcze, które zostały poruszone w części drugiej.

Współczesne media i informacje, które są w nich podawane, coraz częściej wspominają o wyborze pomiędzy rodziną, a karierą zawodową. Rodzina jest elementem blokującym proces osiągania kariery. Kreowanie takiej rzeczywistości sprawia, że małżeństwa odkładają decyzję o posiadaniu dzieci, do momentu, w którym ich kariera będzie na stabilnym poziomie. Celem mojej pracy była chęć sprawdzenia tego, jak współczesne rodziny łączą powinności rodzicielskie wraz z realizacją kariery zawodowej oraz dowiedzenie się tego, czy istnieje możliwość połączenia życia rodzinnego wraz z rozwojem na tle zawodowym. Na początku mojej pracy przyglądnęłam się temu, jak proces konsolidacji wygląda na gruncie teoretycznym, następnie przeprowadziłam własne badania o charakterze jakościowym. Wyniki badań pokazały, że proces konsolidacji jest możliwy, natomiast na jego powodzenie wpływa wiele aspektów.