W pracy została przedstawiona problematyka związana z poszczególnymi etapami rozwoju przestrzennego i architektonicznego Kamieńca Ząbkowickiego, w aspekcie historycznym i architektonicznym, począwszy od roku 1096 do czasów nam współczesnych. Dzieje miejscowości, do II wojny światowej, zostały podzielone na trzy okresy, w których dominującą rolę odgrywała budowla, wokół której skupiona była osada: warownia Brzetysława II, klasztor, najpierw augustiański a później cysterski i pałac Marianny Orańskiej. Po wojnie rozwój urbanistyczny Kamieńca Ząbkowickiego postępował, zachowując jednak średniowieczny układ przestrzenny. Analiza tych przemian nastąpiła w nawiązaniu do Trzebnicy jako miasta, rozwijającego się, podobnie jak Kamieniec Ząbkowicki, przy klasztorze cysterskim. W pracy zaprezentowane zostało szerokie spektrum literatury przedmiotu wzbogacone archiwaliami, materiałami ikonograficznymi i kartograficznymi

Przedmiotem pracy jest opracowanie historii, ideologii i funkcji kaplicy czaszek w Czermnej. Zasadniczym celem pracy jest przedstawienie kaplicy na tle zmieniającego się na przestrzeni dziejów motywu śmierci, scharakteryzowanie i analiza obiektu oraz porównanie kaplicy do podobnych budowli w Europie Środkowej. Praca ma również na celu przedstawienie autora kaplicy – proboszcza Wentzela Tomaschka. Celem jest przedstawienie obiektu mało znanego w literaturze naukowej i marginalnie opisanego w literaturze popularnej. Pomimo wielowiekowej historii i dużej popularności turystycznej, kaplica czaszek w Czermnej nie wzbudziła większego zainteresowania w środowisku naukowym i nie doczekała się większego, naukowego opracowania. Kaplica czaszek w Czermnej jest uznanym sanktuarium, wypełnionym ludzkimi szczątkami, pełniącymi funkcję relikwii. Przeznaczona do sprawowania kultu, modlitwy i pamięci wszystkich zmarłych. Jest symbolem czynnej i zbawczej obecności Boga w całej historii człowieka. Przypomnieniem o wcieleniu, odkupieniu i zbawieniu. Jest pamiątką nadzwyczajnych wydarzeń zarówno historycznych jak i mistycznych. Stan badań nad Kaplicą Czaszek w Czermnej jest skromny i został włączony do grupy większych badań nad małą architekturą sakralną, którymi zajmuje się profesor nadzwyczajny doktor habilitowany ksiądz Tadeusz Fitych. Ksiądz Wentzel Tomaschek - autor kaplicy, odnalazł kilkadziesiąt tysięcy ludzkich szczątków i z obawy przed ich zbezczeszczeniem przez zwierzęta, zebrał wszystkie kości w jedno miejsce spoczynku, na wzór kaplic zwiedzanych w trakcie pielgrzymki. Z pomocą grabarza Pflegera, Langera i kościelnego Schmidta, proboszcz odkopał wszystkie szczątki, oczyścił je i wybielił. Były to kości ofiar wojen i zaraz jakie toczyły się na Ziemi Kłodzkiej. Kaplica Czaszek jest kaplicą cmentarną, wzniesioną dzięki finansowemu wsparciu miejscowego możnowładcy – hrabiego Antona von Leslie w 1776 roku w stylu barokowym. Wyraża popularną dla tego stylu fascynację makabrą, a jednocześnie służy w walce z oświeceniowymi ideami.

Opracowanie prezentuje liczne aspekty budowanej w latach 1615-1618 kaplicy zamkowej w Siedlisku. Jej unikatowa architektura jest odzwierciedleniem czasu w jakim powstała, wypadającym na epokę stylistyczną zwaną manieryzmem oraz kręgów wyznaniowych, jakie prezentowała rodzina von Schoenach, będąca nieliczną grupą kalwinistów na Śląsku. Studium omawia w szczególności podłoże ideowe jej powstania jak również analizę architektury i bogatego detalu kamieniarskiego zdobiącego wnętrze.

Karl Dankwart (zm. w 1704 r.) był jednym z najwybitniejszych malarzy dobry baroku na Śląsku. Artysta urodził się na Morawach, tam też odbył swoją edukację, ale swoje życie rodzinne i artystyczne związał ze Śląskiem. Karl Dankwart osiągnął niebywały sukces, dzięki swoim wybitnym realizacjom freskowym w Nysie, Otmuchowie i Kłodzku został zauważony na terenie Rzeczypospolitej. Tworzył dekoracje ścienne na Jasnej Górze, w Krakowie i w Poznaniu. Był malarzem pracującym na usługach biskupa wrocławskiego Franciszka Ludwika von der Pfalz-Neuburga, a także tytuowano go nadwornym artystą Jana III Sobieskiego. Karl Dankwart swoją karierę artystyczną na Śląsku rozpoczynał od współpracy z zakonem jezuitów. Przyjmuje się, że pierwsze śląskie realizacje wykonał on w stolicy księstwa biskupów wrocławskich, czyli w Nysie. Wykonał on w latach 1689–1692 monumentalną dekorację ścienną w typie al fresco w jezuickim kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dodatkowo w świątyni tej znajduje się pięć obrazów olejnych, które obecnie wiązane są z pracownią malarską mistrza. Nie były to jedyne prace artysty dla nyskich synów św. Ignacego Loyoli. W latach 1689–1692, a być może już od 1686 roku Karl Dankwart namalował niezwykle ciekawą pod względem ikonograficznym serię obrazów o tematyce chrystologicznej i jezuickiej z przeznaczeniem do refektarza nyskiego kolegium Societas Jesu. Współpraca z jezuitami z Nysy sprawiła, że przed Karlem Dankwartem otworzyły się możliwości tworzenia na zamówienia innych słynnych zleceniodawców, z czego skorzystał stając się jedym z niewielu śląskich artystyów, którzy osiągnęli międzynarodowy sukces.

Celem pracy pt. 'Karykatura w propagandzie komunistycznej na przykładzie tygodnika satyrycznego "Szpilki". Porównanie lat 1949 i 1953' jest zbadanie przemian zachodzących w karykaturze propagandowej Polski Ludowej okresu stalinizmu, wynikających z trwającej debaty i stawianych przed nią ideologicznych zadań. Obiektami badań są ilustracje tygodnika satyrycznego Szpilki z lat 1949 i 1953 oraz teksty źródłowe z lat 1947 - 1953, stanowiące głos w dyskusji nad misją satyry i kultury w latach powojennych. Praca składa się z trzech rozdziałów opatrzonych wstępem i zakończeniem. Pierwszy rozdział poświęcony został karykaturze – przedstawia jej definicje, typologię, zarys historyczny oraz sylwetki wybranych twórców polskiej karykatury związanych za Szpilkami. Drugi rozdział omawia ogólną teorię propagandy, jej definicje oraz rodzaje, podejmuje także temat propagandy Polski Ludowej – przybliża jej zadania, esencjonalnie opisuje strukturę aparatu propagandowego, a także jego środki i metody. Rozdział trzeci jest miejscem zasadniczej analizy materiału badawczego – karykatur Szpilek z lat 1949 i 1953 oraz tekstów źródłowych, podejmujących temat roli satyry w Polsce Ludowej. Z przeprowadzonych badań wynika, że satyra Szpilek omawianych lat w pewnym stopniu uległa zmianie - zwrócono się ku masom pracującym i podjęto temat wsi, dało się zauważyć przejawy samokrytyki, a w walce ze schematyzmem miał pomóc swobodny humor poruszający tematy związane z codziennością. Widoczny jest także większy optymizm oraz częstsze operowanie komizmem wynikającym ze sprzeczności i kontrastów dualistycznie przedstawionego świata. Porównując omawiane lata, karykatura 1949 roku, ze swoją krytyką podżegaczy wojennych, wytykaniem ułomności przywódców oraz dyskredytacją całego zachodniego świat była dużo bardziej bojowa i drapieżna niż poświęcona życiu w mieście i na wsi satyra roku 1953. W karykaturze Szpilek 1953 roku dużo łatwiej odnaleźć wpływy panującej ówcześnie metody twórczej socrealizmu - programowy optymizm, oddanie tematyce robotniczo-chłopskiej oraz przedstawienie rzeczywistości 'w jej rewolucyjnym rozwoju' dużo pełniej reprezentowały realizm socjalistyczny, niż skupiona na krytyce Zachodu satyra roku 1949. Poddanie karykatury ramom obowiązującego stylu było jednak bardziej widoczne w sferze treści niż formy. Stylistyka socrealistyczna w karykaturze pojawiała się głównie w przedstawieniach mas – pracujących lub dumnie maszerującej młodzieży. W większości przedstawień artyści ze swobodą i wirtuozerią posługiwali się własnymi, często finezyjnymi i unikalnymi stylami (jak Jan Lenica, Maja Berezowska czy Ha-Ga). W wielu przypadkach nieskrępowana, płynna linia lub zamierzona deformacja służyły wprowadzeniu ironii, często wręcz szyderstwa, toteż stanowiły główne źródło humoru. W krytyce ludzkich przywar oraz postaw odnaleźć można swoistą kontynuację moralizatorskiej misji karykatury średniowiecznej oraz oświeceniowy dydaktyzm. System komunistyczny stał na straży wszelkich (zgodny

Praca została poświęcona kościołowi poewangelickiemu z 1911 roku znajdującemu się w miejscowości Prusice. Posiada ona formę klasycznej monografii pojedynczego obiektu. Celem pracy było dokonanie pierwszego opracowania kościoła ukazującego budowlę w jak najszerszym kontekście. Znalazły się w niej pierwsze tak szczegółowe opisy obiektu, biogramy twórców oraz analizy architektury i wyposażenia. Analiz tych dokonano na tle historycznym, przemian stylowych oraz społecznych, które połączono z analizami formalnymi. Ponadto w pracy ukazano dzieje protestantyzmu w skali miasteczka Prusic oraz okoliczności wybudowania świątyni. W studium zamieszczono również interpretację programu ikonograficznego kościoła.

Głównym założeniem tej pracy magisterskiej było ukazanie fenomenu obecności kobiet w kontekście możliwości zawodowych w warsztatach malarskich w dobie baroku na Śląsku. Obecne są w niej zarówno elementy klasycznego, historyczno-sztucznego podejścia metodologicznego, uwzględniającego kontekst historyczny oraz życie i twórczość malarek obecnych na Śląsku w dobie baroku, jak również części odnoszące się do feministycznego spojrzenia na analizowane zjawisko. Ten zabieg spowodował, że autorce udało się sformułować następujące wnioski. Możliwości zawodowe kobiet na polu malarstwa w dobie baroku na Śląsku należy ujmować w szerokim kontekście społeczno-obyczajowym, uwzględniającym przede wszystkim patriarchalną tradycję wykształconą na judeochrześcijańskich i antycznych wartościach oraz niezmiennym i sztywnym stanowisku Kościoła katolickiego względem kobiet. Aktywne w zawodzie malarza kobiety na Śląsku nie mogły osiągnąć zawodowego sukcesu rozumianego jako uzyskanie tytułu mistrza, ze względu na ograniczenia prawne zawarte w statutach cechowych. Zawód malarza na Śląsku w dobie baroku nigdy nie był dedykowany kobietom, a próby jego podjęcia kończyły się konfliktami z przedstawicielami cechu i władz. Obecność kobiet w pracowniach jako czynnych malarek wynikała przede wszystkim z rodzinnego charakteru śląskich warsztatów malarskich. Rola żony mistrza i opiekunki dobytku okazuje się być nadrzędną w stosunku do roli aktywnej pomocnicy przy produkcji dzieł. Jedyną możliwą alternatywą dla kobiet chcących być aktywnymi zawodowo malarkami była droga samodzielnej artystki działającej poza strukturami cechowymi. Wszystkie powyższe tezy prowadzą do głównego wniosku tej pracy, który brzmi, że to płeć artysty warunkowała sukces w zawodzie malarza na Śląsku.

Celem niniejszej pracy jest próba przyjrzenia się polskiemu współczesnemu komiksowi, cieszącemu się obecnie coraz większym zainteresowaniem. Dowodem tego są liczne badania naukowe, interpretacje i festiwale. Temat jest interesujący dla badaczy kultury, ponieważ stawia szczególne wymagania dotyczące różnorodnych obszarów twórczości i sytuuje się na pograniczu różnych form przekazu - ikonicznego i werbalnego. Próba konfrontacji ze współczesnym komiksem polskim nie jest łatwym zadaniem, gdyż nie istnieje jednolite „środowisko komiksowe”. Komiks Polski w XXI wieku jest bardzo różnorodny. Rozpoczynam od stanu badań, gdzie podaję źródła, stan wiedzy, materiały wydane do tej pory, związane z gatunkiem komiksu. Stanowią one niezbędny punkt wyjścia do moich dalszych analiz i wniosków. Następnie w rozdziale pierwszym pokrótce przedstawiam historię komiksu w ogóle. Wymieniam pozycję najbardziej zapamiętane przez historię oraz mające największy wpływ na dalszy rozwój tego gatunku. Skrótowo charakteryzuję omawiane utwory, uwzględniając ówczesne tło kulturowe oraz rynek sztuki. W rozdziale drugim próbuję przyjrzeć się zagranicznemu komiksowi XXI wieku. Najpierw w Stanach Zjednoczonych, następnie we Francji i Belgii, oraz Czechach oraz przechodzę do rodzimego dorobku w ramach tej dziedziny artystycznej. W kolejnym rozdziale koncentruję się na najważniejszych cechach polskiego komiksu. Badam jego historię, źródła zjawiska, które umownie można nazwać „współczesnym komiksem polskim” (lata 80., 90.) oraz okres rozkwitu, który przypada na lata 2000-2003. Następnie przechodzę do analizy komiksu XXI wieku, starając się przy tym uchwycić różnorodność obecnych w nim tematów. Szczególnie koncentruję się na tych, które dominują lub rozwinęły się w przeciągu ostatnich szesnastu lat na polskiej scenie komiksowej, czyli na komiksie historycznym i autobiograficznym. Tym samym nakreślam nurty, które są współcześnie podejmowane przez polskich twórców komiksu. Podejmuję też rozważania na temat technik i języka komiksu, który korzysta często z tych samych kodów co film, literatura i sztuki wizualne, będąc przy tym autonomicznym medium. Badam relacje, jakie zachodzą na rynku polskim między tymi sztukami. Następnie swoje badania przenoszę na nową formę, która „wykluła się” w polskim komiksie XXI wieku, a mianowicie na komiks internetowy. Wychodząc od stanu wiedzy w komiksie przeprowadzam analizę wybranych utworów, takich jak: "Przygody na bezludnej wyspie", Macieja Sieńczyka, "Profesora Anderwsa" Dominika Szcześniaka, i Grzegorza Pawlaka (na podstawie opowiadania Olgi Tokarczuk) i komiksu: "Podgląd", autorstwa Daniela Chmielewskiego i Marcina Podolca. Na podstawie tych komiksów chcę przedstawić różnorodność językową, stylistyczną i w zakresie technik kompozycyjnych, która powstała w Polsce na przestrzeni ostatnich szesnastu lat. Dzięki analizie współczesnych komiksów polskich XXI wieku ustalam również jakie są charakterystyczne cechy i problematyka rodzim

Przedmiotem niniejszej pracy są koncepcje odbudowy miast historycznych Górnego Śląska w latach 1949-1956. Odtwarzana w tym czasie struktura przestrzenna zniszczonych ośrodków jest interesująca z kilku powodów. Przede wszystkim omawiany okres stanowi pierwszy etap odbudowy historycznych miast w powojennej Polsce. Powstające wówczas we współpracy architektów, urbanistów i konserwatorów koncepcje odbudowy, były wypadkową wielu czynników, co też przełożyło się na stosunkowo duże (na tle lat późniejszych) zróżnicowanie w zakresie rozwiązań projektowych. To co łączy ówczesną praktykę projektowo-realizacyjną, stanowi także o indywidualnym charakterze tego „pionierskiego” okresu wskrzeszania miast. Kształtował ją z jednej strony stalinizm w postaci doktryny realizmu socrealistycznego, a z drugiej program odbudowy zabytków Generalnego Konserwatora Jana Zachwatowicza. Motorem odbudowy miast stały się wówczas wielkie inwestycje mieszkaniowe, stanowiące zaplecze rozbudowywanego w ramach planu 6-letniego przemysłu. Przyśpiesza wtedy także zagospodarowywanie, ale i eksploatacja zasobów „Ziem Odzyskanych”. W wymiarze ideologiczno-politycznym podejmowane są zabiegi, mające na celu „zrepolonizowanie” ziem przyłączonych do Polski w 1945 roku. Wszystkie te zagadnienia znalazły swoje odzwierciedlenie w programach odbudowy miast Górnego Śląska. Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy przedstawia najważniejsze źródła i idee, jakie legły u podstaw powojennych koncepcji odbudowy miast w Polsce – motywacje polityczne, program odbudowy zabytków Jana Zachwatowicza, a także ideę modernizacji starych miast i wpływ realizmu socjalistycznego. Drugi skupia się na charakterze odbudowy na obszarze Górnego śląska. Nakreślono w nim powojenną sytuacje regionu, genezę oraz najważniejsze przesłanki i uwarunkowania prac planistycznych, a także ich kierunki w poszczególnych miastach. Rozdział trzeci zawiera szczegółowe opisy i analizy prac w dwóch wybranych ośrodkach górnośląskich – w Raciborzu i Gliwicach.

Na mapie Dolnego Śląska bez wahania wskazać można najważniejsze w skali całej Europy założenie, którym jest dawne opactwo Cystersów w Lubiążu. Znajdziemy je w powiecie wołowskim, tuż przy prawym brzegu Odry, oddalone 54 km od Wrocławia. Niezaprzeczalnie najważniejszym obiektem dla Lubiąża jest oczywiście dawne opactwo oraz wchodzący w skład jego zabudowy kościół pw. św. Jakuba. Niegdyś, poza dwoma wieżami kościoła klasztornego, na horyzoncie wyróżniała się również sygnaturka wcześniej wspomnianego, barokowego kościoła pw. św. Jakuba, która ostatecznie nie przetrwała do naszych czasów. Ten niewielki, w porównaniu do ogromnego klasztoru kościół, przez wieki do dzisiaj – zupełnie pomijany przez badaczy, obecnie prawie zapomniany, nigdy nie doczekał się żadnej monografii charakteryzującej jego architekturę czy wyposażenie. Analiza historii, architektury czy znajdujących się w nim niegdyś dzieł malarskich i rzeźbiarskich stanowić będzie znaczącą część niniejszej pracy. Szczegółowo zapoznamy się z biografiami artystów, których dzieła wypełniały bogate wnętrza, literaturą, która jedynie wzmiankowała świątynię, która stanowi przedmiot tego opracowania. Istotny element stanowi bogaty opis aktualnego stanu badań nad zabytkiem oraz katalog ilustracji, w którym znajdziemy zbiór fotografii przedstawiających obiekt w czasach jego świetności wraz z nieistniejącym współcześnie ołtarzem i prospektem organowym. Zadaniem niniejszej pracy jest pogłębienie dotychczasowej wiedzy na temat tego zapomnianego i zaniedbanego przez lata obiektu.

Praca magisterska jest poświęcona kościołowi św. Michała Archanioła w Pradze na Starem Mieście, który miał swój rozkwit za czasów serwitów. Autorka omawia historię kościóła, od jego romańskich początków aż po jego sekularyzację, oraz klasztoru, do którego należał. Następnie autorka opisuje wkrótce zakon serwitów i jego wpływ na barokową przebudowę kościoła, która jest związana z imionami Jahna Quirina Jahna, Ignáce Františka Platzera i Františka Ignáce Prée. Po sekularyzacji w ramach reform józefińskich autorka spróbuje dowiedzieć się więcej o losu poszczególnych dzieł oraz ich współczesnym umieszczeniu.

Lwówek Śląski jest jednym z pierwszych miast lokacyjnych (przed 1233 rokiem) na Dolnym Śląsku. Nie został on ulokowany na "surowym korzeniu" - w jego planie widać relikty wcześniejszej zabudowy. Wczesne, przedlokacyjne założenie potwierdza również nieoczywiste usytuowanie kościoła Wniebowzięcia NMP względem murów miejskich. Z pierwotnego założenia ufundowanego przez Henryka Brodatego do naszych czasów przetrwała jedynie fasada zachodnia, a raczej jej północna i środkowa część, wieża południowa została bowiem odbudowana ze zniszczeń w XVII wieku. Dzisiejszy korpus kościoła powstał w początkach XVI wieku. Nowo powstała świątynia wykazuje wiele związków z sakralnym budownictwem Saksonii, zwłaszcza kościołów parafialnych w Zgorzelcu, Pirnie oraz Annabergu. Budynek posiadał niegdyś sklepienie sieciowe, zastąpione stropem podczas przebudowy w połowie XIX wieku.

Praca poświęcona jest analizie przekształceń historycznej zabudowy wiejskiej na Dolnym Śląsku, jako czynnika, który w znaczący sposób wpływa na wygląd krajobrazu architektonicznego w regionie. Stan owego krajobrazu w wielu przypadkach jest zły, a u podłoża tego zjawiska złożona gama czynników – kulturowych, społecznych, ekonomicznych czy ustawodawczych. Przekształcenia budynków przyjmują różnorodne postaci – mogą dostosowywać obiekty do dzisiejszych potrzeb użytkowych w sposób umiejętny (zachowując ich historyczny charakter) lub niszczący (zacierający ich regionalną specyfikę i zabytkowe walory). Potrzeba kompleksowego ujęcia zjawiska obserwowanego na Dolnym Śląsku poskutkowała w niestandardowym jak na dziedzinę historii sztuki charakterze pracy, leżącym na pograniczu tematyki konserwatorskiej, architektonicznej oraz etnograficznej. Postawa badawcza autorki, wynikająca z jej wykształcenia (inżynier architekt) oparta jest na doświadczeniu architektoniczno-konserwatorskim oraz antropologiczno-kulturowym podejściu do omawianego zagadnienia. W podobnym ujęciu tematyka ta nie była jeszcze ujmowana, jednak niektóre z omawianych w pracy zagadnień były już przedmiotem opracowań. Są to zagadnienia związane z omówieniem zabytkowego budownictwa dolnośląskiej wsi, jakie powstawało na jej terenie przed 1945 rokiem, ogólne opracowania na temat stanu zachowania historycznej zabudowy wiejskiej czy postaw społecznych względem niej. Na początku pracy, aby możliwe było odnoszenie współczesnych form architektonicznych do ich historycznych odpowiedników, omówiono formy zabytkowej architektury sprzed 1945 roku na tle wydarzeń historycznych. Przekształcenia budownictwa przeanalizowano na przykładzie dwóch dolnośląskich gmin - Wleń (powiat lwówecki) oraz gminy Leśna (powiat lubański), w pracy ukazano zatem również charakterystykę obu obszarów. Następnie, za pomocą szerokiego wyboru fotografii, ukazano stan zabytkowego budownictwa. Podjęto też próbę odpowiedzi na pytanie - dlaczego na Dolnym Śląsku odnaleźć możemy tak wiele przykładów działań negatywnie wpływających na stan, w jakim znajduje się tradycyjna zabudowa wiejska? Z tego powodu przeanalizowano także działanie służb konserwatorskich, społeczne postawy względem konserwatorskich ograniczeń, dostępność odpowiednich źródeł wiedzy dla mieszkańców obiektów, usług oraz rozwiązań budowlanych. Ze względu na fakt, że za przekształcenia obiektów wiejskich najczęściej odpowiadają ich użytkownicy i to od nich w największej mierze zależny jest stan budynków, w pracy skupiono się również na wyszczególnieniu odmiennych postaw społecznych względem regionalnego budownictwa. Opisano je na przykładach poszczególnych realizacji. Pod koniec, po ukazaniu szerokiej gamy różnorodnych podejść do tematu dokonywania zmian na wiejskich obiektach, podjęto próbę odpowiedzi na pytanie o to, jak powinniśmy wartościować przekształcenia jako specjaliści z zakresu historii architektury czy konserwatorstwa. Omówiono obecnie obowiązującą praktykę

Głównym zagadnieniem poruszanym w niniejszej pracy są te przejawy kreatywności po kryzysie ekonomicznym w 2008 roku, które mają na celu krytykę systemu kapitalistycznego, jak i wytyczenie drogi do ukształtowania nowej, utopijnej rzeczywistości. Jednocześnie te nietradycyjne pomysły, głównie wynikające z działalności ruchu Occupy Wall Street, zestawione zostaną z twórczością i działalnością artystyczną Damiena Hirsta, którego twórczość wyraźnie powiązana jest z kapitalizmem. Przedmiotem badań będzie zatem sztuka osadzona w neolewicowej retoryce oceny systemu ekonomiczno-politycznego, jej język i problemy, które owa sztuka napotyka w starciu z prestiżową sztuką z przestrzeni galerii.

Podzielona na cztery rozdziały praca pt. "Lech Twardowski. Zarys działalności artystycznej" poświęcona jest działalności artystycznej wrocławskiego artysty Lecha Twardowskiego. Ujmuje jego twórczość w zarysie – od momentu kształtowania się jego osobistej ścieżki artystycznej (koniec lat 70. i początek lat 80.) do czasów obecnych. Zawarty w pierwszym rozdziale życiorys ma na celu przedstawić czytelnikowi sylwetkę artysty i wprowadzić go w poruszane w kolejnych rozdziałach aspekty odnoszące się do jego sztuki. Charakterystyczna - dążąca do syntezy środków, kształtów i treści, pozornie abstrakcyjna sztuka Twardowskiego przedstawiona jest jako rezultat eksperymentów stylistyczno - formalnych. Artysta na przestrzeni lat, zaprezentował się zarówno jako akcjonista, performer, koordynator i współuczestnik zbiorowych akcji miejskich odbywających się na terenie Wrocławia ( akcje: Malowanie ulicy Świdnickiej, Spadochrony, Wieża malowana) jak i twórca, który za pomocą malarstwa potrafi w skrajnych jego formach zamknąć swe idee. Przywołane w pracy różnorodne przykłady działań scharakteryzowane są poprzez opisy i analizy wybranych dzieł – w sposób bardziej szczegółowy - w rozdziałach drugim i trzecim. Opisano tam wyżej wymienione, zbiorowe akcje plastyczne oraz solowe inicjatywy twórcze artysty. Zasadniczą część rozdziału trzeciego obejmuje cykl Generatory – który Twardowski realizował przez kilka lat. Spośród oryginalnych projektów instalacji - docelowo mających opanowywać wielkie przestrzenie wystawiennicze - przywołane zostały zarówno Generatory, których założenia wcielone zostały w życie, jak i te pozostające na etapie konceptualnym, czekające na późniejszą realizację. Ważny fragment dorobku artystycznego - opisany w dalszej części - stanowią nietuzinkowe pod względem organizacji przestrzeni, formy, a przede wszystkim rozmachu - realizacje powstałe po 2000 roku tj. obiekt Katedra (2001/2002 r.), instalacja Anaconda. Ślady miasta czyli jak nawzajem się zżeramy (2008 r.), monumentalne płótno Fukushima – Generator – Guernica (2011 r.) oraz rozbudowana instalacja Wewnątrz – Zewnątrz (2012 r.) . Pojawiające się w całej pracy aspekty intermedialności, różnorodności technik malarskich oraz stosowanych środków wyrazu jako głównych czynników twórczych – przeanalizowane są w ostatnim rozdziale, podkreślając ich znaczenie w kontekście dojrzałej, monumentalnej i totalnej sztuki Twardowskiego. Druga część rozdziału zawiera informacje o inspiracjach, źródłach twórczości artysty i warunkach powstawania jego sztuki w związku z pojęciem malarstwa. Pracę wzbogaca wykaz wystaw indywidualnych i zbiorowych ukazujący obszerny dorobek twórczy Twardowskiego.

Niniejsza praca poświęcona jest twórczości Marka Idziaszka – artysty związanego ze środowiskiem śląskich twórców nieprofesjonalnych i tworzącego na Śląsku, który to region ten uczynił swoim głównym źródłem inspiracji Badania nad twórczością artysty w pierwszej kolejności wymagały przybliżenia zjawiska sztuki samorodnej w ogóle – przede wszystkim jej genezy, relacji ze sztuką „edukowaną” oraz problemu wartościowania. Kwestie te stały się natomiast punktem wyjścia do pochylenia się nad zagadnieniem śląskiej sztuki nieprofesjonalnej, wraz jej korzeniami, głównymi źródłami inspiracji oraz czynnikami politycznymi (zwłaszcza powojennymi), które wpłynęły na jej obecny stan i charakter. Omawiając zagadnienie śląskiej sztuki nieprofesjonalnej niejednokrotnie odwołuję się także do dorobku innych lokalnych artystów nieprofesjonalnych i na podstawie ich twórczości wskazuję na cechy wyróżniające to środowisko. W rozdziale poświeconym artystycznej działalności Marka Idziaszka w pierwszej kolejności przytaczam kontekst twórczości oraz aspekty formalne jego dzieł, przede wszystkim jednak koncentruję się na pewnych powtarzalnych motywach, które razem budują specyficzny wizerunek regionu oraz stanowią obraz swoistej lokalnej tożsamości jego mieszkańców.