Tematem mojej pracy jest "Wzmacnianie rozwoju społecznego wychowanków polkowickiego domu dziecka za pomocą metod grupowych". Pierwszy rozdział dotyczy rozwoju dziecka. Przedstawiłam w nim sfery rozwoju dziecka i szczegółowo przybliżyłam rozwój społeczny. Następnie w drugim rozdziale opisałam jak przebiega socjalizacja w placówce jaką jest dom dziecka. Kolejny rozdział przedstawia charakterystykę Placówki Socjalizacyjnej Skarbek Polkowicach. W czwartym rozdziale skupiłam się na wychowankach opisanej już przeze mnie placówki. Ostatni rozdział to podstawa metodologiczna projektu. Scharakteryzowałam w nim metody wychowawcze i wymieniłam konkretne działania, które przeprowadzę w ramach części praktycznej. Część teoretyczną zakończyłam podsumowaniem. Część praktyczna zawiera wprowadzenie i założenia mojego projektu oraz pięć scenariuszy, które pokazują w jaki sposób przeprowadziłam zajęcia w Placówce Socjalizacyjnej Skarbek. Na końcu pracy znajduje sie krótkie podsumowanie moich działań.

Tematem mojej pracy jest rozwijanie umiejętności organizowania czasu wolnego wychowanków rodzinnego domu dziecka nr 18 we Wrocławiu. Wychowankami tej placówki są dzieci w wieku 10-13 lat, znajdujące się rozwojowo w okresie wczesnej adolescencji. W swoim projekcie wskażę, że odpowiednia, odpowiedzialna i racjonalna organizacja czasu wolnego dzieci jest ważnym ogniwem procesu wychowania. Rozwijanie umiejętności organizacji czasu wolnego powinno należeć do głównych zadań wychowawczych wszystkich opiekunów, zwłaszcza placówek typu rodzinnego. Umiejętność organizacji czasu wolnego nabyta w okresie dorastania ma bardzo duży wpływ na styl i jakość jego życia w przyszłości. Rozważając wpływ odpowiedniej organizacji czasu wolnego na rozwój dzieci w okresie wczesnej adolescencji oparłam się na hierarchii potrzeb A. Maslowa, gdzie na każdym z poziomów począwszy od potrzeb fizjologicznych, przez potrzebę bezpieczeństwa, przynależności, szacunku, dorastający człowiek dąży w istocie do najpełniejszego rozwoju swych możliwości poprzez samorealizację. Umiejętne organizowanie czasu wolnego, wspierające poznanie świata, siebie i otaczających zjawisk sprzyja zaspokajaniu wszystkich potrzeb. Przyjmując założenie, że czas wolny ma właściwości środka wychowawczego, wspierającego holistyczny rozwój człowieka i jest zjawiskiem o charakterze społecznym swoje rozważania oparłam również na aspektach: socjologiczno–ekonomicznym, higieniczno–zdrowotnym, pedagogicznym i psychologicznym. W mojej pracy przedstawiłam oddziaływania profilaktyczne mające na celu prawidłowy rozwój osobowości wychowanków Rodzinnego Domu Dziecka nr 18 we Wrocławiu poprzez kształtowanie kultury czasu wolnego. W trakcie realizacji zadań oraz przeprowadzonych zajęć dzieci miały okazję poznać różne formy wypoczynku, uczyć się empatii, rozwijania własnych zainteresowań i talentów oraz samorealizacji. Do realizacji planu przyjęłam cele wynikające głównie z kreatywnego aktywowania dzieci do odnajdywania w sobie pasji, inspiracji i pewności siebie. Wzbudzając wrażliwość na piękno, szacunek dla innych ludzi dzieci miały okazję rozwinąć w sobie umiejętność odnajdywania w czasie wolnym wartości, które pozwalają człowiekowi raczej „być” niż „mieć” a także odnalezienie sensu w życiu. Powyższe wartości są bardzo ważne są w aspekcie wychowawczym w rozwijaniu umiejętności organizowania czasu wolnego oraz w ogólnym rozwoju wychowanków Rodzinnego Domu Dziecka. Jestem przekonana, że odpowiednie nawyki związane z umiejętnością organizacji czasu wolnego zaprocentują w ich życiu w przyszłości i staną się widoczne w stanie zdrowia, sprawności fizycznej, pewności siebie, motywacji, kreatywnym i twórczym stylu życia przekazywanym przyszłym pokoleniom.

Temat pracy dotyczy młodzieży w wieku 13-16 lat uczęszczającej do ogniska wychowawczego nr. 6 we Wrocławiu. Wychowankowie przejawiają problemy szkolno-wychowawcze,które wynikają z ich nieprawidłowej pierwotnej socjalizacji, jak również z ich okresu adolescencji. Aby zapewnić wychowankom prawidłowy rozwój okresu dojrzewania i wtórną socjalizację należy uświadomić im jakie posiadają zasoby, talenty, umiejętności, które poprzez pracę i działanie w grupie będą mogli twórczo i aktywnie wykorzystać. W ten sposób zwiększy się poczucie własnej wartości, motywacji i rozwoju aspiracji młodzieży, a także nauczą się pracy w zespole, co przełoży się na respektowanie zasad i zachowań akceptowanych społecznie. W tym celu przeprowadzę cztery zajęcia integracyjno-rozwojowe z wychowankami, które będą dotyczyć tematów związanych z wartościami, uczuciami i emocjami, nudą oraz komunikacją interpersonalną. Dlatego zgodnie z tematem mojej pracy, moje działania praktyczne, które będą wynikać z zakładanych celów wychowawczych, przeprowadzę w oparciu o różne metody i formy pracy z grupą. Do metod tych należą : metody aktywizujące, integracyjne, zadaniowe, wpływu sytuacyjnego, zabawowe oraz socjodrama. W wyniku przeprowadzonych zajęć wychowankowie pozyskają kompetencje społeczne, które pozwolą im na pełnienie obecnych jak i przyszłych ról społecznych, jak również ukształtują przekonania co do posiadanych "mocnych stron", przez co rozwiną własną aktywność, motywację do twórczego działania co w konsekwencji sprawi im poczucie bezpieczeństwa i przynależności do grupy. Wszystko te działania mają na celu zapobiec w przyszłości niedostosowaniu społecznemu wychowanków.

Umiejscowienie poczucie kontroli wywodzi się z teorii warunkowania sprawczego i jest jedną z teorii społecznego uczenia się. J. Rotter dowodzi , że każdy posiada subiektywne odczucia zdarzeń uwarunkowane poczuciem sprawstwa. Stąd też podział na osoby z wewnętrznym umiejscowieniu poczucia kontroli (internaliści) i na osoby z zewnętrznym umiejscowieniem poczucia kontroli ( eksternaliści). Internaliści wierzą, że oni sami maja wpływ na swoje życie, że wszystko zależy od wysiłku, pracy i zaangażowania. Eksternaliści uważają, że nie maja wpływu na swoje życie. Ich przyszłość jest całkowicie niezależna od nich samych. W wyniku czego nie podejmują się wyzwań, jakie stoją przed nimi, brakuje im motywacji do działania i wzmacnia się brak poczucia sprawstwa. Stają się bierni, nieufni, młodzież ponadto uczy się, że nie ma związku między tym co robią, jej zachowaniem a następstwami jakie to działanie niesie. Takie zjawisko nazywamy wyuczoną bezradnością. Według Rottera umiejscowienie poczucia kontroli swoje korzenie ma już w początkowych etapach wychowania i obserwowanej skuteczności własnych działań. W swojej pracy skupiłam się na grupie eksternalistów i wpływie zewnętrznego umiejscowienia poczucia kontroli na karierę szkolną. Podczas swojej pracy w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Żelowicach zaobserwowałam wśród uczniów tendencje do bezradności, braku poczuciu sprawstwa co objawiało się niskimi ocenami, brakiem motywacji do nauki. Zajęcia projektowe prowadziłam w Szkole w Żelowicach z uczniami klas IV - VI. Żelowice to mała wieś w woj. dolnośląskim, charakteryzuje się dużym bezrobociem wśród dorosłych i dużą zależnością od Gminnego Ośrodka Pomocy. Przeprowadzone zajęcia miały na celu wzbudzenia motywacji i ambicji do działania, wzmocnieniu poczucia sprawstwa u dzieci. Uświadomienie uczniom, jak ważne jest planowanie swojej przyszłości i dążenie w realizacji celów. Ważną role w tych działaniach odgrywa pozytywne spojrzenie na swoją osobę. Metody zastosowane podczas zajęć to metody aktywizujące, samodzielnego dochodzenia do wiedzy, sondowania opinii, drama, gry dydaktyczne i inne, które miały na celu wzbudzenie zainteresowania i zachęcenie do aktywnego uczestnictwa w zajęciach. W scenariuszu pierwszym cele główne to kształtowanie aktywnej postawy wobec postawionych zadań i możliwość przeżycia sprawstwa. Korzystając ze zbliżającego się konkursu Małych Form Teatralnych, za zgodą Dyrektora placówki i opiekuna Kółka Teatralnego zaproponowałam uczniom możliwość wyboru scenariusza, przydziału ról, projektów kostiumu i scenografii. Celem kolejnego spotkania było uświadomienie uczniom znaczenia motywacji w trakcie nauki szkolnej i poznanie czynników wpływających na proces motywowania. Zajęcia trzecie miały na celu poszerzanie świadomości uczniów o wpływie na swoje życie i kształtowanie zaradności życiowej. Przeprowadziłam warsztaty dotyczące oszczędzania, planowania finansów osobistych i rozsądnego gospodarowania środkami finansowymi. Następnie skupiłam

Pierwszy rozdział traktuje o specyfice funkcjonowania domów dziecka, opisuje zadania placówki i portret wychowanka. W II rozdziale wyjaśnione zostało pojęcie sieroctwa i jego rodzaje. Kolejny rozdział opisuje stopnie rozwoju dziecka w odniesieniu do procesu wychowania. Rozdział IV jest najobszerniejszy, to główna problematyka pracy. Wymieniono w tym rozdziale i opisano najbardziej powszechne problemy, które dotyczą wychowanków w domu dziecka. Wyszczególnione są problemy natury emocjonalnej, związane z przyjęciem dziecka do placówki, kłopoty w szkole i zachowania z widocznym odchyleniem od normy. Ostatni rozdział uwzględnia predyspozycje osobowościowe wychowawcy i zadania jakie ma do wykonania wobec wychowanka. Znajomość problemów mieszkańców Domu Dziecka jest niezbędna do osiągnięcia sukcesu wychowawczego.

Praca licencjacka „Ośrodek Socjoterapii jako środowisko wychowawcze” składa się ze wstępu i czterech rozdziałów, które mają podrozdziały. We wstępie opisuję czym jest przebywanie w Ośrodku Socjoterapii, jakie daje możliwości podopiecznym oraz również przez popełnionych przez nich błędach i szansie na zrozumienie swoich czynów. Jednak to Ośrodek Socjoterapii w Kłodzku jest głównym celem moich dalszych rozdziałów. Pierwszy rozdział teoretyczny, w którym zawarte i wyjaśnione są słowa kluczowe, takie jak np. resocjalizacja lub niedostosowanie społeczne. Rozdział ten też zawiera informacje dotyczące twórcy pedagogiki resocjalizacyjnej, co to jest pedagogika i czym się zajmuje. W rozdziale tym wymienione są także główne zadania oraz cele resocjalizacji. Są tam też informacje o dyscyplinach naukowych powiązanych z resocjalizacją, mianowicie psychologia i socjologia, a także metody resocjalizacyjne, które są stosowane wobec podopiecznych ośrodka socjoterapii. Literatura tego rozdziału jest autorstwa L. Pytki oraz B. Urbana, którzy są doświadczonymi praktykami i teoretykami w temacie pedagogiki resocjalizacyjnej. Rozdział drugi pracy to charakterystyka i założenia różnego rodzaju placówek socjoterapeutycznych. Jednak znaczna część informacji traktuje bezpośrednio o Ośrodku Socjoterapii w Kłodzku. Ogólne informacje na temat ośrodka zasięgnięte są z publicznej strony internetowej. Jednak najistotniejsze są informacje dotyczące funkcjonowania placówki na podstawie własnych obserwacji podczas wizyty w placówce. Rozdział informuje również o funkcjonowaniu ośrodka, jego celu, kadry dydaktycznej, kompetencji pracowników oraz charakteryzuje młodzież w nim przebywającą. Można też znaleźć tam informacje na temat wieku podopiecznych, problemów z jakimi się borykają, ich przeszłości oraz planów na przyszłość. Rozdział drugi informuje o metodach resocjalizacji stosowanych w ośrodku w odniesieniu do tych najbardziej znanych i skutecznych. Rozdział trzeci dotyczy określenia przedmiotu i celu badań od którego zależy dalszy ciąg postępowania i rozumowania. W tym rozdziale mowa jest także o problemach i metodach badawczych. Można również znaleźć informacje dotyczące technik i narzędzi badawczych. W tym celu w rozdziale znajdują się tabele, które obrazują w klarowny i czytelny sposób schematy i możliwości. Dzięki tym informacjom można określić niezbędne elementy, które w pracy teoretyczno-badawczej muszą się pojawić. W rozdziale tym znajdują się informacje na temat badanej populacji. Rozdział czwarty to charakterystyka osób badanych oraz znajduje się w nim analiza wszystkich ankiet i dokładne ich omówienie. Rozdział czwarty zawiera też zakończenie, bibliografię, netografię oraz inne dokumenty niezbędne do napisania pracy licencjackiej.