Niniejsza praca podejmuje refleksję nad estetycznym wymiarem współczesnych przestrzeni mody. Jest to próba wykazania, że ekspozycja o charakterze handlowym nie jest obojętna estetycznie. Niewątpliwie już pierwsze przestrzenie o tego typu charakterze wykazywały pewne uwarunkowania relacyjne. Świadomość otoczenia eksponowanych strojów przewyższała nieraz praktyki muzealne. Jednak dopiero myśl filozoficzna drugiej połowy XX w. pozwoliła na sproblematyzowanie zagadnienia przestrzeni. Kluczowym problemem przestrzeni mody jest trudność w jej jednoznacznym określeniu. Przestrzeń ta bowiem wymyka się tradycyjnej systematyzacji i wymaga przemyślenia zarówno w kategoriach przestrzennych, jak również tych niezwiązanych z przestrzenią. Podstawową barierą ograniczającą przestrzeń mody jest jej ekonomiczny wymiar, który przysłaniając pozostałe płaszczyzny znaczeniowe sytuuje ją na marginesie percepcji odbiorcy. Celem samym w sobie staje się więc jej odczarowanie i ujawienie dotąd niezauważalnych treści. Praca została podzielona na trzy części. Część pierwsza, to historyczny zarys pierwszych przestrzeni mody. Jest to próba zarówno umiejscowienia w czasie, jak i egzemplifikacji wykształconych już podmiotów o niejednorodnej genezie. Analiza ta prowadzi do syntetycznego odczytania i skodyfikowania opisywanych struktur. Zebrany w tym rozdziale materiał posłużył jednocześnie jako podłoże do wstępnego odczytania wartości konstytuujących przestrzenie mody i ich hierarchii. Rozdział drugi ma charakter analizy porównawczej. Jest to krytyczna konfrontacja przestrzeni mody z przestrzeniami uprzywilejowanymi. Ostatni rozdział ilustruje różne formy współczesnych reprezentacji przestrzeni mody. Przedmiotem badań stały się przestrzenie dwóch wybranych marek. Zestawienie to ukazuje dwie różne drogi kształtowania przestrzeni. Opracowanie ma charakter interdyscyplinarny, co za tym idzie jej fundamentem staje się istniejący aparat pojęciowy z pogranicza różnych dziedzin nauk humanistycznych. Zawarte w tej pracy rozważania opierają się głównie na teoriach filozofii przestrzeni. Nie są to jednak nawiązania bezpośrednie, stanowią one wyłącznie metodologiczną podstawę szerszych przemyśleń.

Celem pracy jest ukazanie trzech fundacji wrocławskich kanoników katedralnych: Laurentiusa Potschela (zm. 1539), Martina Nibelschitza (zm. 1554) i Nicolausa Weidnera (zm. 1555) w kontekście ówczesnej refleksji nad stanem Kościoła katolickiego i możliwościach jego naprawy. Dzieła te, wykorzystujące odpowiednio motywy biblijne: "Wypędzenia przekupniów ze świątyni", "Przypowieści o niemiłosiernym słudze" oraz "Przypowieści o miłosiernym Samarytaninie" jako główne tematy ikonograficzne, dowodzą jednocześnie zbytniej sztywności utrwalonych na gruncie literatury z zakresu historii sztuki podziałów, arbitralnie dzielących wczesnonowożytne epitafia obrazowe na "katolickie" i "protestanckie", opierając się przede wszystkim na przynależności konfesyjnej fundatora. Osobne zagadnienie poruszone w pracy stanowi wskazanie możliwych związków między treściami ideowymi omawianych zabytków, a myślą Erazma z Rotterdamu. Praca ma zarazem stanowić głos mający na celu dopełnienie obrazu wrocławskiej kapituły katedralnej w pierwszej połowie XVI wieku, szczególnie zaś - silniejsze wciągnięcie fundacji jej członków w obszar zainteresowań historyków sztuki.

Budynek wrocławskiego Zakładu Elektronicznej Techniki Obliczeniowej autorstwa znanej pary powojennych architektów, Anny i Jerzego Tarnawskich, wzbudzał po oficjalnym otwarciu powszechny zachwyt. Swoimi modernistycznymi rozwiązaniami architektonicznymi stał się nowoczesnym symbolem rozwoju wrocławskiego przemysłu komputerowego, wyrazem ambicji ówczesnego środowiska naukowego i architektonicznego. Pół wieku po powstaniu, jego postrzeganie jak i stan zmieniły się diametralnie. Co te zmiany mówią o mieszkańcach Wrocławia z lat 60. i współczesnych? Co badania nad jednym obiektem mogą powiedzieć nam o tożsamości całego miasta? Jaka była burzliwa historia wrocławskich komputerów? Jak zmieniła się polska architektura ostatniego półwiecza? W pracy zarysowano polityczne, społeczne i kulturalne tło Wrocławia powojennego do lat 70. oraz zmiany w architekturze i konserwacji zabytków. Przedstawiono historię Elwro i ZETO, historię i analizę twórczości architektonicznej Anny i Jerzego Tarnawskich od rekonstrukcji po Nowy Targ, analizę samego budynku wrocławskiego ZETO, porównanie do analogicznych ośrodków obliczeniowych w Katowicach i w Warszawie, czy za granicą, ze szczególnym uwzględnieniem NRD i Wielkiej Brytanii. Przedstawiono także liczne, lecz często niezrealizowane projekty innych ośrodków jak ZETO-2, a także jedną z bardziej znanych realizacji Tarnawskich - Dolmed. Na koniec zarysowano najnowsze zmiany w architekturze i tożsamości Wrocławia, wpływ postmodernizmu i neomodernizmu, rozwój inicjatyw mających na celu ochronę powojennej architektury oraz możliwe przyszłe scenariusze dla budynku ZETO. W pracy starano się wykorzystywać nowe metodologie historii sztuki przy badaniach nad architekturą.

Praca zawiera opis i analizę trzydziestu siedmiu trumien i fragmentów trumien antropoidalnych z kolekcji muzealnych w Polsce. W niektórych z omawianych egzemplarzy autor dokonał zmiany datacji lub jej uściślenia. Praca ta jest jedyną polską pozycją, w której scharakteryzowano większość trumien antropoidalnych mieszczących się na terenie tego kraju.

Praca poświęcona jest twórczości teatralnej Franciszka Starowieyskiego, obejmującej realizacje scenograficzne oraz Teatr Rysowania. Składa się z trzech części. Pierwsza z nich zawiera stan badań oraz krótki opis życia artysty, z uwzględnieniem możliwych inspiracji. W drugiej części podjęta została kwestia przemian scenograficznych XX wieku, w tym wpływu surrealizmu i ekspresjonizmu na kształtowanie się plastyki scenicznej, oraz działalności scenograficznej Franciszka Starowieyskiego na przestrzeni lat, której analiza obrazuje wpływ, jaki artysta wywarł na polską plastykę teatralną. Trzecia część dotyczy zjawiska, jakim był stworzony przez Starowieyskiego Teatr Rysowania. Rozdział jest próbą wskazania najważniejszych jego cech oraz omówienia wybranych Teatrów. Podejmuje także problematykę takich zjawisk jak: performans, sztuki performatywne oraz teatr narracji plastycznej.

Praca dyplomowa podejmuje temat opisania twórczości plastycznej pierwszych absolwentów przybyłego z Warszawy do Wrocławia po II wojnie światowej prof. Władysława Wincze. Prof. Wincze - kierownik powstałej w 1950 roku Katedry Projektowania Sprzętu Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu starał się przeszczepić tradycje warszawskiej Spółdzielni Artystów "Ład" na ziemie dolnośląskie, dlatego też w pracy zwrócono szczególną uwagę na jej tradycje. We wstępie pracy nakreślono rys historyczny tejże Spółdzielni, by w ten sposób zachować ciągłość historyczną. Ponadto Katedra Projektowania Sprzętu została założona po II wojnie światowej ze względu na zapotrzebowania w odradzającej się Polsce. Tym samym prof. Wincze dostrzegł szansę przeszczepienia swym wychowankom tego co jemu samemu zostało przekazane. Drugim poruszonym problemem w pracy jest ustrój polityczny i gospodarczy w okresie PRL-u oraz jego wpływ na sztukę użytkową. Dlatego też aspekt ten nie został pominięty w części gdzie została opisana historia Katedry w latach 50. XX wieku. Szczególnie zwrócono uwagę na panujący ówcześnie ustrój w kraju oraz rozwijający się przemysł meblarski ponieważ miało to niebagatelny wpływ na działalność projektową Józefa Chierowskiego oraz pozostałych projektantów. Sylwetki pierwszych absolwentów prof Wincze: Józefa Chierowskiego, Tadeusza Forowicza, Jana Kowalczyka, Zbigniewa Kaweckiego oraz Tadeusza Ciałowicza posłużyły do opisania tendencji projektowych z zakresu sztuki użytkowej. Józef Chierowski to projektant związany z przemysłem meblarskim. Dla niego bardzo ważny był aspekt ergonomii mebla oraz jego funkcjonalności, nie zapominając przy tym o ograniczeniach wynikających z panującego ustroju komunistycznego. Tadeusz Forowicz to projektant mebli,który poświęcił się w późniejszym czasie działalności dydaktycznej, dlatego nie był związany z żadną fabryką i w pracy zostały opisane jego projekty wystawiennicze. Dwaj kolejni projektanci byli metaloplastykami. Jan Kowalczyk bardzo wiele projektował - jego modele żyrandoli, lamp, krat oraz świeczników można było spotkać na niemalże całym Dolnym Śląsku. Przy czym znane są jego projekty tradycyjne jaki i nowatorskie gdzie widoczne są inspiracje pochodzące z Zachodu. Drugi metaloplastyk Zbigniew Kawecki znany jest z projektów wykonanych w srebrze i miedzi. Ale mimo to jego projekty żyrandoli i wywieszek sklepowych powstałych w żelazie również zostały opisane by tym samym nakreślić całą twórczość projektową tego artysty. Ostatni opisywany projektant - Tadeusz Ciałowicz to z kolei przykład twórczości wszechstronnej. W pracy zostało zasygnalizowane, że poza znanymi projektami plakatów i znaków graficznych tworzył także w dziedzinie meblarstwa, metaloplastyki oraz w tkaninie. Opisanie twórczości tych projektantów pozwoliło na zbadanie tendencji projektowych na Dolnym Śląsku w okresie powojennym w wielu dziedzinach sztuki użytkowej - meblarstwa, metaloplastyki oraz jubilerstwa. Poza tym pozwoliło na zbadanie

Przedmiotem pracy jest malarstwo ścienne średniowieczne powstałe w budowlach sakralnych i świeckich, jakie częściowo zachowało się i to które nie zachowało się na terenie Wrocławia i Torunia. Przedstawiono również stosunki handlowe oraz sytuację polityczną wyżej wymienionych miast. Dokonano także porównania malarstwa znajdującego się na tych obszarach. Temat został podjęty w celu uzupełnienia literatury oraz możliwości pogłębienia wiedzy w tym zakresie Praca jest oparta na literaturze znanych autorów z dziedziny malarstwa oraz historii miast: Wrocławia i Torunia. Przykładem użytej literatury przedmiotu jest publikacja między innymi Aleksandra Jankowskiego, Średniowieczne malarstwo ścienne na Śląsku u progu reformacji. Ikonografia – funkcje – styl, Bydgoszcz 2005, czy też Sztuka Wrocławia, pr. zb. pod red. T. Broniewskiego i M. Zlata, Wrocław – Warszawa - Kraków 1967. Wykorzystano również treść pochodzącą z czasopism między innymi autorstwa Jerzego Domasłowskiego, Malarstwo ścienne w toruńskich średniowiecznych wnętrzach mieszkalnych, Rocznik Muzeum w Toruniu, VIII, Toruń 1982. Celem pracy jest przedstawienie malarstwa ściennego znajdującego się we wnętrzach budowli sakralnych i świeckich, które omówiono pod względem zawartości treściowej, kolorystycznej, stylistycznej oraz stanu zachowania. Opisano również sytuację polityczno-gospodarczą obu miast. Dokonano również porównania malarstwa ściennego w oparciu o literaturę Alicji Karłowskiej-Kamzowej. Praca składa się z następujących części: wstępu, czterech rozdziałów, zakończenia, bibliografii, spisu ilustracji i zamieszczonych ilustracji. Rozdział 1. Malarstwo ścienne średniowieczne we Wrocławiu. Rozdział ten składa się z pięciu podrozdziałów: 1. 1 Częściowo zachowane malowidła w budowlach sakralnych Wrocławia. 1. 2 Zachowane malowidła w budowli sakralnej na obecnym obszarze administracyjnym miasta. 1. 3 Nie zachowane malowidła w budowlach sakralnych Wrocławia. 1. 4 Częściowo zachowane malowidła w budowlach świeckich Wrocławia. 1. 5 Nie zachowane malowidła w budowlach świeckich Wrocławia. Następny rozdział dotyczy drugiego wybranego miasta, zatem Torunia. Rozdział 2. Malarstwo ścienne średniowieczne w Toruniu. Rozdział ten składa się z trzech podrozdziałów: 2.1 Częściowo zachowane malowidła w budowlach sakralnych Torunia. 2.2 Częściowo zachowane malowidła w budowlach świeckich Torunia. 2.3 Nie zachowane malowidła w budowlach świeckich Torunia. Rozdział 3 Sytuacja polityczna i gospodarcza miasta Wrocław i Toruń, a ostatni jest Rozdział 4 Porównanie. Zakończenie, wnioski końcowe.

Przedmiotem rozważań niniejszej pracy są drewniane chrzcielnice powstałe w latach 1580-1660 na Śląsku. Pierwszą datę wyznacza najstarsza znana nam chrzcielnica drewniana (z kościoła pw. św. Marcina w Jaworze), drugą wytyczają w przybliżeniu lata wdrażania postanowień pokoju westfalskiego (1648), a więc silnych akcji rekatolizacyjnych oraz „redukcji” kościołów protestanckich. Jako obszar badań przyjęto terytorium Śląska w jego historycznych granicach sprzed wybuchu wojny trzydziestoletniej. Głównym celem niniejszego studium jest zwrócenie uwagi na fenomen nowożytnych chrzcielnic drewnianych na Śląsku. Rekapitulacja i aktualizacja dotychczasowego stanu badań, a także inwentaryzacja zachowanych zabytków, w wielu przypadkach nieobecnych w dotychczasowej literaturze przedmiotu. Rozważaniom poddane zostaną ich aspekty formalne w odniesieniu do dziedzictwa średniowiecznej sztuki baptyzmalnej, jak i ówczesnej produkcji chrzcielnic. Jednym z założeń pracy jest przywrócenie analizowanych zabytków do ich pierwotnego kontekstu, a mianowicie przestrzeni świątyni luterańskiej. W kontekście zależności funkcjonalnych i spacjalnych, analizie poddana zostanie ich forma, dekoracja oraz warunkowane przez nie sposoby recepcji. Uwaga zwrócona zostanie nie tylko na liturgiczne zastosowanie tych sprzętów, ale również funkcje dydaktyczne i kommemoracyjne.

Praca traktuje o dialogu z przeszłością jaki podejmują współcześni artyści chińscy wykorzystując w swojej twórczości nawiązania do tradycji, kultury i sztuki Chin. Wskazane i przeanalizowane w pracy przykłady zostały usystematyzowane w ramach trzech dziedzin sztuki chińskiej jakimi są: kaligrafia, malarstwo oraz ceramika z uwzględnieniem porcelany. Opisane w niniejszej pracy dzieła powstawały do połowy lat osiemdziesiątych XX wieku po 2014 rok. Odwołanie się poprzez sztukę do tradycji jest istotnym elementem budowania nowej tożsamości kulturowej współczesnych artystów chińskich. W swojej twórczości wykorzystują oni głównie wzorce pochodzące z okresu panowania dynastii Han, Song, Ming i Qing.

Praca stanowi opracowanie zespołu dekoracji malarskich Sali Rajców w ratuszu w Brzegu powstałych w latach 1746-1747 na zlecenie Rady Miejskiej. Początek dotyczy historii miasta Brzeg oraz politycznej sytuacji całego Śląska, który znalazł się wówczas pod władzą Królestwa Prus. Opisane są narodziny samorządu miejskiego w Brzegu oraz proces powstawania ratusza, jak i jego przebudowy. Kolejną częścią pracy jest opracowanie i odczytanie treści malowideł oraz interpretacja całego programu dekoracji. Następnie przedstawieni zostali artyści pracujący przy powstawaniu całej realizacji, w tym lokalni malarze - Johann Sebastian Neuberth oraz Karol Friedrich Eylich, a także znani śląscy twórcy - Johann Georg Ernst z Oleśnicy i Michael Steiner z Ząbkowic Śląskich. Jako przykład analogicznego dzieła przeanalizowana została Sala Rajców z ratusza w Kowarach, w której również odnaleźć można przedstawienia gloryfikujące władzę pruską. Podsumowanie wskazuje na unikalny charakter dekoracji oraz podkreśla ich wartość, nie tylko zabytkową, ale i społeczno-historyczną. Zakończenie dotyczy aktualnej rekonstrukcji Sali Rajców w Brzegu, a także stosunku do dziedzictwa pruskiego w ogólnym kontekście.

Niniejsza praca magisterska stanowi pierwsze monograficzne opracowanie polichromii w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Łosiowie. Celem jest podsumowanie stanu wiedzy zgromadzonej w literaturze przedmiotu, wyczerpujący opis, analiza ikonograficzna wystroju malarskiego oraz wyjaśnienie problemu ich autorstwa.

Praca poświęcona dawnemu kościołowi granicznemu w Biedrzychowicach (powiat lubański). Podzielona na siedem rozdziałów. W pierwszym z nich zostały omówione materiały o charakterze źródłowym oraz literatura dotycząca zabytku. Kolejny stanowi próbę opisania dziejów granicy na rzece Kwisie, która w czasach powstania kościoła miała charakter granicy państwowej. W rozdziale trzecim przedstawiono historię wsi Biedrzychowice. Kolejna część pracy została poświęcona przyczynom powstania grupy kościołów granicznych oraz okolicznościom podjęcia inicjatywy budowy biedrzychowickiej świątyni w latach 1654-1656. Rozdział piąty opisuje dzieje kościoła i parafii od 1654 r. do 1945 r. Historia wspólnoty jest podzielona na lata patronatu kolejnych właścicieli Biedrzychowic, od momentu kupna wsi do chwili sprzedaży dóbr bądź przekazania ich członkom rodziny. W następnej części niniejszej pracy opisano współczesny wygląd kościoła w Biedrzychowicach: architekturę oraz wyposażenie. W podrozdziale wymieniono również zaginione elementy wystroju świątyni. Kolejny rozdział stanowi analizę współczesnego stanu zachowania zabytku oraz jego otoczenia, której wynikiem jest prezentacja wniosków konserwatorskich dotyczących kościoła w Biedrzychowicach. Ponad to niniejsza praca zawiera część ilustracyjną obrazującą obecny stan budowli i elementy dawnego wyposażenia, które zachowały się do dzisiaj oraz te, które uważa się za zaginione bądź zniszczone.

Niniejsza praca ,, Czytać czy nie-czytać? Interdyscyplinarność analizy tekstów wizualnych w kontekście interpretacji znaków.” zajmuje się tematyką wizualności dzieła sztuki oraz złożoności procesów czytania, które zachodzą w kontakcie z takim obiektem. Zawiera ona również rozważania na temat zasadności interdyscyplinarnej analizy twórczości artystów. Rozważania zawarte w pracy wynikają z rozwoju współczesnego społeczeństwa, które narzuca ciągłą interpretację znaków jako liter tworzących słowa, towarzyszących w codziennym funkcjonowaniu. Wpływ ten oddziaływał również na twórczość artystów. Praca podzielona jest na część teoretyczną, która zawiera zagadnienia z dziedziny semiotyki, wykorzystaną przy analizie tekstów wizualnych. Następnie przeanalizowano schematy, za pomocą których są odbierane oraz implementowane znaki. W części praktycznej zastosowano przedstawioną teorię na wybranych dziełach Wandy Gołkowskiej, by ukazać zasadność interdyscyplinarnej metody analizy tekstów wizualnych. Do napisania pracy wykorzystano aktualne literatury przedmiotu z zakresu historii sztuki, lingwistyki, semiotyki oraz socjologii.

Działalność artystyczna Wojciecha Plewińskiego dostarcza intersujących odniesień – przydatnych w pracy badawczej, w zakresie tematyki zawartej w tytule niniejszego opracowania: „Człowiek we współczesnej fotografii, czyli o twórczości Wojciecha Plewińskiego”. W celu przeanalizowania wybranych cykli fotograficznych, ukazujących egzystencję społeczeństwa polskiego, jak i innych narodowości spoza tzw. ”Żelaznej Kurtyny” – żyjących w drugiej połowie XX-wieku – zastosowano metodę Erwina Panofsky’ego. oraz posiłkowano się wykładnią teorii Rolanda Barthes’a. Wnioski wypływające z przeprowadzonej analizy, odnoszące się do artystycznych i historycznych aspektów fotografii, z uwzględnieniem jej roli dydaktycznej oraz walorów poznawczych, zostały zawarte w końcowej części pracy.

Okres dwudziestolecia międzywojennego był czasem wzmożonego budownictwa w Częstochowie, zarówno architektury mieszkaniowej jak i użyteczności publicznej. Powstające wtedy gmachy użyteczności publicznej były znaczące dla rozwoju miasta i poziomu życia jego mieszkańców. Z powodu kryzysu po pierwszej wojnie światowej znaczna ich większość była wznoszona przeważnie w drugiej dekadzie II Rzeczypospolitej. Ze względu na mnogość tego typu realizacji, w pracy zostały opisane cztery zrealizowane obiekty – urząd pocztowy projektu Adolfa Szyszko-Bohusza (proj. 1926-1928; realizacja 1928-1930), Powiatowa Kasa Chorych (1927-1928), Ognisko Obrony Niepodległości im. Marszałka Piłsudskiego wzniesione jako pomnik z okazji 10. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości (1930-1934) oraz starostwo powiatowe (1933-1935) i dwa nieznane dotychczas, będące tylko wersjami projektowymi – szpital na Parkitce (1935?) oraz ośrodek zdrowia (1930). Zostały omówione ich dzieje powstania bądź projektowania, plan przestrzenny i bryła. Budownictwo międzywojenne było bardzo zróżnicowane – od form konserwatywnych do awangardowych, dlatego też każdy z opisywanych obiektów prezentuje odmienne formy stylistyczne. Wskazanie obiekty zostały także przeanalizowane pod kątem realizacji danego typu budownictwa użyteczności publicznej w innych miastach II Rzeczypospolitej. Ważny aspekt stanowiła także kwestia ich lokalizacji w przestrzeni miejskiej.