Tematem rozprawy jest sztuka Mirosława Bałki w przestrzeni site-specific. W ramach pracy zaprezentowane zostały najważniejsze działania podjęte przez artystę in situ, łącznie z jego opus vitae – projektem zatytułowanym How It Is. Twórczość Mirosława Bałki w naturalny sposób ewoluuje od obszaru minimalistycznej rzeźby i instalacji w kierunku przestrzennych realizacji przygotowywanych specjalnie z myślą o konkretnym miejscu, w których doznania widza stają się materią dzieła. Porzucając wizualność na rzecz doświadczenia, Mirosław Bałka swoimi najnowszymi realizacjami w pełni wpisuje się w ponowoczesne tendencje w sztukach wizualnych. Dlatego też w pracy szczegółowo omówiona została sztuka instalacji site-specific, ze szczególnym uwzględnieniem historii tego zjawiska na tle przełomu postmodernistycznego. Przestrzenne realizacje Mirosława Bałki, pomimo, że sam autor nazywa je rzeźbami, zawierają w sobie wszystkie znamiona sztuki instalacji. W końcowym etapie rozważań przeprowadzona została prezentacja elementów materialnych i pozamaterialnych instalacji site-specific na przykładzie twórczości Mirosława Bałki. Analiza poszczególnych realizacji artysty wykazała ich instalacyjny charakter, opierający się na triadzie: materia, przestrzeń, widz. Jednocześnie w sztuce Mirosława Bałki, formie zawsze towarzyszy bogactwo treści, przejawiające się w skomplikowanej warstwie symboliczno-metaforycznej dzieła. Prace Mirosława Bałki są tym, o czym Arthur C. Danto mówi „ucieleśnione znaczenia” – niosą znaczenie, które wyraża się w formie.

Tematem pracy jest funkcjonowanie sztuki zaangażowanej politycznie i społecznie w Polsce na przykładzie programu artystycznego CSW Kronika w Bytomiu. Praca została podzielona na trzy części: teoretyczną, gdzie przedstawiona została metodologia, praktyczną, w której omówiono kontekst miejsca i gdzie została przeprowadzona analiza programu instytucji pod kątem jego polityczności, oraz część, w której przebadano program pod kątem demokratyczności relacji i postawiono pytanie o pole odbioru. Omówiona w pierwszej części pracy metodologia obejmuje: tezę Pierre’a Bourdieu o klasowym charakterze odbioru sztuki, rozróżnienie między polityką i politycznością, a także pojęcie konstytutywnego zewnętrza w ujęciu Chantal Mouffe, oraz teza Jacquesa Rancière’a o wyłanianiu się podmiotu politycznego. Powyższa metodologia została skonfrontowana z polskim stanowiskiem o klasach w ujęciu m.in. Macieja Gduli, Jana Sowy i Henryka Domańskiego. W tej części rozróżniono także pojęcia sztuki politycznej jako kierunku i polityczności sztuki, która ujawnia się przede wszystkim w polu odbioru. W drugiej części pracy zostały poddane analizie wystawy prezentowane w CSW Kronika w Bytomiu, których tematy oscylowały wokół problemów lokalnej społeczności. Są to: bezrobocie, prawa pracownicze, bezdomność, problemy mniejszości romskiej, tożsamość lokalna. Wnikliwie przyjrzano się wystawie Bad News (2006), której odbiór autorka przeanalizowała w oparciu o teorie Mouffe. Wystawę oraz jej odbiór społeczny autorka uznała za decydujące o tożsamości politycznej galerii. W trzeciej części przytoczono stanowiska na temat sprawczości sztuki i wymagań, jakie stawiane są sztuce zaangażowanej. Następnie autorka przebadała demokratyczność analizowanych w poprzedniej części wystaw w oparciu o „drabinę partycypacji” w ujęciu Sherry R. Arnstein. Następnie odwołując się do Arnstein i Bourdieu autorka podjęła próbę odpowiedzi na pytanie, do kogo kierowana jest sztuka prezentowana w CSW Kronika. Ostateczne wnioski prowadzą do uznania, że polityczność sztuki tkwi przede wszystkim w polu jej odbioru, a nie deklaracji gatunkowej czy formalnej. Dzięki metodologiom Bourdieu i Arnstein rozróżniono prezentowane w Kronice wystawy na problemowo-badawcze, których odbiór raczej wymaga wykształcenia (a więc jest kierowany do klasy wyższej średniej) i projekty partycypacyjne skupione na problemach danej grupy wykluczonych, które cechują się często dużym stopniem demokratyczności i horyzontalnych relacji między współtwórcami. W obydwu przypadkach autorka dostrzegła wyjątki, jak np. mało demokratyczny projekt Bezrobotny Rafała Jakubowicza, czy atrakcyjne dla szerokiego spektrum klasowego wystawy dotyczące śląskiej tożsamości, tj. Message from Charlotte i Przaja mōimu hajmatowi. Sukces wystaw o charakterze lokalno-patriotycznym prowadzi autorkę również do uznania za Mouffe roli, jaką pełnią tożsamości zbiorowe w życiu współczesnego obywatela.

Praca pt."Sztuka polska lat 80. XX wieku – pomiędzy "kompleksem Matejki" a anarchistyczną transawangardą" traktuje o specyficznej i bezprecedensowej sytuacji w jakiej znalazła się polska sztuka wspomnianej dekady odrzucając zwierzchnictwo władz i resortowych instytucji sztuki, sprzeciwiając się wszechobecnej cenzurze i obłudzie. Pierwsza część publikacji dotyczy tzw. "sztuki przykościelnej" (drugoobiegowej) - egzystującej w świątyniach, związanej z odrodzeniem ideologii katolickich i mecenatem duchowieństwa,(tworzonej zwłaszcza przez artystów aktywnych już w latach 70.)sprzymierzonej z Solidarnością i ideą "nowego mesjanizmu". Druga część pracy dotyczy działalności nowych grup i ruchów artystycznych - Gruppy, Luxusu,Kultury Zrzuty i Łodzi Kaliskiej, Totartu, Koła Klipsa, Pomarańczowej Alternatywy,(tzw. sztuki trzeciego obiegu)utworzonych przez młodych, debiutujących w latach 80. polskich artystów tworzących głównie w nurcie nowej ekspresji, nawiązujących do "dzikiego malarstwa" zachodnioeuropejskiego,przedstawicieli rzeźby "postmalarskiej" itp. Opisane są tutaj również działania takie jak happening, performance, przeróżne akcje artystyczne, a także wydawanie przez artystów drugoobiegowych pism nawiązujących do tzw. art zinów ("Magazyn Luxus", "Tango" itp.). - scharakteryzowane zostały tutaj wszystkie najważniejsze ośrodki sztuki w Polsce dekady lat 80. Trzecia część pracy traktuje o przełomowych wystawach dotyczących sztuki opisywanej dekady - ekspozycjach, które miały miejsce w latach 80. oraz tych retrospektywnych, które po latach "odświeżyły" niejako sztukę polskiej transawangardy. Ostatni rozdział publikacji dotyczy związków sztuki współczesnej (a zwłaszcza trzecioobiegowej, tworzonej przez najmłodsze wówczas pokolenie artystów) z popularnymi subkulturami - głównie subkulturą punk (w tej części pracy opisane jest szczegółowo środowisko wrocławskie jako przykład scalenia sztuk plastycznych z muzyką i innymi dziedzinami).

Tematem pracy magisterskiej jest aspekt społecznego zaangażowania w twórczości Joanny Rajkowskiej, artystki, której działania mają swoją genezę w krytycznym nurcie sztuki polskiej. Projekty artystki są silnie powiązane z życiem i społecznymi problemami jednostki, a jej działania artystyczne czerpią inspirację bezpośrednio z ludzkiego współistnienia, sytuacji politycznej i gospodarczej polskiego społeczeństwa. Odbiorca tejże sztuki, jest w stanie zauważyć liczne, bezpośrednie związki z rzeczywistością, która go otacza, a także sytuacją polityczno-społeczną. Prowadząc działania w przestrzeniach publicznych artystka rezygnuje z informacyjnej roli sztuki oraz z dążenia do ukazywania zintensyfikowanych treści na rzecz przejrzystej i prawdziwej relacji, a także ukazania niektórych sytuacji, układów czy wydarzeń życiowych. Sztuka stała się narzędziem pertraktowania i renegocjowania przemian w społecznej rzeczywistości. Inspirowana ruchami społecznymi w sposób umowny otrzymała rasę, płeć, wyznanie religijne i orientację seksualną. Wszystkie te założenia pozwalają nazwać Joannę Rajkowską nazwać „artystką zaangażowaną”. Jej postawa jest być może jedną najbardziej konsekwentnych i spójnych w dzisiejszej sztuce polskiej. Od samego początku jej celem było wyjście w przestrzeń publiczną, w świat. Główną koncepcją Rajkowskiej jest przeświadczenie o tym, że zarówno kultura jak i sztuka, są w mocy realnie wpływać na życie mieszkańców, a także stać się mechanizmem społecznych i ideologicznych transformacji. Niniejsza praca jest owocem moich zainteresowań i prób odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób sztuka odpowiada na obecne w Polsce zmiany kulturowe oraz polityczne, jak demaskuje mechanizmy funkcjonowania kultury konsumpcyjnej, zaznacza miejsce jednostki w tejże kulturze, a także jak budowana jest w niej tożsamość . Konflikt związany z relacją sztuki i zmiany społecznej ma swoją długotrwałą historię. Przed zmianą ustroju sztukę zaangażowaną w Polsce często kojarzono głównie z silnie zideologizowaną sztuką okresu socrealizmu. Obciążona bezkompromisowymi i doktrynalnymi koncepcjami, pozornie zaangażowana politycznie, nie pociągała za sobą zmiany społecznej (rozumianej w kategoriach nowatorstwa czy rozwoju). Po przemianach 1989 roku sytuacja ta wyraźnie się zmieniła. Na polskiej arenie artystycznej pojawili się artyści tacy jak Libera, Klaman czy Kozyra, odtąd określani mianem twórców polskiej sztuki krytycznej i zaangażowanej . Wśród nich odnaleźć możemy także Joannę Rajkowską, której w dużej mierze poświęcona jest praca.

Praca analizuje problem wykorzystywania koloru niebieskiego w różnych kontekstach, w sztuce XX i XXI wieku. Poprzez zestawienie prac wybranych artystów, pokazano jak zmieniało się i ewoluowało, znaczenie i symbolika barwy niebieskiej. W pierwszym rozdziale omówiono prace Andrzeja Wróblewskiego oraz film Dereka Jarmana, posłużyły jako przykład analizy barwy błękitnej w kontekście śmierci. Prace Wróblewskiego z okresu końca lat 40. XX wieku, są przykładem ekspresyjnego ukazania okrucieństwa wojny. Film Jarmana oparty o jednolity kolor ultramaryny jest nie tylko filmowym eksperymentem, ale także próba przygotowania się na śmierć. Drugi rozdział poświęcony jest znaczeniu koloru niebieskiego w kontekście jego przynależności do strefy sacrum w klasycznej ikonografii i ewolucji tego znaczenia. Obrazy Wojciecha Fangor stanowiły przykłada zmiany symboliki barwy w obrębie twórczości jednego autora. Yves Klein jako wirtuoz barwy niebieskiej, widział w niej namiastkę absolutu na Ziemi. Wszystkie jego działania były powodowane chęcią przybliżenia ludziom idei wolności. Opatentowany przez niego kolor IKB, wykorzystywał tworząc dzieła w różnych mediach ze świata sztuk plastycznych. Ostatni rozdział poświęcony jest dziełom Edward Dwurnika i Jarosława Modzelewskiego, którzy w swej twórczości czerpią z dorobku historii malarstwa, z szczególnym uwzględnieniem koloru niebieskiego. Praca zakończona podsumowaniem, w którym zawarto wnioski dotyczące koloru niebieskiego w twórczości artystów XX i XXI wieku.

Niniejsza praca magisterska przedstawia twórczość wrocławskiego performera Andrzeja Dudka-Dürera, z zaznaczeniem jednego z charakterystycznych jej wątków jakim jest świadomość transpersonalna. Jego działalność artystyczna dzieli się na główne działanie performatywne i jego produkty uboczne jakimi są: fotografia, grafika, malarstwo, instalacje, instalacje interaktywne czy wideo, muzyka i antypoezja. Głównymi impulsami do powstania Sztuki Andrzeja Dudka-Dürera są jego przeszłość, która została przedstawiona w biografii artysty, oraz ciągła próba kierowania się w życiu filozofią Wschodu, na którą składają się: wegetarianizm, medytacja, telepatia, joga czy same zasady oddychania i moralność. Innym zagadnieniem jest dezintegracja pozytywna, która miała ogromny wpływ na zmianę światopoglądu artysty i jego skierowanie się ku szerszym pojęciom jakimi są kwestie religii, śmierci czy miłości. Psychologia transpersonalna jest bazą, od której można zacząć dyskutować o świadomości transpersonalnej. Ważne jest również by skontrastować to zagadnienie z szeroko pojętą sztuką współczesną. Wątek ten nie jest szeroko omawiany w polskich publikacjach, więc tym bardziej powinno się podjąć jego szerszej analizy.

Niniejsza praca magisterska opowiada historię skromnego i wrażliwego na losy człowieka i natury artysty. Tadeusz Kuduk, bo o nim mowa, jest artystą nietypowym. Długo malował chowając swe prace w pracowni w Lublinie, przypadek sprawił, że znalazłem się tam wspólnie z artystą i poczułem się jak w muzeum polskiej sztuki XX wieku. W warsztacie artysty znajdują się prace z przekroju jego całej twórczości, od lat ’60, kiedy to (dokładnie w roku 1969) został członkiem ZPAP, aż po prace malowane w XXI wieku. Jego twórczość plastyczną ciężko sklasyfikować i przyporządkować, zarówno pod względem stylu, formy jak i przedstawianych treści. Podjąłem w tej pracy próbę umiejscowienia Tadeusza Kuduka w historii sztuki polskiej, jednak głównym celem pracy było przybliżenie twórczości artysty znanego do tej pory we wschodnich regionach Polski oraz znalezienie genezy stylu i formy powstawania wybranych prac w nietypowych kompozycjach powiązanych z wątkami teatralnymi. W pracy opisałem bogaty życiorys artysty, skupiając swą uwagę na kontaktach Kuduka ze sztuką plastyczną i teatrem począwszy od najmłodszych lat aż do czasu świadomego działania artysty w życiu kulturalnym. W pracy znajdziemy biografię artysty, opis miejsc w których się wychowywał, i które miały bezpośredni wpływ na jego późniejszą twórczość. Opisałem również tło historyczne w Polsce, sytuację polityczną kraju po roku 1960 i sytuację artystów w panującym ustroju politycznym, począwszy od przemian w teatrach powojennych, przez wielkich reżyserów reformatorów, aż do nurtów teatrów alternatywnych, co miało wpływ na karierę i życie Tadeusza Kuduka. Opisuję również zmiany w dziedzinie sztuk plastycznych towarzyszące zjawiskom społecznym opisywanego okresu. Najważniejszy okres politycznych przemian, który miał wpływ na życie i twórczość Tadeusza Kuduka przypada na wczesne lata ’80. W pracy przyjrzałem się po krótce technikom i formom malarskim, z których korzysta w swej pracy Kuduk, oraz scharakteryzowałem twórczość artysty. Podjąłem również próbę udowodnienia wpływu teatru i wykształcenia aktorskiego twórcy na prace plastyczne powstające w warsztacie malarskim od lat ’60. Pod tym kątem preanalizowałem w szczególności cykl „Dramatu ciąg dalszy…”, którego wystawa w roku 1982 w foyer Teatru im. J. Osterwy była przełomowym momentem w życiu zawodowym Tadeusza Kuduka. Analiza i interpretacja cyklu nasunęła wnioski potwierdzające wpływ pracy w teatrze na ukształtowanie stylu malarskiego artysty. Scenograficzne układanie form w obrazach, używanie świateł znanych tylko ze scen teatralnych czy teatralne komponowanie przestrzeni na płótnie to cechy, które tworzą indywidualny i niepowtarzalny styl Kuduka i zasługują na bliższe przyjrzenie się jego twórczości. Wniosek, do którego doszedłem jest taki, że prace artysty stanowią ważny pierwiastek polskiej sztuki XX wieku, wzbogacają ją o indywidualny i niepowtarzalny styl, który ma dużą wartość zarówno w formie, kolorystyce jak i treści. Dziełami tymi powinniśmy się chw

Jest to praca obejmująca tematykę sportu w malarstwie i plakacie polskim w dwudziestoleciu międzywojennym. Znajdują się w niej informacje o zależnością wojska a sportu w Polsce po drugiej Wojnie Światowej, a także informacje o stowarzyszeniu gimnastyczntm "Sokół", początkach i rozwoju plakatu, szczególnie sportowego. Poruszony został także temat formistów w sposób ogólny, dokładniej omówione zostały postacie poszczególnych artystów zajmującym się malarswem przedstawiającym tematykę konną, sporty górskie i zimowe, piłkę nożną, tematykę związaną z lotnictwem i światem podniebnym, olimpiadę oraz sporty popularne wsród zwykłych ludzi. Oddzielne rozdziały poświęcono Rafałowi Malczewskiemu i Vlastimilowi Hofmanowi.

Praca opisująca krakowski miesięcznik "Architekt" w latach 1909-1914, jego teść, formę, prezentowane poglądy i znaczenie dla architektów polskich.

Tematem pracy jest Tryptyk Świętych Dziewic, przypisywany warsztatowi Jakoba Beinharta, tak zwany z Nysy, z Muzeum Narodowego w Warszawie. Kolejne części dotyczą historii (nielicznych pewnych wiadomości o tryptyku, który pojawił się w Nysie na początku XIX wieku i wszelakich domysłów), autorstwa (postacie Mistrza Ołtarza Świętego Łukasza i Jakoba Beinharta oraz inne propozycje), ikonografii (identyfikacja przedstawionych świętych i tematów - Virgo inter virgines, ewentualne Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny Aleksandryjskiej), mody (przedstawienia wczesnorenesansowych strojów z tryptyku na tle innych dzieł sztuki) oraz nowatorskich i tradycyjnych aspektów dzieła.

Francja jest krajem, dla którego grafika satyryczna jest ważna od setek lat aż do teraz. Tworzyli ją w XIX wieku tacy artyści jak choćby Gavarni, Grandville i Charlet. Głównym wydawcą gazet satyrycznych był Philipon, z którym bardzo blisko współpracował Honoré Daumier, tworząc dla takich jego gazet jak Le Charivari czy La Caricature. W pierwszym rozdziale pracy, po wstępie i stanie badań, omówiona jest prasa (nie tylko satyryczna) w XIX wieku. Zwrócona została także uwaga na przemiany polityczne we Francji. Były to czasy, w których często zmieniał się w tamtym kraju ustrój polityczny. Silne były ruchy republikańskie, w które swoimi litografiami włączał się Daumier. Następnie omówione zostały gazety, dla których tworzył tytułowy artysta – wszystkie, bez względu na to, ile prac powstało dla danego tytułu. Honoré Daumier jest jednym z najwybitniejszych i najbardziej znanym twórcą ilustracji prasowych z XIX wieku. Posługiwał się przede wszystkim litografią, ale tworzył także między innymi oleje na płótnie czy desce, rysunki, drzeworyty, a nawet rzeźby. Tych pierwszych stworzył jednak zdecydowanie najwięcej, bo aż 4000. Praca służyła przybliżeniu jego sylwetki twórczej. Najpierw jest to zrobione ogólnie, omówiona jest pokrótce cała jego twórczość litograficzna. Wskazany został podział na grafiki obyczajowe i polityczne, które to tematy były charakterystyczne dla tego artysty, zwracającego w swojej sztuce uwagę na człowieka. Następną część stanowi zawężenie do jednego cyklu – Les Gens de Justice, który ukazywał się na łamach pisma Le Charivari. Jest to seria przedstawiająca ludzi prawa – przede wszystkim adwokatów i sędziów – oraz ich klientów. Większość scen rozgrywa się na salach i w kuluarach Pałacu Sprawiedliwości (Palais de Justice). Celem pracy było również przedstawienie Daumiera jako twórcy osobnego, który jednak doskonale wpisywał się w swoją epokę. Wskazane zostało, że wyprzedzał takie kierunki w sztuce jak realizm Courbeta i Milleta (uznawany jest za jednego z trzech największych realistów, ale cechy tego kierunku widać w jego sztuce przed 1848 rokiem) i impresjonizm. Mimo to jednak Daumier zawarł w swojej sztuce wszystkie cechy i przemiany czasów, w których tworzył.

Przedmiotem pracy jest twórczość malarska oraz konserwatorska Wincentego Łukasza Mrzygłoda, który urodził się w 1884 roku, a następnie wychował na jednej z niewielkich wsi na Górnym Śląsku. Artysta ten, a następnie konserwator jako jeden był czynny przed wojną i po niej pozostał, aż do śmierci w roku 1952 przyjmując równocześnie obywatelstwo polskie. Ponieważ opracowanie składające się z dwóch części nie zawiera jednego biogramu Wincentego Łukasza Mrzygłoda, każdy z podrozdziałów został wzbogacony wiadomościami z jego życiorysu. Pierwsza część, która składa się z pięciu podrozdziałów omawia działalność artystyczną Łukasza Mrzygłoda. Chronologicznie, omówienie rozpoczyna się od wskazania na utożsamianie się artysty jako Górnoślązaka oraz od przybliżenia pierwszego z etapów edukacji artystycznej w warsztacie „ostatniego nazareńczyka” Juliana Wałdowskiego we Wrocławiu. Następnie, przedstawiony został drugi z etapów nauki pod okiem Eduarda Kaempffera oraz opisane zostały najbardziej rozpoznawalne franciszkańskie prace Mrzygłoda, a więc cyklu obrazów z auli Kolegium Serafickiego w Nysie oraz obraz dyplomowy Śmierć św. Franciszka. W trzecim podrozdziale zestawione zostały obrazy o tematyce religijnej i rodzajowej, jakie artysta tworzył przez całe życie. Czwarty podrozdział wyodrębnia portrety, które w zależności od sytuacji życiowej ukazywały braci franciszkanów, członków rodziny czy mieszczan. Ostatni fragment w tej części stanowią malowidła ścienne tworzone przez artystę, z pomocą syna Arnolda, w ostatnim etapie jego życia. Druga część pracy omawia twórczość konserwatorską Mrzygłoda, którą prowadził od 1932 roku będąc wówczas kierownikiem Warsztatu Restauracji Zabytków Prowincji Górnośląskiej w Nysie. Pierwszy z czterech rozdziałów tej części pracy, omawia organizację administracyjną oraz strukturę urzędu konserwatorskiego na terenie Górnego Śląska (Oberschlesien) przed drugą wojną światową. Drugi i trzeci podrozdział, są przybliżeniem środowiska konserwatorskiego oraz próbą wyjaśnienia tzw. kreatywności konserwatorskiej. Prace w części właściwej zostały podzielone na poszczególne kategorie: malarstwo sztalugowe, rzeźbę oraz malarstwo ścienne. Celem pracy jest uzupełnienie katalogu znanych dotychczas prac malarskich i konserwatorskich Mrzygłoda o nowe oraz wskazanie problematyki dalszego badania tego zbioru i drogi analizy wpływu obiektów restaurowanych i konserwowanych przez Mrzygłoda na jego twórczość malarską. Do zakresu pracy należy również przybliżenie dzisiejszej krytyki obiektów restaurowanych i konserwowanych przez Łukasza Mrzygłoda wynikającej z nagminnego, błędnego postrzegania artysty jako prowincjonalnego i niszowego amatora.

Przedmiotem niniejszej pracy jest twórczość Piotra Wysockiego, artysty wywodzącego się z kręgu szeroko pojętej sztuki krytycznej. Zasadniczym celem jest przedstawienie dorobku artysty w odniesieniu do sztuki społecznej. Pierwsza część pracy odnosi się do genezy twórczości Wysockiego – przybliża pojęcie i historię sztuki wideo w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem spuścizny członków Warsztatu Formy Filmowej. Następnie wprowadzony zostaje termin sztuki krytycznej. Wyszczególnieni są artyści określani jako przedstawiciele tegoż kierunku. Dalej przybliżona jest pracownia Grzegorza Kowalskiego zwana Kowalnią. Kolejny rozdział zawiera skrótową biografię Piotra Wysockiego oraz analizę jego filmów w kolejności chronologicznej, począwszy od pierwszych studenckich projektów w pracowni Grzegorza Kowalskiego. Ostatni rozdział tłumaczy pojęcie sztuki społecznej i umieszcza sztukę Wysockiego w ramach tegoż pojęcia. Pracę podsumowano próbą odpowiedzi na pytanie, czy absolwenci Kowalni, w tym przede wszystkim Piotr Wysocki, wnoszą w świat sztuki coś więcej ponad wywołanie skandalu.

Z końcem XV wieku, na Śląsku zakończył się monopol na zakładanie, przebudowywanie i władanie miastami wyłącznie przez książąt śląskich. Coraz częściej śląskie aglomeracje miejskie - z wypracowanym dość wcześnie schematem układu przestrzennego; przechodziły w ręce zamożnej elity szlacheckiej, która nabywała nie tylko dobra ziemskie, ale również przywileje prawne, wchodząc tym samym coraz bardziej w kompetencje władców. Pozyskane w ten sposób miasta, z uwagi na przynależność do osób prywatnych – głównie przedstawicieli zamożnych rodów; obecnie uważa się, za odmienne pod względem urbanistyki w stosunku do pozostałych miast śląskich. Na tle tej zmieniającej się sytuacji własnościowej, powstałe wówczas wolne państwa stanowe, okazały się być „anomalią” typową włącznie dla terenów dawnego Śląska i Czech. Z kolei od miast wchodzących w skład majoratów ziemskich panów stanowych, oczekuje się równie anomalnych cech struktur układów przestrzennych. Jednakże, czy faktycznie urbanistyka głównych miast państw stanowych różniła się tak bardzo od urbanistyki pozostałych miast śląskich XVI i XVII wieku? W poniższej pracy, prześledzona zostanie ewolucja wybranych miast z terenu Dolnego Śląska: Sycowa, Żmigrodu, Milicza, Bytomia Odrzańskiego, Twardogóry; począwszy od ich lokacji na prawie niemieckim, przez późnośredniowieczną formę, aż do wieku XVII - kiedy nadejście nowej epoki znacząco wpłynęło na rozwój miejskiej urbanistyki. Historyczny rozwój rozplanowania struktur miejskich - przede wszystkim stołecznych miast wolnych państw stanowych; został zestawiony z przykładowym miastem śląskim (Strzegomiem), w celu wychwycenia domniemanych różnic. Zagadnienie to jest o tyle ciekawe, iż jak dotąd nie powstała jeszcze publikacja opisująca ów ewentualne różnice. Wprawdzie problemy te cząstkowo omówione zostały podczas konferencji Komisji Historii Miast w Zamościu w roku 2015, dotyczącej miast prywatnych i opublikowane w Rocznikach dziejów Społecznych i Gospodarczych. Jednakże publikacja ta nie wyczerpuje całej, jak wydaje się szerokiej problematyki tego tematu. W pracy zastosowano metodę analizy formalno-porównawczej i metodę badania genezy społeczno-historycznej. W tej kwestii oparto się na źródłach kartograficznych, i ikonograficznych - m.in.: rycinach Wernera z XVIII wieku, a także historycznych mapach śląska. Podstawą były jednakże źródła pisane: niemieckie przekłady odnoszące się do dziejów poszczególnych miejscowości, kroniki miejskie, a także najnowsze badania historyczne i własnościowe – zebrane w poniższej pracy w jedno kompendium. Odrębny rozdział został również poświęcony samemu fenomenowi urbanistyki średniowiecznych miast śląskich, omówionemu szeroko w pracy Rafała Eysymontta „Kod genetyczny miasta. Średniowieczne miasta lokacyjne Dolnego Śląska na tle urbanistyki europejskiej” z roku 2009. Niniejsza publikacja zestawia badania Eysymontta z wcześniejszymi badaniami miast śląskich doby wieków średnich, reprezentowanych tu przez Tadeusza Kozacz

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie rozwoju miast górniczych na Dolnym Śląsku z uwzględnieniem wpływów europejskich. Ukazanie zależności oraz cech wspólnych w kształtowaniu się owych ośrodku. Eksploatacja szlachetnych kruszców na danym obszarze przyciągała zgromadzenia duchownych, ludności o różnych narodowościach i wyznaniach, zarówno tych najmożniejszych jak i najuboższe warstwy społeczne. Moim zadaniem jest ukazanie specyfiki owych miast, zarówno pod względem urbanistycznym jaki i gospodarczym. Jest to całkiem nowe podejście w badaniu miast górniczych. Miasta przez wspólną gałąź gospodarczą zaczęły tworzyć sieć wzajemnie prosperujących ośrodków. W niniejszej pracy zostaną przedstawione miasta górnicze na Dolnym Śląsku na tle europejskim. We wstępie umieszczono historię od starożytności europejskiej eksploatacji złóż. Wymienione zostaną pierwsze okręgi górnicze jak np. Las Medulas w Hiszpani czy Alba Iulia w Rumunii. Początki europejskiego górnictwa to także ogromne pokłady wiedzy teoretycznej o technikach wydobywania szlachetnego kruszcu wykorzystywanych później w średniowieczu. W Kolejnym podrozdziale zostaną nakreślone początki średniowiecznego górnictwa na Dolnym Śląsku. Historia Dolnego Śląska podzielona została na dwa etapy: etap własności dóbr książęcych i etap właścicieli prywatnych. Pierwszy rozdział zaraz po wstępie będzie mówił o wpływie górnictwa na rozwój miast średniowiecznych w Europie Środkowej. Przedstawiona zostanie historia europejskiego górnictwa od momentu odnalezienia pierwszych archiwalnych wzmianek. Analiza dokonana zostanie na przykładach ośrodków górniczych, które usytuowane są najbliżej Dolnego Śląska. Przedstawiona zostanie ogólna historia kształtowania się pierwszych średniowiecznych osad i regionów górniczych, które stały się wzorem dla miast dolnośląskich. Pierwszym przykładem będzie obszar Gór Harzu w Niemczech z najważniejszym miastem górniczym Goslar powstałym w XI w. Kolejnym okręgiem jest Górna i Dolna Saksonia z miastem Annaberg i Freiberg. Przedstawione zostaną także okręgi z terenów Słowacji i Czech (Kutna Hora, Jihlava). Na końcu tego rozdziału znajduje się Śląsk. Historia Śląska szczegółowo została opracowana pod względem eksploatacji złóż, zmian prawnych oraz własnościowych dóbr. Zmiany owe wzorowane były początkowo na prawach miast sąsiednich jak Kutna Hora, Jihlawa czy Annaberg. Ordynacje górnicze miały ogromny wpływ na rozwój miast. Dzięki uzyskanym prawom z ordynacji do miast dolnośląskich przybywali tłumnie górnicy z innych części Europy Środkowej. Drugą część pracy stanowi szczegółowa analiza urbanistyki pierwszych miast górniczych na dolnym Śląsku takich jak Lwówek Śląski i Złotoryja, które wraz z pomniejszymi ośrodkami tworzyły region górniczy na zachodnim Dolnym Śląsku. Ostatnim rozdziałem będzie analiza urbanistyczna Złotego Stoku. Miasto to było w okresie średniowiecza największym ośrodkiem eksploatującym złoto na Dolnym Śląsku jak i w całym kraju.

Niniejsza praca magisterska stanowi obszerną analizę zagadnienia twórczości Aleksandry Waliszewskiej w kontekście pojawiających się w jej dziełach motywów apokaliptycznych. Artystka odwołuje się w swoich obrazach do najistotniejszych ich źródeł, którymi są biblijny tekst Objawienia świętego Jana oraz przedstawienia obrazowe, na stałe wpisane w tradycję wyobrażania tematyki apokaliptycznej. Jednocześnie uzupełniając je elementami współczesnej popkultury. Waliszewska stworzyła niezwykle sugestywną wizję końca świata, której złożoność staje się pretekstem do rozważań nad niezmieniającą się na przestrzeni czasu ludzką mentalnością, szczególnie w kontekście lęków, którymi od wieków karmi się człowiek. Praca składa się z pięciu części. Pierwsza z nich stanowi wnikliwe studium zagadnienia lęku w kontekście jego kulturowo-społecznego znaczenia na przestrzeni wieków. Jej kontynuacją jest cześć druga, poświęcona problematyce apokalipsy w kulturze. Ten obszerny rozdział pozwala uświadomić sobie, jak ważnym dla rozwoju sztuki zjawiskiem było powracające przeczucie nadchodzącego końca oraz wynikające z tego stale odradzające się prądy milenarystyczne. Trzeci rozdział zawiera również opracowanie problematyki ewolucji apokaliptycznych motywów ikonograficznych. Odwołując się do nich, przy okazji analizy konkretnych przedstawień w pracach Aleksandry Waliszewskiej, chciałbym zwrócić uwagę na ikonograficzne zapożyczenia oraz ciągłość tradycji przedstawień apokaliptycznych obecnej w twórczości artystki. W jednym z podrozdziałów tej części zajmuję się również opracowaniem zagadnienia publikacji poświęconych tematyce apokaliptycznej, których bogactwo potwierdza niezwykle szerokie spektrum tematów i inspiracji motywami apokaliptycznymi, wykorzystywanych przez różnych autorów. Czwarty i piąty rozdział stanowią część główną pracy i w całości poświęcone zostały twórczości Aleksandry Waliszewskiej. Pierwszy z wyżej wymienionych zawiera charakterystykę sylwetki artystki oraz jej twórczości, ze szczególnym uwzględnieniem osadzenia jej w tradycji średniowiecznej i wczesnorenesansowej. Podkreślenie intertekstualności sztuki artystki staje się zapowiedzią oraz wyjaśnieniem wieloaspektowej analizy wybranych przykładów jej prac, znajdujących się w części głównej. Apokaliptyczny charakter prac Waliszewskiej budują trzy najważniejsze dla jej twórczości grupy przedstawień: prace ukazujące motyw Sądu Ostatecznego, przedstawienia katastrofizmu natury oraz sceny ukazujące rolę kobiety w akcie zniszczenia. Choć trudno jest te prace dosłownie odnosić do scen opisanych w Apokalipsie Świętego Jana, nie ma wątpliwości, iż motywy, jakimi artystka operuje, budują pośrednią narrację apokaliptyczną, powszechnie rozpoznawaną i identyfikowaną przez internetowych odbiorców jej sztuki. Podsumowanie całości pracy magisterskiej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na stale powracający aspekt lęku w apokaliptycznych odwołanych Aleksandry Waliszewskiej, poprzedza próba usystematyzowania jej twórczo

W pracy pt. : "Twórczość Aubreya Beardsleya, a wizerunek kobiety na przełomie XIX i XX wieku. Wybrane zagadnienia" przedstawione zostały wizerunki kobiet w różnych etapach twórczości oraz ewolucja stylu artysty na przestrzeni lat. Zasadniczą część poprzedza rozdział poświęcony życiorysowi artysty. Kolejny rozdział przedstawia opinie krytyków sztuki na temat dzieł artysty. Następnie w rozdziale odnoszącym się do stylu przedstawiono podstawowe środki artystyczne, które Beardsley stosował oraz inspiracje i motywy w twórczości artysty. Następny rozdział dotyczy wpływu kultury wiktoriańskiej w twórczości Aubreya Beardsleya. Kolejny rozdział został poświęcony analizie wybranych dzieł, zawarte w nim opisy i analizy pokazują w jaki sposób artysta przedstawiał postacie kobiet oraz porównano jego twórczość do innych artystów, takich jak: Gustav Klimt, Juliusz Klinger, Alfons Mucha, Egon Schiele. Prace zamykają spis ilustracji, bibliografia oraz ilustracje.