Praca składa się z trzech rozdziałów. Ma charakter badawczy. W pierwszym rozdziale pracy dokonano charakterystyki podstawowych zagadnień dotyczących młodych dorosłych, rodzeństwa oraz konfliktów interpersonalnych. Opisano zadania rozwojowe, które stoją na drodze młodych dorosłych, relacje, jakie występują pomiędzy rodzeństwem w tym okresie, a także podjęto próbę analizy konfliktów, jakie pojawiają się na ich drodze. Drugi rozdział dotyczy metodologii przeprowadzonych badań. Ukazany został przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy badawcze, a także wykorzystane metody, techniki i narzędzia badawcze. Trzeci rozdział jest analizą otrzymanych wyników badań w odniesieniu do postawionych wcześniej pytań badawczych i sformułowanych hipotez.

Na temat mojej pracy dyplomowej wybrałam konflikty pojawiające się w małżeństwie i sposoby ich rozwiązywania. Jest to temat wciąż aktualny, bowiem konflikty w relacjach z najbliższymi są nieuniknione. Warto zatem przyjąć je jako coś naturalnego i umieć rozwiązać w taki sposób by satysfakcjonowało obie strony. Moja praca zawiera trzy rozdziały. Pierwszy rozdział – poświęcony małżeństwu, zatytułowany jest „Definicja małżeństwa i wybranych jego aspektów”. Opisuję w nim definicje i typologie związków małżeńskich, a także funkcje i role małżeństwa. Wyjaśniam jak rozumiana jest miłość i przez jakie fazy przechodzi. W rozdziale pierwszym przedstawiam również stadia rozwoju małżeństwa, komponenty udanego związku małżeńskiego oraz opisuję komunikację w diadzie małżeńskiej. Drugi rozdział nosi tytuł „Konflikt w małżeństwie”. W tym rozdziale skupiam się na wyjaśnieniu definicji i istocie konfliktów w relacji małżeńskiej. Opisuję również typologię oraz fazy i przebieg konfliktów. W tym rozdziale wyjaśniam także jakie są sposoby i zasady rozwiązywania sporów oraz jakie mogą być skutki prawidłowo rozwiązanych konfliktów i/lub nierozwiązanych. Na końcu ukazuję również możliwości profesjonalnej pomocy dla małżonków, którzy chcą rozwiązać swoje konflikty. Ostatni trzeci rozdział, zatytułowany „Podstawowa wiedza z zakresu metodologii projektowania i prowadzenia warsztatu”, poświęcony jest definicji warsztatu i szkolenia, a także celom i rodzajom szkoleń. Opisuję tu również cechy i kompetencje trenera, a także przedstawiam cykl uczenia się autorstwa Davida Kolba. W tym rozdziale wymieniam i charakteryzuje również metody stosowane w prowadzeniu szkoleń i warsztatów. W drugiej części opisuję swój autorski warsztat skierowany do narzeczonych, pt. „ Jak sprawić, by kłótnia małżeńska była uczciwa i zakończona konstruktywnie?” oraz analizuję przeprowadzoną sesję, natomiast w aneksie załączam jego pełny scenariusz.

Niniejsza praca poświęcona jest tematyce konfliktów między rodzeństwem. W pracy został scharakteryzowany obraz rodziny współczesnej oraz zostało przedstawione definicyjne ujęcie rodzeństwa. Duża część pracy została poświęcona tematyce relacji między rodzeństwem oraz charakterystyce konfliktów, które najczęściej można zaobserwować w podsystemie rodzeństwa. W pracy opisane zostały również trudności, przed którymi stają rodzice w obliczu konfliktów rodzeństwa oraz propozycje radzenia sobie z nimi, głównie przy wykorzystaniu mediacji jako alternatywnego sposobu rozwiązywania konfliktów. Do pracy został przygotowany warsztat skierowany do rodziców, którzy na co dzień zmagają się z konfliktami pomiędzy swoimi dziećmi. Celem szkolenia jest wyposażenie rodziców w wiedzę teoretyczną i umiejętności pozwalające zrozumieć kłótnie dzieci oraz pomóc rodzeństwu osiągnąć zgodę.

Praca składa się z 6 rozdziałów dotyczących procesu komunikacji starszych uczniów szkoły podstawowej w świecie realnym i cyberprzestrzeni. Pierwszy rozdział omawia pojęcie oraz rodzaje komunikacji, kompetencje medialne uczniów oraz kwestie komunikacji w cyberprzestrzeni. W kolejnych rozdziałach nawiązano do zagrożeń i szans jakie niesie poruszanie się w sieci. Omówiono także narzędzia do komunikowania się w Internecie. Czwarty rozdział dotyczy zagadnienia starszych uczniów szkoły podstawowej, gwary uczniowskiej oraz kompetencji porozumiewania się. W pracy określono przedmiot, cel badań oraz problemy badawcze, a także zawarto wyniki badań własnych.

Praca pod tytułem „Komunikowanie się młodych dorosłych z rodzicami” porusza problematykę relacji dorosłych dzieci i ich rodziców. Proces komunikowania się interpersonalnego, jakiego uczestnikiem jestkażdy człowiek żyjący w społeczeństwie jest procesem złożonym i wieloetapowym. System, jakim jest rodzina w której żyje człowiek jest jednym z głównych środowisk, w którym zachodzi komunikowanie się pomiędzy dziećmi i rodzicami. Na przebieg tego procesu ma wpływ wiele czynników. Celem niniejszej pracy jest analiza teoretyczna przebiegu procesu komunikowania się młodych dorosłych z rodzicami. Powszechne twierdzenia na temat tego, że relacje młodych dorosłych z rodzicami są trudne i prowadzą do wielu nieporozumień oraz fakt, że sama znajduje się w okresie wczesnej dorosłości, skłoniły mnie do refleksji na ten temat. Jednym z motywów mojej pracy było poszukiwanie odpowiedzi na pytania: jak przebiega proces komunikowania się młodych dorosłych z ich rodzicami? Jakie są jego uwarunkowania? Co może być przyczyną zaburzeń w komunikowaniu się dzieci z rodzicami? W pracy poruszone zostały zagadnienia związane z procesem komunikowania się interpersonalnego i jego podstawowymi elementami. Omówione zostały także formy i cele tego procesu. Praca odnosi się do systemowego ujęcia rodziny, w którym szczegółowo przeanalizowany został podsystem rodzice-dzieci. Komunikowanie się w obrębie tego systemu omówione zostało w odniesieniu do modeli i stylów komunikacji w rodzinie oraz kodów językowych, jakie są realizowane w poszczególnych rodzinach. Przedstawione zostały także uwarunkowania komunikowania się młodych dorosłych z rodzicami oraz style komunikowania się pomiędzy nimi. Poruszone zostało także zagadnienie wpływu, jaki ma występowanie kryzysów rozwojowych u młodych dorosłych i ich rodziców na komunikowanie się pomiędzy nimi. Jako jedno z uwarunkowań komunikacji dzieci z rodzicami przestawione zostało zagadnienie różnic kulturowych, jakie występują pomiędzy pokoleniem młodych dorosłych i ich rodziców. W swojej pracy zwróciłam także uwagę na obecność barier w komunikowaniu się młodych dorosłych z rodzicami oraz strategii rozwiązywania konfliktów pomiędzy nimi. Jako istotne dla rozwiązywania tych konfliktów zostały omówione zdolność do relatywnego myślenia u młodych dorosłych oraz umiejętność skutecznego słuchania. Analiza zgromadzonej literatury, pozwoliła zauważyć, że część konfliktów można z powodzeniem rozwiązać dzięki zastosowaniu odpowiednich strategii, wśród których duże znaczenie ma aktywne słuchanie. Zarówno młodzi dorośli, jak i ich rodzice powinni znać podstawowe zasady aktywnego słuchania, aby efektywnie radzić sobie z rozwiązywaniem konfliktów. Wnioski wysunięte na postawie analiz zgromadzonej literatury pozwoliły na stwierdzenie, iż fundamentem dobrych relacji młodych dorosłych z rodzicami jest sprawne i skuteczne komunikowanie się. Dwustronny model komunikowania się i partnerski styl komunikacji są najkorzystniejsze dla budowania partnerskich

Rozwój kompetencji komunikacyjnej człowieka rozpoczyna się już w okresie prenatalnym. Wtedy powstają i zaczynają pracę odbiorcze i nadawcze narządy mowy. Dziecko przychodzi na świat wyposażone w percepcyjne i społeczne zdolności i preferencje. Dzięki temu jest w stanie wysyłać i odbierać bodźce już od pierwszych dni życia. Ponadto jest nastawione zwłaszcza na sygnały płynące od człowieka. Niemowlę potrafi komunikować się z otoczeniem wykorzystując do tego werbalne i niewerbalne sposoby porozumiewania się. W pierwszym roku życia stopniowo pojawiają się kolejne osiągnięcia w zakresie porozumiewania się z otoczeniem. I tak niemowlę na początku krzyczy i płacze, potem głuży i gaworzy, a pod koniec pierwszego roku życia zaczyna wypowiadać pierwsze słowa. Jednym z podstawowych sposobów wysyłania komunikatów przez dziecko w tym wieku są gesty, przede wszystkim wskazujące. Ponadto ważną rolę w nawiązywaniu więzi odgrywają dotyk i kontakt wzrokowy. O potrzebach i stanach w jakich znajduje się dziecko informują nas również jego reakcje somatyczne. Istnieją dwie podstawowe teorie dotyczące tego, w jaki sposób człowiek nabywa język i mowę. Teoria natywistyczna głosi, że jest to mechanizm wrodzony, a poszczególne umiejętności ujawniają się bez działania czynników zewnętrznych. Teoria uczenia się zaznacza niezwykle ważną rolę otoczenia niemowlęcia w przyswajaniu mowy. Różne badania i obserwacje pozwalają twierdzić, że pewne zdolności dziecka w zakresie komunikacji ujawniają się same w odpowiednim momencie jego dojrzewania. Jednak gdyby nie środowisko pobudzające do aktywności w obrębie odbioru i wysyłania bodźców, nie dochodziłoby do ich rozwoju. Mowa i zachowanie opiekunów podczas komunikacji z niemowlętami powinna rządzić się szczególnymi zasadami. Ich istotą jest pobudzanie dziecka do artykulacji na dostępnym mu poziomie, dostarczanie mu prawidłowych wzorów do naśladowania i pozostawianie mu przestrzeni na samodzielną naukę i zdobywanie doświadczenia.

Komunikacja odgrywa bardzo ważną role w życiu społecznym każdego człowieka. Umiejętność komunikowania się stanowi przejaw, jak i warunek życia społecznego. Na każdym etapie życia można zaobserwować u człowieka zmiany w sposobie komunikowania się z otoczeniem. Tematem mojej pracy jest „Komunikacja werbalna i pozawerbalna dzieci w wieku przedszkolnym w grupach rówieśniczych.” Moja praca podzielona jest na pięć rozdziałów. Pierwsze trzy, to rozdziały teoretyczne, kolejny to rozdział metodologiczny, a ostatni, to rozdział wynikowy. Rozdział pierwszy został zatytułowany: Właściwości rozwojowe dziecka w wieku przedszkolnym. Opisuje w nim między innymi charakterystyczne dla wieku przedszkolnego procesy rozwojowe. Skupiam się w nim na rozwoju fizycznym, psychicznym i emocjonalno- społecznym. Rozdział drugi nosi tytuł: Czynniki sprzyjające rozwojowi osobowości. Opisuje w nim pokrótce czym jest osobowość. Następnie wymieniam i opisuję czynniki odpowiedzialne za rozwój osobowości, koncentrując się głównie na środowisku rozwoju dziecka przedszkolnego. Podkreślam przy tym rolę rodziny, przedszkola oraz rówieśników w życiu dziecka. Rozdział trzeci został zatytułowany: Komunikacja i jej znaczenie dla dziecka. Skupiam się w nim na roli i znaczeniu komunikacji w życiu człowieka. Wymieniam także rodzaje komunikacji oraz omawiam typowe dla tego terminu pojęcia. Następnie wyjaśniam czym jest mowa i jakie jest jej znaczenie społeczne. Przedstawiam etapy rozwoju mowy, ze szczególnym uwzględnieniem wieku przedszkolnego. Rozdział czwarty został zatytułowany: Metodologia badań własnych. Prezentuje w nim problematykę badawczą, metodę, techniki i narzędzia badawcze, a także charakterystykę terenu badań. Dodatkowo przedstawiam swój plan badawczy oraz opisuję wykorzystaną przeze mnie technikę i narzędzie badawcze. Rozdział piąty jest rozdziałem wynikowym. Zawiera analizę materiału badawczego oraz kilka wniosków dotyczących przeprowadzonych przeze mnie badań. W zakończeniu znajduje się podsumowanie, które stanowi uogólnienie wcześniej wysuniętych wniosków. Wiek przedszkolny to okres doskonalenia się komunikacji - zwłaszcza werbalnej. Jest to także doskonały moment do odkrywania oraz zdobywania umiejętności w kontaktach społecznych z rówieśnikami. Relacje jakie dziecko nawiązuje w przedszkolu, wśród rówieśników, odgrywają bardzo istotną rolę w rozwoju jednostki. Umiejętności i doświadczenie jakie zdobędzie w kontaktach z drugim człowiekiem, będą rzutowały na jego dalsze relacje i kontakty społeczne.

Celem pracy jest omówienie istoty komunikacji oraz tego, na czym polega poprawne porozumiewanie się interpersonalne w odniesieniu do rodziny wielopokoleniowej. Cel ten został osiągnięty. Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym rozdziale opisana została istota komunikacji, jej cechy charakterystyczne. Przedstawione zostały etapy porozumiewania się, a także właściwości komunikacji interpersonalnej. Uwaga zwrócona została również na aktywne słuchanie i właściwe wyrażanie własnego zdania i uczuć. Dodatkowo opisana została komunikacja niewerbalna wraz z sygnałami niewerbalnymi oraz sposobami ich interpretacji. W dalszej części opisana została komunikacja w małej grupie. Drugi rozdział obejmuje analizę podstawowych zagadnień z zakresu rodziny. Przedstawione zostały modele współczesnej rodziny oraz funkcje, które pełni w życiu człowieka. Znalazła się analiza stylów wychowania. W dalszej części rozdziału opisany został proces transmisji, a także konflikt międzypokoleniowy w rodzinie, jego charakter i sposoby radzenia sobie z nim. Uwaga jest zwrócona również na komunikację dziadków z wnukami. Rozdział trzeci poświęcony został na zagadnienia z zakresu projektowania i prowadzenia szkoleń, które są wstępem do autorskiego projektu warsztatu. Opisana została istota i rodzaje szkoleń oraz przyczyny ich przeprowadzania. Przeanalizowane zostały etapy cyklu szkoleniowego i proces uczenia się wg Davida Kolba, na podstawie którego został opracowany autorski projekt warsztatu. W rozdziale czwartym znajduje się projekt warsztatu dla rodzin wielopokoleniowych pt. "Jak ze sobą rozmawiać w rodzinie wielopokoleniowej, by się porozumieć?" Składa się on z czterech, dokładnie opisanych sesji z zakresu aktywnego słuchania, komunikacji niewerbalnej, barier komunikacyjnych oraz prawidłowego wyrażania własnego zdania i uczuć. Zastosowanie ćwiczenia oraz gry na przełamanie lodów i podnoszące energię w grupie inspirowane są źródłami internetowymi bądź są opracowaniem własnym. Źródłem treści teoretycznych jest literatura przedmiotu.

Tematem niniejszej pracy jest komunikacja w małżeństwie na przykładnie autorskiego projektu szkolenia pt. ,,Jak skutecznie porozumieć się w małżeństwie’’. Celem pracy jest przekazanie gruntownej wiedzy na temat skutecznego porozumiewania się, a przy tym spowodowanie zmian w myśleniu i podejściu małżonków do komunikacji. Praca składa się z pięciu rozdziałów. Rozdział pierwszy poświęcony jest komunikacji interpersonalnej, występujących w niej barier, a także komunikacji w ujęciu małżeństwa. Rozdział drugi dotyczy relacji i ról małżeńskich, pojęcia satysfakcji w małżeństwie i zmian dokonujących się na różnych etapach związku. W rozdziale trzecim poruszone są takie tematy jak konflikt małżeński, a także metoda ,,Porozumienia bez Przemocy’’ stworzona przez Marshalla Rosenberga. Rozdział czwarty i piąty to część szkoleniowa składająca się z teorii i autorskiego warsztatu dotyczącego skutecznej komunikacji w małżeństwie. Dzięki niemu małżonkowie otrzymają wiedzę oraz zdobędą umiejętności, które będę mogli później wykorzystać w swoim związku, aby poprawić swoje relacje.

Celem niniejszej pracy jest określenie komunikacji społecznej dzieci z zespołem Downa w środowisku przedszkolnym w placówce integracyjnej. Problematyka pracy skupia się wokół ustalenia sposobu komunikacji, zabawy, wyrażania i rozumienia emocji, nawiązywania relacji społecznych oraz rozwiązywania trudnych sytuacji w relacjach z rówieśnikami przez dzieci z zespołem Downa w wieku przedszkolnym w placówce integracyjnej. W pracy podjęto również tematykę samoobsługi i samodzielności dzieci z zespołem Downa, a także trudności pojawiających się na drodze ich adaptacji społecznej. Oprócz wymienionych obszarów zainteresowań badawczych, w pracy kierowano się również poznaniem stosowanych wobec dzieci z zespołem Downa w przedszkolu integracyjnym alternatywnych i wspomagających metod komunikacji oraz wykorzystywanych technik i metod terapeutycznych. W ramach przeprowadzonych badań wykorzystano metodę indywidualnych przypadków. Zebrany podczas badań materiał pozwala stwierdzić, iż ze względu na liczne zaburzenia w rozwoju oraz budowie anatomicznej wynikające z omawianego zespołu, dzieci dość często spotykają się z problemami w komunikacji społecznej. Dzieci z zespołem Downa w celu porozumiewania się, nawiązywania oraz podtrzymywania kontaktu społecznego, a także wyrażania emocji w relacjach z rówieśnikami najczęściej wykorzystują mowę ciała (gesty, mimikę). Ponadto komunikacja społeczna dzieci z zespołem Downa w środowisku przedszkolnym w placówce integracyjnej najczęściej odbywa się w sytuacjach codziennych, takich jak: wspólne zabawy, uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych, spożywanie posiłków w przedszkolnej stołówce, czy korzystanie z przedszkolnego ogrodu i placu zabaw.

Tematyka niniejszej pracy badawczej obejmuje bardzo szerokie zjawisko komunikacji społecznej, którego powodzenie zależy od wielu czynników, a w szczególności od zrozumiałej komunikacji werbalnej. Niniejsza praca magisterska związana jest ze sposobem komunikacji dzieci z zaburzeniami mowy w wieku przedszkolnym. Wyrażanie potrzeb, emocji, rozwiązywanie konfliktów oraz nawiązywanie relacji rówieśniczych stanowią elementy składowe komunikacji społecznej. Forma podejmowanej aktywności i zabawy stanowią fundament prawidłowego rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym. Celem pracy badawczej jest określenie sposobu komunikacji społecznej dzieci z zaburzeniami mowy w środowisku przedszkolnym. Problem badawczy zbudowany jest z wielu poszczególnych aspektów komunikacyjnych. W skład problemu głównego wchodzą m.in. trudności dzieci podczas komunikacji, emocje które im towarzyszą w trakcie komunikowania się z rówieśnikami, rola logopedy i nauczyciela wychowania przedszkolnego oraz sposoby wspierania dzieci z zaburzeniami mowy w komunikacji społecznej. Dzięki przeprowadzonym badaniom naukowym przybliżona została specyfika funkcjonowania dzieci z zaburzeniami mowy w środowisku przedszkolnym, przez co pojawia się wiele trudności w obszarze komunikacji społecznej.

Przedstawiona praca pod tytułem "Komunikacja społeczna dzieci w wieku przedszkolnym" dotyka bardzo ważnych aspektów dotyczących mowy, jako najpopularniejszych sposobów porozumiewania się ludzi. Komunikaty werbalne umożliwiają wyrażenie myśli, uczuć, emocji. Mowa daje możliwość poszerzania wiedzy dotyczącej świata oraz kultury. Podejmując tą problematykę chciałam głębiej wniknąć w temat, który we współczesnym świecie ulega raptownym przemianom. Komunikacja jest sposobem porozumiewania się pozwalającym otworzyć się na perspektywy innych. Człowiek od urodzenia posiada zdolności do komunikowania się. Najcenniejszym okresem dla rozwoju mowy dziecka jest wiek przedszkolny. W pracy zrealizowałam badania w paradygmacie jakościowym, posługując się metodą obserwacji uczestniczącej. Obserwacja została przeprowadzona na 26 dzieciach (8 dziewczynek i 17 chłopców), oraz na nauczycielkach. W skład grupy badanej wchodzą dzieci w wieku przedszkolnym od 5 do 6 lat.

Praca dyplomowa o tytule „Komunikacja interpersonalna w relacji rodzic-dziecko”. Komunikacja interpersonalna stanowi fundament w relacji rodzic – dziecko, jest kluczowa we wszystkich okresach rozwoju dziecka. W związku z tym, celem mojej pracy jest zbadanie poziomu komunikacji interpersonalnej w relacji rodzic – dziecko, na przykładzie indywidualnych przypadków, dzieci w wieku 3,4 i 6 lat. W swojej pracy dyplomowej pragnę zbadać w jaki sposób dzieci porozumiewają się z rodzicami. Ponadto jakie postawy rodziców sprzyjają rozwojowi komunikacji z dzieckiem. Praca składa się ze wstępu, czterech rozdziałów i zakończenia. Część metodologiczna procesu badawczego oparta jest na badaniach jakościowych – metodzie indywidualnych przypadków. Technikami jakimi się posłużyłam były: obserwacja uczestnicząca i wywiad jawny. Na potrzeby powyższych technik sformułowałam narzędzia badawcze, jakimi są: kwestionariusz wywiadu i arkusz obserwacji. Finalnie omówione zostały: teren, organizacja oraz przebieg przeprowadzonych badań. Wszystkie trzy rozdziały teoretyczne podparte zostały literaturą naukową. Ostatnią częścią pracy jest zakończenie, które zawiera podsumowanie procesu badawczego oraz treści uzyskanych podczas jego trwania. Składa się z wniosków, opisów oraz refleksji badacza.